Εκκωφαντική οικονομική επανάσταση ...
Εκκωφαντική οικονομική επανάσταση με πετρογιουάν στο Hormuz - Το στρατηγικό σοκ που μετατρέπεται σε εφιάλτη για ΗΠΑ
Αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα αποδειχθεί ένα τέτοιο σημείο καμπής - Μια σύγκρουση που ξεκίνησε ως στρατιωτική αντιπαράθεση εξελίσσεται σε οικονομική επανάσταση
Η σημερινή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν είναι απλώς μια ακόμη γεωπολιτική κρίση.
Είναι μια σύγκρουση που επαναπροσδιορίζει την παγκόσμια ισορροπία ισχύος, την ενεργειακή αγορά και το ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα που κυριάρχησε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Όσα συμβαίνουν γύρω από το Ιράν, τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Hormuz δεν αποτελούν απλώς στρατιωτικά γεγονότα.
Πρόκειται για ένα βαθύ στρατηγικό μετασχηματισμό που αγγίζει την καρδιά της παγκόσμιας οικονομίας: το πετρέλαιο, το νόμισμα και τον έλεγχο των θαλάσσιων εμπορικών οδών, εξηγεί ο γνωστός γεωπολιτικός, γεωοικονομικός αναλυτής Pepe Escobar.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι, μέσα σε λίγες εβδομάδες σύγκρουσης, το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα νέο γεωοικονομικό περιβάλλον που αμφισβητεί ευθέως την κυριαρχία του δολαρίου και την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Διαπραγμάτευση» ή επιβολή όρων;
Η λεγόμενη «πρόταση διαπραγμάτευσης» που προωθήθηκε προς την Τεχεράνη μοιάζει περισσότερο με έγγραφο παράδοσης παρά με πραγματική διπλωματική πρωτοβουλία.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που παρουσιάστηκε, το Ιράν καλείται να αποδεχτεί μια σειρά από δραστικά μέτρα: μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο ιρανικό έδαφος, πλήρη αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Natanz, Isfahan και Fordow, μεταφορά όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας, δραστικούς περιορισμούς στο βαλλιστικό πρόγραμμα, διακοπή στήριξης προς Hezbollah, Houthi και φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ
πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz
Και τι προσφέρεται ως αντάλλαγμα; Μια ασαφής υπόσχεση για «μη επαναφορά κυρώσεων».
Για την ιρανική ηγεσία, αυτό το πλαίσιο δεν αποτελεί βάση διαπραγμάτευσης αλλά μονομερή απαίτηση υποταγής.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο ότι η απάντηση από την Τεχεράνη θεωρείται πως θα είναι εξίσου σκληρή.
Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, η πραγματική διαπραγμάτευση θα ξεκινήσει μόνο όταν η Δύση αποδεχτεί νέους όρους ισορροπίας ισχύος.
Οι πραγματικοί όροι της Τεχεράνης
Αντί να αποδεχτεί τις απαιτήσεις αυτές, το Ιράν προβάλλει μια εντελώς διαφορετική λίστα όρων:
1. κλείσιμο όλων των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο
2. εγγύηση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι πόλεμοι εναντίον του
3. τερματισμός της σύγκρουσης με τη Hezbollah
4. πλήρης άρση όλων των κυρώσεων
5. αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές
6. νέο καθεστώς ελέγχου στα Στενά του Ηormuz
7. διατήρηση του πυραυλικού προγράμματος
Οι όροι αυτοί δείχνουν ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύεται από θέση αδυναμίας αλλά επιδιώκει να επιβάλει μια νέα περιφερειακή ισορροπία.
Η σύγκρουση επομένως δεν αφορά μόνο στρατιωτικά πλήγματα.
Αφορά το ποιος θα καθορίσει τους κανόνες της ασφάλειας και της οικονομίας στη Μέση Ανατολή, εξηγεί ο Escobar.
Ο οικονομικός σεισμός στις αγορές ενέργειας
Παράλληλα με τις στρατιωτικές εξελίξεις, η παγκόσμια αγορά ενέργειας έχει ήδη αρχίσει να μεταμορφώνεται.
