Έρχονται ανατιμήσεις - σοκ στα τρόφιμα

Το Ιράν είναι παραγωγός βασικών προϊόντων όπως σιτάρι, ρύζι, σόγια, σιτάρι-κριθάρι 

 

 Τρίτη 03/03/2026

Έρχονται ανατιμήσεις - σοκ στα τρόφιμα - Το Ιράν απαγορεύει τις εξαγωγές, το κλείσιμο του Hormuz τινάζει στον αέρα την αγορά

Το Ιράν ανακοίνωσε απαγόρευση όλων των εξαγωγών τροφίμων και γεωργικών προϊόντων, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, μία εξέλιξη που έρχεται να προστεθεί στη διαταραχή της μεταφοράς προϊόντων από τα Στενά του Hormuz, και απειλεί να οδηγήσει σε σημαντικές ανατιμήσεις παγκοσμίως. 
«Η εξαγωγή όλων των τροφίμων και γεωργικών προϊόντων απαγορεύεται μέχρι νεωτέρας», ανέφερε το πρακτορείο επικαλούμενο κυβερνητική δήλωση.
Η κυβέρνηση δήλωσε ότι προτεραιότητά της είναι η διασφάλιση επάρκειας βασικών αγαθών για τον πληθυσμό, σε μια κίνηση που συνδέεται με την κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στην περιοχή.

Οι συνέπειες για την παγκόσμια αγορά τροφίμων

Η απαγόρευση εξαγωγών τροφίμων και αγροτικών προϊόντων από το Ιράν μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά τροφίμων, ειδικά σε συνδυασμό με την αυξημένη γεωπολιτική ένταση στην περιοχή. 
Το Ιράν είναι παραγωγός βασικών προϊόντων όπως σιτάρι, ρύζι, σόγια, σιτάρι-κριθάρι και αραβόσιτος.
Η διακοπή των εξαγωγών μειώνει την παγκόσμια προσφορά, με άμεση επίπτωση στις τιμές αυτών των προϊόντων.
Ο περιορισμός της προσφοράς οδηγεί σε άνοδο των τιμών στις διεθνείς αγορές τροφίμων.
Οι χώρες που εισάγουν τρόφιμα από την περιοχή ή από προϊόντα που συνδέονται έμμεσα με το Ιράν (π.χ. σιτηρά για ζωοτροφές) ενδέχεται να δουν αύξηση κόστους παραγωγής και μεταπώλησης.
Χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές από το Ιράν, όπως Ιράκ, Αφγανιστάν και άλλες χώρες της περιοχής, μπορεί να αντιμετωπίσουν ελλείψεις ή ανατιμήσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο κοινωνικής πίεσης ή πολιτικής αναταραχής.
Οι διεθνείς αγορές τροφίμων και εμπορευμάτων θα παρακολουθούν στενά την κατάσταση. Η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε κερδοσκοπικές κινήσεις, περαιτέρω αυξάνοντας τη μεταβλητότητα τιμών.
Το Ιράν ελέγχει και στρατηγικές θαλάσσιες οδούς, όπως τα Στενά του Hormuz. Η παράλληλη αναταραχή στις ενεργειακές αγορές μπορεί να αυξήσει το κόστος μεταφοράς τροφίμων και εμπορευμάτων διεθνώς.
Η κίνηση του Ιράν αποτελεί σοβαρό σήμα κινδύνου για τη σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων, καθώς μειώνει τη ρευστότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού και ενισχύει την αβεβαιότητα τιμών.

Πως θα επηρεαστεί η Ελλάδα

Η Ελλάδα εισάγει κάποια τρόφιμα από το Ιράν, αλλά σε πολύ μικρή κλίμακα και όχι στο επίπεδο που να επηρεάζει σημαντικά την ελληνική αγορά τροφίμων συνολικά.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του 2024, οι συνολικές εισαγωγές της Ελλάδας από το Ιράν ανήλθαν περίπου στα 21,4 εκατ. δολάρια. Από αυτά, ένα μέρος αφορά τρόφιμα και γεωργικά προϊόντα — όπως δημητριακά — συνολικής αξίας λίγων εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων.
Συγκεκριμένα, μέσα στις εισαγόμενες κατηγορίες περιλαμβάνονται προϊόντα όπως επεξεργασμένες τροφές φρούτων, εσπεριδοειδή και δημητριακά, αλλά οι ποσότητες αυτών είναι πολύ μικρές σε σχέση με τις συνολικές εισαγωγές τροφίμων στην Ελλάδα.

Το κλείσιμο των Στενών του Hormuz απειλεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια αγορά λιπασμάτων

Ένα πιθανό οριστικό και παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Hormuz δεν θα απειλούσε μόνο τις ροές πετρελαίου, αλλά θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτή κρίση στην παγκόσμια αγορά λιπασμάτων, μεταφέροντας το σοκ απευθείας στην αγροτική παραγωγή και τελικά στις τιμές των τροφίμων διεθνώς.
Ο Kirill Dmitriev, Ειδικός Εκπρόσωπος του Προέδρου της Ρωσίας για επενδύσεις και οικονομική συνεργασία με ξένες χώρες και επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (RDIF), προειδοποίησε ότι ενδεχόμενο οριστικό κλείσιμο τα Στενά του Hormuz θα προκαλούσε σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές λιπασμάτων και γεωργικών προϊόντων.
Μιλώντας με βάση στατιστικά στοιχεία, ο Dmitriev υπογράμμισε ότι σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων ροών βασικών συστατικών για την παραγωγή λιπασμάτων διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Συγκεκριμένα, περίπου το 44% του παγκόσμιου εμπορίου θείου, το 31% της ουρίας, το 18% της αμμωνίας και το 15% των φωσφορικών συνδέονται με τη διακίνηση μέσω της περιοχής.
«Οι αγορές λιπασμάτων — και κατά συνέπεια η γεωργία — επηρεάζονται έντονα από τα Στενά του Hormuz», έγραψε ο Dmitriev σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Τόνισε ότι πιθανές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στα ύδατα του στενού θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές συνέπειες για τις αγορές εμπορευμάτων και να ασκήσουν πίεση στον παγκόσμιο αγροτικό τομέα.

www.bankingnews.gr