Τρομερό όπλο
Τρομερό όπλο - Το Ιράν κρατά όμηρο το παγκόσμιο Internet 10 τρισ δολαρίων – Κούφιες απειλές Trump για ισοπέδωση σε 2 εβδομάδες
Τα τελευταία χρόνια, τα υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών θεωρούνται όλο και περισσότερο πιθανοί στρατιωτικοί στόχοι στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο, λόγω του κρίσιμου ρόλου τους ως ραχοκοκαλιά των παγκόσμιων επικοινωνιών και της οικονομίας.
(upd6) Το
διπλωματικό και γεωπολιτικό θρίλερ στον Περσικό κόλπο και στην ευρύτερη
περιοχή της Μέσης Ανατολής κλιμακώνεται ολοένα και περισσότερο...
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump απέρριψε την πρόταση των Ιρανών που ήρθε ως απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο για την επίτευξη συμφωνίας...
Το αδιέξοδο παραμένει και κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι τα επόμενα βήματα τόσο των ΗΠΑ όσο και της Τεχεράνης...
Τα σενάρια είναι πολλά και μερικά από αυτά πραγματικά εφιαλτικά...
Ο Trump απείλησε μάλιστα ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να ισοπεδώσει τα πάντα στο Ιράν μέσα σε 2 εβδομάδες...
Απειλές που φαντάζουν μάλλον... κούφιες...
Αντιθέτως υπάρχει μια απειλή που φαντάζει τρομακτική, αν υλοποιηθεί και αυτή προέρχεται από το Ιράν...
Πράγματι, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν απειλεί πλέον μόνο πετρελαϊκές ροές, στρατιωτικές βάσεις και γεωπολιτικές ισορροπίες.
Στο επίκεντρο της νέας παγκόσμιας κρίσης βρίσκεται τώρα η ίδια η «καρδιά» του παγκόσμιου διαδικτύου.
Με το Ιράν να ελέγχει στρατηγικά τα Στενά του Hormuz και να διαθέτει τη δυνατότητα να πλήξει τα υποθαλάσσια καλώδια που μεταφέρουν το 99% της παγκόσμιας ψηφιακής κίνησης, ο κίνδυνος μιας πρωτοφανούς ψηφιακής παράλυσης προκαλεί συναγερμό σε κυβερνήσεις, αγορές και στρατιωτικά επιτελεία... καθώς τότε ο πόλεμος θα μετατραπεί σε μια πρωτοφανή κρίση με τεράστιες συνέπειες για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία και τις επικοινωνίες.
Απειλές... στον αέρα
Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε χθες Κυριακή 10/5, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ισχυρίστηκε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να πλήξουν «κάθε στόχο» στο Ιράν μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, ενώ δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία έχει ήδη «ηττηθεί στρατιωτικά».
Σε συνέντευξη του στη δημοσιογράφο Sharyl Attkisson, η οποία ηχογραφήθηκε την περασμένη εβδομάδα, ο Trump επέκρινε επίσης το NATO χαρακτηρίζοντάς το «χάρτινη τίγρη» και κατηγόρησε τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουάσινγκτον ότι απέτυχαν να στηρίξουν την εκστρατεία κατά της Τεχεράνης.
Τα σχόλια αυτά έγιναν πριν το Ιράν απαντήσει στο αμερικανικό σχέδιο για την επίτευξη συμφωνίας, απάντηση που απορρίφθηκε ως απολύτως απαράδεκτη από τον Trump…
«Έχουν ηττηθεί στρατιωτικά.
Ίσως στο μυαλό τους να μην το γνωρίζουν.
Αλλά πιστεύω πως το ξέρουν», δήλωσε ο Trump στη συνέντευξη, προσθέτοντας: «Αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσαν».
Υποστήριξε ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε «να συνεχίσει για άλλες δύο εβδομάδες και να πλήξει κάθε στόχο».
Έχουμε ορισμένους στόχους που θέλαμε και πιθανότατα έχουμε ολοκληρώσει το 70% αυτών, αλλά υπάρχουν και άλλοι στόχοι που θα μπορούσαμε θεωρητικά να χτυπήσουμε».
«Αλλά ακόμη κι αν δεν το κάναμε, ξέρετε, αυτό θα ήταν απλώς οι τελευταίες πινελιές», είπε ο Trump.
Ασύμμετρος πόλεμος
Ένα από τα λιγότερο προβεβλημένα αλλά εξαιρετικά σημαντικά χαρακτηριστικά της συνεχιζόμενης κρίσης στον Περσικό Κόλπο είναι ο κίνδυνος για τα υποθαλάσσια καλώδια στα Στενά του Hormuz και στην κοντινή Ερυθρά Θάλασσα.