Πριν από τη σύγκρουση, το Ιράν παρήγαγε περίπου 1,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, τα οποία πωλούσε με σημαντική έκπτωση λόγω κυρώσεων.
Η πραγματική τιμή πώλησης ήταν περίπου 47 δολάρια το βαρέλι.
Σήμερα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Η παραγωγή έχει αυξηθεί σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, ενώ η τιμή πώλησης έχει φτάσει ακόμη και τα 110 δολάρια το βαρέλι, κυρίως μέσω πωλήσεων προς την Κίνα.
Οι εκπτώσεις έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν απολαμβάνει ουσιαστικά ένα είδος de facto άρσης κυρώσεων, μέσω εναλλακτικών συστημάτων πληρωμών.
Η επανάσταση στα Στενά του Ηormuz
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο όμως βρίσκεται στα Στενά του Hormuz, το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Σήμερα το πέρασμα παραμένει ανοικτό – αλλά με νέους κανόνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνείς αναλυτές, το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα σύστημα «διοδίων» για τα δεξαμενόπλοια που θέλουν να περάσουν με ασφάλεια.
Η διαδικασία είναι σύνθετη: Ο πλοιοκτήτης επικοινωνεί με διαμεσολαβητή που συνδέεται με τους IRGC.
Παρέχονται στοιχεία για το πλοίο, το φορτίο, τη σημαία και το πλήρωμα.
Γίνεται έλεγχος για πιθανή σύνδεση με ΗΠΑ ή Ισραήλ.
Εάν εγκριθεί, πληρώνεται τέλος περίπου 2 εκατομμυρίων δολαρίων.
Δίνεται συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο διέλευσης από στενό θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ Qeshm και Larak.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι το τέλος.
Είναι το νόμισμα πληρωμής.
Οι πληρωμές γίνονται κυρίως σε γιουάν ή ακόμη και σε κρυπτονομίσματα, επισημαίνει ο Escobar.
Η γέννηση του πετρογιουάν
Η εξέλιξη αυτή έχει τεράστια σημασία.
Για δεκαετίες, το διεθνές εμπόριο πετρελαίου πραγματοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά σε δολάρια – το λεγόμενο πετροδολάριο.
Τώρα όμως εμφανίζεται ένα νέο μοντέλο: το πετρογιουάν.
Κάθε πληρωμή σε κινεζικό νόμισμα:
1. παρακάμπτει το σύστημα SWIFT
2. αποφεύγει τις αμερικανικές κυρώσεις
3. μειώνει τη ζήτηση για δολάρια
Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα παράλληλο οικονομικό σύστημα.
Και όλα αυτά συμβαίνουν όχι σε κάποιο θεωρητικό forum αλλά στο πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο του πλανήτη.
Η αντίδραση των ΗΠΑ στον στρατηγικό εφιάλτη
Για την Ουάσιγκτον, η εξέλιξη αυτή αποτελεί στρατηγικό εφιάλτη.
Η πιθανότητα να εδραιωθεί ένα εναλλακτικό σύστημα πληρωμών για το πετρέλαιο απειλεί άμεσα την οικονομική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.
Γι’ αυτό και αναμένεται ότι η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση στην περιοχή, η CENTCOM, θα επιχειρήσει να ανατρέψει την κατάσταση.
Οι πιθανές κινήσεις περιλαμβάνουν:
- πλήγματα σε εγκαταστάσεις των IRGC
- ναυτικές συνοδείες για δεξαμενόπλοια
- νέες κυρώσεις σε διαμεσολαβητές
Ωστόσο υπάρχει ένα πρόβλημα.
Ακόμη κι αν καταστραφούν εγκαταστάσεις, το προηγούμενο έχει ήδη δημιουργηθεί.
Ο κόσμος έχει δει ότι το πετρέλαιο μπορεί να διακινηθεί και εκτός δολαρίου.