Οι κίνδυνοι αυτοί συνδέονται με τη στρατιωτικοποίηση της γεωγραφικής θέσης του Ιράν, στο πλαίσιο αυτού που αποκαλείται ασύμμετρος πόλεμος, τόσο πάνω όσο και κάτω από τη θάλασσα.
Το Ιράν έχει ήδη διακόψει τη ναυτιλιακή κυκλοφορία στα Στενά αντιστεκόμενο στις αμερικανικές επιθέσεις.
Θα μπορούσε παρομοίως να διαταράξει τις παγκόσμιες επικοινωνίες και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές μέσω των υποθαλάσσιων καλωδίων.
Τα τελευταία χρόνια, τα υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών θεωρούνται όλο και περισσότερο πιθανοί στρατιωτικοί στόχοι στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο, λόγω του κρίσιμου ρόλου τους ως ραχοκοκαλιά των παγκόσμιων επικοινωνιών και της οικονομίας.
10 τρις δολάρια
Εξάλλου, μεταφέρουν πάνω από το 99% της διεθνούς ψηφιακής κίνησης και διευκολύνουν καθημερινές χρηματοοικονομικές συναλλαγές αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που τα καθιστά στρατηγικά ζωτικής σημασίας.
Μελέτες υποστηρίζουν ότι χρηματοοικονομικές συναλλαγές ύψους 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως διακινούνται παγκοσμίως μέσω 1,5 εκατομμυρίου χιλιομέτρων υποθαλάσσιων καλωδίων.
Η οικονομική σημασία και χρησιμότητα αυτών των καλωδίων τόσο για κυβερνήσεις όσο και για ιδιώτες τα καθιστούν ελκυστικό αλλά και ευάλωτο στόχο για κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες, τοποθετώντας τα ως το «μαλακό υπογάστριο της παγκόσμιας οικονομίας».
Αυτά τα καλώδια θεωρούνται οι αρτηρίες που συνδέουν τα κράτη και τους λαούς τους σχεδόν σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, της ψυχαγωγίας και των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.
Στην πραγματικότητα, οι παγκόσμιες επικοινωνίες μέσω δορυφόρων είναι ελάχιστες σε σύγκριση με τις ωκεάνιες επικοινωνίες.
Η ραχοκοκαλιά του Διαδικτύου
Ιδιωτικές εταιρείες και κοινοπραξίες κατέχουν και λειτουργούν ένα δίκτυο άνω των 500 εμπορικών υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου διαδικτύου.
Οποιαδήποτε παρέμβαση στη λειτουργία τους μπορεί να διαταράξει ζωές και μέσα διαβίωσης και να υπονομεύσει την ικανότητα των κρατών να εμπορεύονται, να επικοινωνούν και να διεξάγουν πολέμους.
Τα καλώδια αυτά έχουν συνήθως πάχος 5 έως 17 εκατοστά και διάρκεια ζωής περίπου 25 χρόνια.
Τοποθετούνται από πλοία και είναι τυλιγμένα με ατσάλινη θωράκιση, μόνωση και πλαστική επένδυση, ενώ περιέχουν οπτικές ίνες ικανές να μεταδίδουν δεδομένα με ταχύτητα 290.000 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο.
Σύμφωνα με αναφορές, ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο — που αποτελείται από περισσότερα από 600 ενεργά ή υπό σχεδιασμό υποθαλάσσια καλώδια — εκτείνεται σε περίπου 805.000 χιλιόμετρα, αρκετά για να καλύψουν την απόσταση Γης–Σελήνης περισσότερες από τρεις φορές.
Η πρόσφατη εκρηκτική ανάπτυξη του cloud computing έχει αυξήσει δραματικά τον όγκο και την ευαισθησία των δεδομένων — από στρατιωτικά έγγραφα μέχρι επιστημονική έρευνα — που διακινούνται μέσω αυτών των καλωδίων.
Το πρώτο καλώδιο
Όλα ξεκίνησαν το 1988, όταν η AT&T Corp. ολοκλήρωσε το πρώτο υπερωκεάνιο καλώδιο οπτικών ινών στον κόσμο.
Το καλώδιο, με την ονομασία TAT-8, εκτεινόταν για περισσότερα από 4.900 χιλιόμετρα στον πυθμένα του Ατλαντικού, από το New Jersey των ΗΠΑ έως το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι δύο οπτικές ίνες του, μέσα σε καλώδιο τόσο λεπτό όσο ένας ανθρώπινος καρπός, μπορούσαν να μεταφέρουν σχεδόν 40.000 τηλεφωνικές συνομιλίες ταυτόχρονα — πέντε φορές περισσότερες από τα καλύτερα υποθαλάσσια χάλκινα καλώδια της εποχής.