Ο ρόλος του άξονα Ρωσίας – Κίνας – Ιράν
Στο παρασκήνιο, μια νέα στρατηγική συνεργασία φαίνεται να διαμορφώνεται.
Η Ρωσία συνεχίζει να πουλά τεράστιες ποσότητες ενέργειας στην Ασία.
Η Κίνα αγοράζει αυτές τις ποσότητες και επεκτείνει το δίκτυο ενεργειακών συναλλαγών σε γιουάν.
Το Ιράν, από την πλευρά του, συγκεντρώνει πληρωμές στο ίδιο νόμισμα μέσω του Hormuz
Στη συνέχεια, μέρος αυτών των πληρωμών μετατρέπεται σε φυσικό χρυσό μέσω των αγορών της Σαγκάης.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός συστήματος: ενέργεια → γιουάν → χρυσός. Ένα σύστημα που παρακάμπτει πλήρως το δολάριο.
Η μεγαλύτερη αλλαγή του αιώνα;
Όλα αυτά οδηγούν σε ένα συμπέρασμα που πριν από λίγες εβδομάδες θα φαινόταν αδιανόητο.
Η παγκόσμια οικονομική αρχιτεκτονική που δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δείχνει να εμφανίζει ρωγμές.
Το πετροδολάριο αμφισβητείται.
Εναλλακτικά συστήματα πληρωμών δημιουργούνται.
Και πολλές χώρες του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου παρακολουθούν προσεκτικά.
Αν αυτό το μοντέλο σταθεροποιηθεί, τότε η παγκόσμια τάξη μπορεί να εισέλθει σε μια νέα εποχή: την εποχή της πολυπολικότητας.
Η γέννηση ενός νέου κόσμου
Οι μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές σπάνια γεννιούνται σε αίθουσες συνεδριάσεων.
Συχνά γεννιούνται μέσα σε κρίσεις.
Αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα αποδειχθεί ένα τέτοιο σημείο καμπής.
Μια σύγκρουση που ξεκίνησε ως στρατιωτική αντιπαράθεση εξελίσσεται σε οικονομική επανάσταση.
Ένα νέο σύστημα πληρωμών αναδύεται.
Ένα νέο ενεργειακό ισοζύγιο διαμορφώνεται.
Και η παγκόσμια ισορροπία ισχύος ίσως να μην είναι ποτέ ξανά η ίδια.
www.bankingnews.gr
Είναι μια σύγκρουση που επαναπροσδιορίζει την παγκόσμια ισορροπία ισχύος, την ενεργειακή αγορά και το ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα που κυριάρχησε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Όσα συμβαίνουν γύρω από το Ιράν, τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Hormuz δεν αποτελούν απλώς στρατιωτικά γεγονότα.
Πρόκειται για ένα βαθύ στρατηγικό μετασχηματισμό που αγγίζει την καρδιά της παγκόσμιας οικονομίας: το πετρέλαιο, το νόμισμα και τον έλεγχο των θαλάσσιων εμπορικών οδών, εξηγεί ο γνωστός γεωπολιτικός, γεωοικονομικός αναλυτής Pepe Escobar.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι, μέσα σε λίγες εβδομάδες σύγκρουσης, το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα νέο γεωοικονομικό περιβάλλον που αμφισβητεί ευθέως την κυριαρχία του δολαρίου και την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Διαπραγμάτευση» ή επιβολή όρων;
Η λεγόμενη «πρόταση διαπραγμάτευσης» που προωθήθηκε προς την Τεχεράνη μοιάζει περισσότερο με έγγραφο παράδοσης παρά με πραγματική διπλωματική πρωτοβουλία.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που παρουσιάστηκε, το Ιράν καλείται να αποδεχτεί μια σειρά από δραστικά μέτρα: μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο ιρανικό έδαφος, πλήρη αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Natanz, Isfahan και Fordow, μεταφορά όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας, δραστικούς περιορισμούς στο βαλλιστικό πρόγραμμα, διακοπή στήριξης προς Hezbollah, Houthi και φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ
πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz
Και τι προσφέρεται ως αντάλλαγμα; Μια ασαφής υπόσχεση για «μη επαναφορά κυρώσεων».