Αντίστοιχα, το πρώτο δια-Ειρηνικό καλώδιο οπτικών ινών τέθηκε σε λειτουργία το 1991.
Το 1997 ακολούθησε το καλώδιο Flag Telecom μήκους άνω των 27.000 χιλιομέτρων, που συνέδεε την Ευρώπη με τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Ιαπωνία.
Παράλληλα, η Ρωσία και η Κίνα άρχισαν επίσης να εγκαθιστούν χιλιάδες χιλιόμετρα οπτικών ινών στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι όταν η Κίνα και η Ρωσία άρχισαν να εγκαθιστούν δικά τους υποθαλάσσια καλώδια, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συνειδητοποίησαν ότι θα αντιμετώπιζαν σοβαρό μειονέκτημα στην κατασκοπεία και τη συλλογή πληροφοριών, καθώς ήταν πλέον πολύ δυσκολότερο να υποκλέψουν δεδομένα από καλώδια οπτικών ινών σε μεγάλα βάθη.
Ευάλωτοι στόχοι
Παράλληλα, παραμένει γεγονός ότι, επειδή τα καλώδια αυτά τοποθετούνται σε γνωστές τοποθεσίες στον βυθό και είναι δύσκολο να παρακολουθούνται συνεχώς, θεωρούνται ευάλωτοι στόχοι για κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες που επιδιώκουν να διαταράξουν οικονομίες και στρατιωτικές επικοινωνίες αντιπάλων χωρών χωρίς ανοιχτή πολεμική σύγκρουση.
Στις 6 Σεπτεμβρίου 2025 αναφέρθηκε μεγάλη διακοπή αφού πολλαπλά υποθαλάσσια καλώδια στην Ερυθρά Θάλασσα, κοντά στην Jeddah της Σαουδικής Αραβίας, υπέστησαν ζημιές, προκαλώντας σημαντικές διακοπές στο διαδίκτυο και αυξημένη καθυστέρηση σε Ινδία, Πακιστάν, ΗΑΕ και άλλα μέρη της Μέσης Ανατολής.
Μεγάλοι πάροχοι ανέφεραν προβλήματα λειτουργίας και η Microsoft επιβεβαίωσε ζητήματα συνδεσιμότητας.
Τον Φεβρουάριο του 2024 είχαν επίσης καταγραφεί κοψίματα καλωδίων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι ΗΠΑ κατηγόρησαν τότε τους Houthi της Υεμένης — συμμάχους του Ιράν — ότι ευθύνονταν για το περιστατικό.
Παρότι οι Houthi αρνήθηκαν κάθε εμπλοκή, το περιστατικό ανέδειξε πόσο ευάλωτα είναι τα υποθαλάσσια καλώδια σε ανταγωνιστικές δυνάμεις που επιδιώκουν να προωθήσουν στρατηγικούς στόχους, ιδιαίτερα σε περιοχές συγκρούσεων.
Παρόμοιες ενέργειες δολιοφθοράς έχουν αποδοθεί και σε άλλες πρόσφατες διεθνείς περιπτώσεις, όπως ρωσικές ναυτικές δραστηριότητες στον Βόρειο Ατλαντικό ή κινεζικές κινήσεις κοντά στις ακτές της Ταϊβάν.
Πάνω από 20 καλώδια από το Hormuz
Στη Μέση Ανατολή, περισσότερα από 20 βασικά υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών διέρχονται από τα Στενά του Hormuz και την Ερυθρά Θάλασσα, αποτελώντας κρίσιμα σημεία διέλευσης για τα παγκόσμια δεδομένα, τις οικονομικές συναλλαγές και την κίνηση του διαδικτύου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Μεγάλα συστήματα όπως τα AAE-1, FALCON και GBI συνδέουν τα κράτη του Κόλπου, την Ινδία και την Ανατολική Αφρική.
Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι από τη σύγκρουση με το Ιράν επηρεάζουν όχι μόνο τα υπάρχοντα καλώδια αλλά και όσα σχεδιάζονται.
Για τη στήριξη της ανάπτυξης κέντρων δεδομένων, εθνικές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ έχουν ενταχθεί σε διεθνείς κοινοπραξίες για την κατασκευή καλωδίων στη θάλασσα και στην ξηρά.
Η stc Group της Σαουδικής Αραβίας επενδύει 800 εκατομμύρια δολάρια στο SilkLink, ένα δίκτυο οπτικών ινών μήκους 4.500 χιλιομέτρων, μαζί με σταθμούς καλωδίων και κέντρα δεδομένων στη Συρία.
Η Ooredoo του Κατάρ επιδιώκει την κατασκευή του Fiber in the Gulf (FIG), ενός διαδρόμου καλωδίων αξίας 500 εκατομμυρίων δολαρίων που θα ξεκινά από τον Κόλπο του Oman, θα περνά από τα Στενά του Hormuz σε Ιράν, Τουρκία και Γαλλία.
Κοινοπραξία από τα ΗΑΕ και το Ιράκ, με την ονομασία WorldLink, χρηματοδοτεί έργο 700 εκατομμυρίων δολαρίων για υβριδικό δίκτυο οπτικών ινών από τα ΗΑΕ έως τη χερσόνησο Al Faw του Ιράκ και από εκεί προς την Τουρκία.
Η Meta ηγείται κοινοπραξίας με τη συμμετοχή των Bharti Telecom, Saudi Center3, China Mobile International (CMI), MTN Global Connect, Orange, Telecom Egypt και Vodafone.
Παράλληλα, η WIOCC, συνιδιοκτησίας 14 αφρικανικών τηλεπικοινωνιακών παρόχων, κατασκευάζει το Gulf2Africa (2Africa), το οποίο αναμένεται να προσφέρει γρήγορο διαδίκτυο σε 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Ο όρος «Gulf Africa» αναφέρεται συχνά στην ενισχυόμενη οικονομική και στρατηγική σύνδεση μεταξύ των χωρών του GCC και της αφρικανικής ηπείρου, ιδιαίτερα στο Κέρας της Αφρικής και την Ανατολική Αφρική, με βασικούς τομείς επενδύσεων τις υποδομές, τη γεωργία και τη ναυτιλία.
Τεράστιο όπλο
Προφανώς, ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ από τη μία πλευρά και Ιράν από την άλλη έχει σταματήσει πολλές από αυτές τις δραστηριότητες, ενώ παράλληλα απειλεί τα ήδη εγκατεστημένα υποθαλάσσια καλώδια.
Το Ιράν βρίσκεται στη βόρεια ακτή των Στενών του Hormuz και ελέγχει μεγάλες εκτάσεις του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Oman.
Από τα νερά αυτά περνούν όλες οι βασικές διαδρομές καλωδίων που συνδέουν την Ευρώπη, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Η γεωγραφία αυτή δίνει στην Τεχεράνη φυσική πρόσβαση σε υποδομές από τις οποίες εξαρτάται η παγκόσμια οικονομία.
Παγκόσμιος πανικός
Στην πραγματικότητα, η διακοπή λειτουργίας υποθαλάσσιων καλωδίων αποτελεί επιλογή χαμηλού κόστους αλλά τεράστιου αντίκτυπου, ικανή να προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση χωρίς άμεση πυραυλική επίθεση.
Ένα κατεστραμμένο καλώδιο στον Κόλπο μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να επιβραδύνει την κίνηση δεδομένων από το Mumbai έως τη Φρανκφούρτη, να καθυστερήσει διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές και να επηρεάσει υπηρεσίες cloud που χρησιμοποιούνται από νοσοκομεία, αεροπορικές εταιρείες και ηλεκτρικά δίκτυα.
Θα μπορούσε επίσης να παραλύσει στρατιωτικές επικοινωνίες της US CENTCOM, αναγκάζοντας τους περιφερειακούς συμμάχους να βασιστούν σε εφεδρικούς δορυφόρους με περιορισμένο εύρος ζώνης.
Φυσικά, έχουν υπάρξει στο παρελθόν προσπάθειες δημιουργίας παγκόσμιας συναίνεσης για την προστασία αυτών των καλωδίων, που θεωρούνται «παγκόσμιο κοινό αγαθό».
Ωστόσο, σήμερα δεν υπάρχει διεθνής ρυθμιστική αρχή ή πλαίσιο που να εποπτεύει την ασφάλεια και προστασία τους.
Ορισμένοι ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία «ζωνών προστασίας καλωδίων», όπου θα απαγορεύονται ορισμένοι τύποι αγκυροβολίας και αλιείας και θα απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια από τα πλοία που δραστηριοποιούνται εκεί.
Ζητείται συναίνεση…
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις περισσότερες περιπτώσεις τα καλώδια καταστρέφονται από φυσικές καταστροφές όπως τσουνάμι και σεισμοί ή από καθημερινές ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η αλιεία, οι άγκυρες πλοίων και οι τεχνικές βλάβες.
Άλλοι ειδικοί προτείνουν λύσεις που περιλαμβάνουν την επικαιροποίηση του διεθνούς δικαίου και τη δημιουργία συνθηκών που θα ποινικοποιούν ξένες παρεμβάσεις στα καλώδια.
Όμως, όλες αυτές οι επιλογές απαιτούν παγκόσμια συναίνεση — κάτι εξαιρετικά δύσκολο, καθώς οι ΗΠΑ, οι σύμμαχοί τους, η Ρωσία, η Κίνα και ανερχόμενες δυνάμεις όπως η Ινδία θα πρέπει να συμφωνήσουν σε κοινή γραμμή.