Για την ιρανική ηγεσία, αυτό το πλαίσιο δεν αποτελεί βάση διαπραγμάτευσης αλλά μονομερή απαίτηση υποταγής.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο ότι η απάντηση από την Τεχεράνη θεωρείται πως θα είναι εξίσου σκληρή.
Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, η πραγματική διαπραγμάτευση θα ξεκινήσει μόνο όταν η Δύση αποδεχτεί νέους όρους ισορροπίας ισχύος.
Οι πραγματικοί όροι της Τεχεράνης
Αντί να αποδεχτεί τις απαιτήσεις αυτές, το Ιράν προβάλλει μια εντελώς διαφορετική λίστα όρων:
1. κλείσιμο όλων των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο
2. εγγύηση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι πόλεμοι εναντίον του
3. τερματισμός της σύγκρουσης με τη Hezbollah
4. πλήρης άρση όλων των κυρώσεων
5. αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές
6. νέο καθεστώς ελέγχου στα Στενά του Ηormuz
7. διατήρηση του πυραυλικού προγράμματος
Οι όροι αυτοί δείχνουν ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύεται από θέση αδυναμίας αλλά επιδιώκει να επιβάλει μια νέα περιφερειακή ισορροπία.
Η σύγκρουση επομένως δεν αφορά μόνο στρατιωτικά πλήγματα.
Αφορά το ποιος θα καθορίσει τους κανόνες της ασφάλειας και της οικονομίας στη Μέση Ανατολή, εξηγεί ο Escobar.
Ο οικονομικός σεισμός στις αγορές ενέργειας
Παράλληλα με τις στρατιωτικές εξελίξεις, η παγκόσμια αγορά ενέργειας έχει ήδη αρχίσει να μεταμορφώνεται.
Πριν από τη σύγκρουση, το Ιράν παρήγαγε περίπου 1,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, τα οποία πωλούσε με σημαντική έκπτωση λόγω κυρώσεων.
Η πραγματική τιμή πώλησης ήταν περίπου 47 δολάρια το βαρέλι.
Σήμερα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Η παραγωγή έχει αυξηθεί σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, ενώ η τιμή πώλησης έχει φτάσει ακόμη και τα 110 δολάρια το βαρέλι, κυρίως μέσω πωλήσεων προς την Κίνα.
Οι εκπτώσεις έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν απολαμβάνει ουσιαστικά ένα είδος de facto άρσης κυρώσεων, μέσω εναλλακτικών συστημάτων πληρωμών.
Η επανάσταση στα Στενά του Ηormuz
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο όμως βρίσκεται στα Στενά του Hormuz, το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Σήμερα το πέρασμα παραμένει ανοικτό – αλλά με νέους κανόνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνείς αναλυτές, το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα σύστημα «διοδίων» για τα δεξαμενόπλοια που θέλουν να περάσουν με ασφάλεια.
Η διαδικασία είναι σύνθετη: Ο πλοιοκτήτης επικοινωνεί με διαμεσολαβητή που συνδέεται με τους IRGC.
Παρέχονται στοιχεία για το πλοίο, το φορτίο, τη σημαία και το πλήρωμα.
Γίνεται έλεγχος για πιθανή σύνδεση με ΗΠΑ ή Ισραήλ.
Εάν εγκριθεί, πληρώνεται τέλος περίπου 2 εκατομμυρίων δολαρίων.
Δίνεται συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο διέλευσης από στενό θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ Qeshm και Larak.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι το τέλος.
Είναι το νόμισμα πληρωμής.
Οι πληρωμές γίνονται κυρίως σε γιουάν ή ακόμη και σε κρυπτονομίσματα, επισημαίνει ο Escobar.
Η γέννηση του πετρογιουάν
Η εξέλιξη αυτή έχει τεράστια σημασία.
Για δεκαετίες, το διεθνές εμπόριο πετρελαίου πραγματοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά σε δολάρια – το λεγόμενο πετροδολάριο.