Όπως και να έχει, ο πραγματικός κίνδυνος προκύπτει όταν αυτά τα καλώδια καταστρέφονται σκόπιμα από εχθρικές χώρες, είτε μυστικά είτε ανοιχτά. Για τον λόγο αυτό έχουν υπάρξει εκκλήσεις για «έλεγχο του θαλάσσιου βυθού» από μία ή περισσότερες χώρες, ώστε να υπάρχει δυνατότητα γρήγορης απόδοσης ευθυνών και αναλογικής αντίδρασης χωρίς να απαιτείται επιλογή ανάμεσα σε στρατιωτική κλιμάκωση και αδράνεια.
Ωστόσο, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι τόσο τεταμένη ώστε πολλοί φοβούνται πως το Ιράν μπορεί να προχωρήσει ακόμη και ανοιχτά σε επιθέσεις κατά των υποθαλάσσιων δικτύων καλωδίων, εκμεταλλευόμενο τη γεωγραφική του θέση. Αυτή η επιπλέον θαλάσσια διαταραχή θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο τη στρατηγική του επιρροή όχι μόνο απέναντι στις χώρες του Κόλπου αλλά και απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
www.bankingnews.gr
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump απέρριψε την πρόταση των Ιρανών που ήρθε ως απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο για την επίτευξη συμφωνίας...
Το αδιέξοδο παραμένει και κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι τα επόμενα βήματα τόσο των ΗΠΑ όσο και της Τεχεράνης...
Τα σενάρια είναι πολλά και μερικά από αυτά πραγματικά εφιαλτικά...
Ο Trump απείλησε μάλιστα ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να ισοπεδώσει τα πάντα στο Ιράν μέσα σε 2 εβδομάδες...
Απειλές που φαντάζουν μάλλον... κούφιες...
Αντιθέτως υπάρχει μια απειλή που φαντάζει τρομακτική, αν υλοποιηθεί και αυτή προέρχεται από το Ιράν...
Πράγματι, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν απειλεί πλέον μόνο πετρελαϊκές ροές, στρατιωτικές βάσεις και γεωπολιτικές ισορροπίες.
Στο επίκεντρο της νέας παγκόσμιας κρίσης βρίσκεται τώρα η ίδια η «καρδιά» του παγκόσμιου διαδικτύου.
Με το Ιράν να ελέγχει στρατηγικά τα Στενά του Hormuz και να διαθέτει τη δυνατότητα να πλήξει τα υποθαλάσσια καλώδια που μεταφέρουν το 99% της παγκόσμιας ψηφιακής κίνησης, ο κίνδυνος μιας πρωτοφανούς ψηφιακής παράλυσης προκαλεί συναγερμό σε κυβερνήσεις, αγορές και στρατιωτικά επιτελεία... καθώς τότε ο πόλεμος θα μετατραπεί σε μια πρωτοφανή κρίση με τεράστιες συνέπειες για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία και τις επικοινωνίες.
Απειλές... στον αέρα
Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε χθες Κυριακή 10/5, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ισχυρίστηκε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να πλήξουν «κάθε στόχο» στο Ιράν μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, ενώ δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία έχει ήδη «ηττηθεί στρατιωτικά».
Σε συνέντευξη του στη δημοσιογράφο Sharyl Attkisson, η οποία ηχογραφήθηκε την περασμένη εβδομάδα, ο Trump επέκρινε επίσης το NATO χαρακτηρίζοντάς το «χάρτινη τίγρη» και κατηγόρησε τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουάσινγκτον ότι απέτυχαν να στηρίξουν την εκστρατεία κατά της Τεχεράνης.
Τα σχόλια αυτά έγιναν πριν το Ιράν απαντήσει στο αμερικανικό σχέδιο για την επίτευξη συμφωνίας, απάντηση που απορρίφθηκε ως απολύτως απαράδεκτη από τον Trump…
«Έχουν ηττηθεί στρατιωτικά.
Ίσως στο μυαλό τους να μην το γνωρίζουν.
Αλλά πιστεύω πως το ξέρουν», δήλωσε ο Trump στη συνέντευξη, προσθέτοντας: «Αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσαν».
Υποστήριξε ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε «να συνεχίσει για άλλες δύο εβδομάδες και να πλήξει κάθε στόχο».
Έχουμε ορισμένους στόχους που θέλαμε και πιθανότατα έχουμε ολοκληρώσει το 70% αυτών, αλλά υπάρχουν και άλλοι στόχοι που θα μπορούσαμε θεωρητικά να χτυπήσουμε».
«Αλλά ακόμη κι αν δεν το κάναμε, ξέρετε, αυτό θα ήταν απλώς οι τελευταίες πινελιές», είπε ο Trump.
Ασύμμετρος πόλεμος
Ένα από τα λιγότερο προβεβλημένα αλλά εξαιρετικά σημαντικά χαρακτηριστικά της συνεχιζόμενης κρίσης στον Περσικό Κόλπο είναι ο κίνδυνος για τα υποθαλάσσια καλώδια στα Στενά του Hormuz και στην κοντινή Ερυθρά Θάλασσα.
Οι κίνδυνοι αυτοί συνδέονται με τη στρατιωτικοποίηση της γεωγραφικής θέσης του Ιράν, στο πλαίσιο αυτού που αποκαλείται ασύμμετρος πόλεμος, τόσο πάνω όσο και κάτω από τη θάλασσα.
Το Ιράν έχει ήδη διακόψει τη ναυτιλιακή κυκλοφορία στα Στενά αντιστεκόμενο στις αμερικανικές επιθέσεις.
Θα μπορούσε παρομοίως να διαταράξει τις παγκόσμιες επικοινωνίες και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές μέσω των υποθαλάσσιων καλωδίων.
Τα τελευταία χρόνια, τα υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών θεωρούνται όλο και περισσότερο πιθανοί στρατιωτικοί στόχοι στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο, λόγω του κρίσιμου ρόλου τους ως ραχοκοκαλιά των παγκόσμιων επικοινωνιών και της οικονομίας.
10 τρις δολάρια
Εξάλλου, μεταφέρουν πάνω από το 99% της διεθνούς ψηφιακής κίνησης και διευκολύνουν καθημερινές χρηματοοικονομικές συναλλαγές αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που τα καθιστά στρατηγικά ζωτικής σημασίας.
Μελέτες υποστηρίζουν ότι χρηματοοικονομικές συναλλαγές ύψους 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως διακινούνται παγκοσμίως μέσω 1,5 εκατομμυρίου χιλιομέτρων υποθαλάσσιων καλωδίων.
Η οικονομική σημασία και χρησιμότητα αυτών των καλωδίων τόσο για κυβερνήσεις όσο και για ιδιώτες τα καθιστούν ελκυστικό αλλά και ευάλωτο στόχο για κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες, τοποθετώντας τα ως το «μαλακό υπογάστριο της παγκόσμιας οικονομίας».
Αυτά τα καλώδια θεωρούνται οι αρτηρίες που συνδέουν τα κράτη και τους λαούς τους σχεδόν σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, της ψυχαγωγίας και των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.
Στην πραγματικότητα, οι παγκόσμιες επικοινωνίες μέσω δορυφόρων είναι ελάχιστες σε σύγκριση με τις ωκεάνιες επικοινωνίες.
Η ραχοκοκαλιά του Διαδικτύου
Ιδιωτικές εταιρείες και κοινοπραξίες κατέχουν και λειτουργούν ένα δίκτυο άνω των 500 εμπορικών υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου διαδικτύου.
Οποιαδήποτε παρέμβαση στη λειτουργία τους μπορεί να διαταράξει ζωές και μέσα διαβίωσης και να υπονομεύσει την ικανότητα των κρατών να εμπορεύονται, να επικοινωνούν και να διεξάγουν πολέμους.
Τα καλώδια αυτά έχουν συνήθως πάχος 5 έως 17 εκατοστά και διάρκεια ζωής περίπου 25 χρόνια.
Τοποθετούνται από πλοία και είναι τυλιγμένα με ατσάλινη θωράκιση, μόνωση και πλαστική επένδυση, ενώ περιέχουν οπτικές ίνες ικανές να μεταδίδουν δεδομένα με ταχύτητα 290.000 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο.
Σύμφωνα με αναφορές, ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο — που αποτελείται από περισσότερα από 600 ενεργά ή υπό σχεδιασμό υποθαλάσσια καλώδια — εκτείνεται σε περίπου 805.000 χιλιόμετρα, αρκετά για να καλύψουν την απόσταση Γης–Σελήνης περισσότερες από τρεις φορές.
Η πρόσφατη εκρηκτική ανάπτυξη του cloud computing έχει αυξήσει δραματικά τον όγκο και την ευαισθησία των δεδομένων — από στρατιωτικά έγγραφα μέχρι επιστημονική έρευνα — που διακινούνται μέσω αυτών των καλωδίων.
Το πρώτο καλώδιο
Όλα ξεκίνησαν το 1988, όταν η AT&T Corp. ολοκλήρωσε το πρώτο υπερωκεάνιο καλώδιο οπτικών ινών στον κόσμο.