Τώρα όμως εμφανίζεται ένα νέο μοντέλο: το πετρογιουάν.
Κάθε πληρωμή σε κινεζικό νόμισμα:
1. παρακάμπτει το σύστημα SWIFT
2. αποφεύγει τις αμερικανικές κυρώσεις
3. μειώνει τη ζήτηση για δολάρια
Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα παράλληλο οικονομικό σύστημα.
Και όλα αυτά συμβαίνουν όχι σε κάποιο θεωρητικό forum αλλά στο πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο του πλανήτη.
Η αντίδραση των ΗΠΑ στον στρατηγικό εφιάλτη
Για την Ουάσιγκτον, η εξέλιξη αυτή αποτελεί στρατηγικό εφιάλτη.
Η πιθανότητα να εδραιωθεί ένα εναλλακτικό σύστημα πληρωμών για το πετρέλαιο απειλεί άμεσα την οικονομική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.
Γι’ αυτό και αναμένεται ότι η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση στην περιοχή, η CENTCOM, θα επιχειρήσει να ανατρέψει την κατάσταση.
Οι πιθανές κινήσεις περιλαμβάνουν:
- πλήγματα σε εγκαταστάσεις των IRGC
- ναυτικές συνοδείες για δεξαμενόπλοια
- νέες κυρώσεις σε διαμεσολαβητές
Ωστόσο υπάρχει ένα πρόβλημα.
Ακόμη κι αν καταστραφούν εγκαταστάσεις, το προηγούμενο έχει ήδη δημιουργηθεί.
Ο κόσμος έχει δει ότι το πετρέλαιο μπορεί να διακινηθεί και εκτός δολαρίου.
Ο ρόλος του άξονα Ρωσίας – Κίνας – Ιράν
Στο παρασκήνιο, μια νέα στρατηγική συνεργασία φαίνεται να διαμορφώνεται.
Η Ρωσία συνεχίζει να πουλά τεράστιες ποσότητες ενέργειας στην Ασία.
Η Κίνα αγοράζει αυτές τις ποσότητες και επεκτείνει το δίκτυο ενεργειακών συναλλαγών σε γιουάν.
Το Ιράν, από την πλευρά του, συγκεντρώνει πληρωμές στο ίδιο νόμισμα μέσω του Hormuz
Στη συνέχεια, μέρος αυτών των πληρωμών μετατρέπεται σε φυσικό χρυσό μέσω των αγορών της Σαγκάης.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός συστήματος: ενέργεια → γιουάν → χρυσός. Ένα σύστημα που παρακάμπτει πλήρως το δολάριο.
Η μεγαλύτερη αλλαγή του αιώνα;
Όλα αυτά οδηγούν σε ένα συμπέρασμα που πριν από λίγες εβδομάδες θα φαινόταν αδιανόητο.
Η παγκόσμια οικονομική αρχιτεκτονική που δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δείχνει να εμφανίζει ρωγμές.
Το πετροδολάριο αμφισβητείται.
Εναλλακτικά συστήματα πληρωμών δημιουργούνται.
Και πολλές χώρες του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου παρακολουθούν προσεκτικά.
Αν αυτό το μοντέλο σταθεροποιηθεί, τότε η παγκόσμια τάξη μπορεί να εισέλθει σε μια νέα εποχή: την εποχή της πολυπολικότητας.
Η γέννηση ενός νέου κόσμου
Οι μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές σπάνια γεννιούνται σε αίθουσες συνεδριάσεων.
Συχνά γεννιούνται μέσα σε κρίσεις.
Αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα αποδειχθεί ένα τέτοιο σημείο καμπής.
Μια σύγκρουση που ξεκίνησε ως στρατιωτική αντιπαράθεση εξελίσσεται σε οικονομική επανάσταση.
Ένα νέο σύστημα πληρωμών αναδύεται.
Ένα νέο ενεργειακό ισοζύγιο διαμορφώνεται.
Και η παγκόσμια ισορροπία ισχύος ίσως να μην είναι ποτέ ξανά η ίδια.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.