Το καλώδιο, με την ονομασία TAT-8, εκτεινόταν για περισσότερα από 4.900 χιλιόμετρα στον πυθμένα του Ατλαντικού, από το New Jersey των ΗΠΑ έως το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι δύο οπτικές ίνες του, μέσα σε καλώδιο τόσο λεπτό όσο ένας ανθρώπινος καρπός, μπορούσαν να μεταφέρουν σχεδόν 40.000 τηλεφωνικές συνομιλίες ταυτόχρονα — πέντε φορές περισσότερες από τα καλύτερα υποθαλάσσια χάλκινα καλώδια της εποχής.
Αντίστοιχα, το πρώτο δια-Ειρηνικό καλώδιο οπτικών ινών τέθηκε σε λειτουργία το 1991.
Το 1997 ακολούθησε το καλώδιο Flag Telecom μήκους άνω των 27.000 χιλιομέτρων, που συνέδεε την Ευρώπη με τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Ιαπωνία.
Παράλληλα, η Ρωσία και η Κίνα άρχισαν επίσης να εγκαθιστούν χιλιάδες χιλιόμετρα οπτικών ινών στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι όταν η Κίνα και η Ρωσία άρχισαν να εγκαθιστούν δικά τους υποθαλάσσια καλώδια, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συνειδητοποίησαν ότι θα αντιμετώπιζαν σοβαρό μειονέκτημα στην κατασκοπεία και τη συλλογή πληροφοριών, καθώς ήταν πλέον πολύ δυσκολότερο να υποκλέψουν δεδομένα από καλώδια οπτικών ινών σε μεγάλα βάθη.
Ευάλωτοι στόχοι
Παράλληλα, παραμένει γεγονός ότι, επειδή τα καλώδια αυτά τοποθετούνται σε γνωστές τοποθεσίες στον βυθό και είναι δύσκολο να παρακολουθούνται συνεχώς, θεωρούνται ευάλωτοι στόχοι για κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες που επιδιώκουν να διαταράξουν οικονομίες και στρατιωτικές επικοινωνίες αντιπάλων χωρών χωρίς ανοιχτή πολεμική σύγκρουση.
Στις 6 Σεπτεμβρίου 2025 αναφέρθηκε μεγάλη διακοπή αφού πολλαπλά υποθαλάσσια καλώδια στην Ερυθρά Θάλασσα, κοντά στην Jeddah της Σαουδικής Αραβίας, υπέστησαν ζημιές, προκαλώντας σημαντικές διακοπές στο διαδίκτυο και αυξημένη καθυστέρηση σε Ινδία, Πακιστάν, ΗΑΕ και άλλα μέρη της Μέσης Ανατολής.
Μεγάλοι πάροχοι ανέφεραν προβλήματα λειτουργίας και η Microsoft επιβεβαίωσε ζητήματα συνδεσιμότητας.
Τον Φεβρουάριο του 2024 είχαν επίσης καταγραφεί κοψίματα καλωδίων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι ΗΠΑ κατηγόρησαν τότε τους Houthi της Υεμένης — συμμάχους του Ιράν — ότι ευθύνονταν για το περιστατικό.
Παρότι οι Houthi αρνήθηκαν κάθε εμπλοκή, το περιστατικό ανέδειξε πόσο ευάλωτα είναι τα υποθαλάσσια καλώδια σε ανταγωνιστικές δυνάμεις που επιδιώκουν να προωθήσουν στρατηγικούς στόχους, ιδιαίτερα σε περιοχές συγκρούσεων.
Παρόμοιες ενέργειες δολιοφθοράς έχουν αποδοθεί και σε άλλες πρόσφατες διεθνείς περιπτώσεις, όπως ρωσικές ναυτικές δραστηριότητες στον Βόρειο Ατλαντικό ή κινεζικές κινήσεις κοντά στις ακτές της Ταϊβάν.
Πάνω από 20 καλώδια από το Hormuz
Στη Μέση Ανατολή, περισσότερα από 20 βασικά υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών διέρχονται από τα Στενά του Hormuz και την Ερυθρά Θάλασσα, αποτελώντας κρίσιμα σημεία διέλευσης για τα παγκόσμια δεδομένα, τις οικονομικές συναλλαγές και την κίνηση του διαδικτύου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Μεγάλα συστήματα όπως τα AAE-1, FALCON και GBI συνδέουν τα κράτη του Κόλπου, την Ινδία και την Ανατολική Αφρική.
Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι από τη σύγκρουση με το Ιράν επηρεάζουν όχι μόνο τα υπάρχοντα καλώδια αλλά και όσα σχεδιάζονται.
Για τη στήριξη της ανάπτυξης κέντρων δεδομένων, εθνικές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ έχουν ενταχθεί σε διεθνείς κοινοπραξίες για την κατασκευή καλωδίων στη θάλασσα και στην ξηρά.
Η stc Group της Σαουδικής Αραβίας επενδύει 800 εκατομμύρια δολάρια στο SilkLink, ένα δίκτυο οπτικών ινών μήκους 4.500 χιλιομέτρων, μαζί με σταθμούς καλωδίων και κέντρα δεδομένων στη Συρία.
Η Ooredoo του Κατάρ επιδιώκει την κατασκευή του Fiber in the Gulf (FIG), ενός διαδρόμου καλωδίων αξίας 500 εκατομμυρίων δολαρίων που θα ξεκινά από τον Κόλπο του Oman, θα περνά από τα Στενά του Hormuz σε Ιράν, Τουρκία και Γαλλία.
Κοινοπραξία από τα ΗΑΕ και το Ιράκ, με την ονομασία WorldLink, χρηματοδοτεί έργο 700 εκατομμυρίων δολαρίων για υβριδικό δίκτυο οπτικών ινών από τα ΗΑΕ έως τη χερσόνησο Al Faw του Ιράκ και από εκεί προς την Τουρκία.
Η Meta ηγείται κοινοπραξίας με τη συμμετοχή των Bharti Telecom, Saudi Center3, China Mobile International (CMI), MTN Global Connect, Orange, Telecom Egypt και Vodafone.
Παράλληλα, η WIOCC, συνιδιοκτησίας 14 αφρικανικών τηλεπικοινωνιακών παρόχων, κατασκευάζει το Gulf2Africa (2Africa), το οποίο αναμένεται να προσφέρει γρήγορο διαδίκτυο σε 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Ο όρος «Gulf Africa» αναφέρεται συχνά στην ενισχυόμενη οικονομική και στρατηγική σύνδεση μεταξύ των χωρών του GCC και της αφρικανικής ηπείρου, ιδιαίτερα στο Κέρας της Αφρικής και την Ανατολική Αφρική, με βασικούς τομείς επενδύσεων τις υποδομές, τη γεωργία και τη ναυτιλία.
Τεράστιο όπλο
Προφανώς, ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ από τη μία πλευρά και Ιράν από την άλλη έχει σταματήσει πολλές από αυτές τις δραστηριότητες, ενώ παράλληλα απειλεί τα ήδη εγκατεστημένα υποθαλάσσια καλώδια.
Το Ιράν βρίσκεται στη βόρεια ακτή των Στενών του Hormuz και ελέγχει μεγάλες εκτάσεις του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Oman.
Από τα νερά αυτά περνούν όλες οι βασικές διαδρομές καλωδίων που συνδέουν την Ευρώπη, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Η γεωγραφία αυτή δίνει στην Τεχεράνη φυσική πρόσβαση σε υποδομές από τις οποίες εξαρτάται η παγκόσμια οικονομία.
Παγκόσμιος πανικός
Στην πραγματικότητα, η διακοπή λειτουργίας υποθαλάσσιων καλωδίων αποτελεί επιλογή χαμηλού κόστους αλλά τεράστιου αντίκτυπου, ικανή να προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση χωρίς άμεση πυραυλική επίθεση.
Ένα κατεστραμμένο καλώδιο στον Κόλπο μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να επιβραδύνει την κίνηση δεδομένων από το Mumbai έως τη Φρανκφούρτη, να καθυστερήσει διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές και να επηρεάσει υπηρεσίες cloud που χρησιμοποιούνται από νοσοκομεία, αεροπορικές εταιρείες και ηλεκτρικά δίκτυα.
Θα μπορούσε επίσης να παραλύσει στρατιωτικές επικοινωνίες της US CENTCOM, αναγκάζοντας τους περιφερειακούς συμμάχους να βασιστούν σε εφεδρικούς δορυφόρους με περιορισμένο εύρος ζώνης.
Φυσικά, έχουν υπάρξει στο παρελθόν προσπάθειες δημιουργίας παγκόσμιας συναίνεσης για την προστασία αυτών των καλωδίων, που θεωρούνται «παγκόσμιο κοινό αγαθό».
Ωστόσο, σήμερα δεν υπάρχει διεθνής ρυθμιστική αρχή ή πλαίσιο που να εποπτεύει την ασφάλεια και προστασία τους.
Ορισμένοι ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία «ζωνών προστασίας καλωδίων», όπου θα απαγορεύονται ορισμένοι τύποι αγκυροβολίας και αλιείας και θα απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια από τα πλοία που δραστηριοποιούνται εκεί.
Ζητείται συναίνεση…
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις περισσότερες περιπτώσεις τα καλώδια καταστρέφονται από φυσικές καταστροφές όπως τσουνάμι και σεισμοί ή από καθημερινές ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η αλιεία, οι άγκυρες πλοίων και οι τεχνικές βλάβες.
Άλλοι ειδικοί προτείνουν λύσεις που περιλαμβάνουν την επικαιροποίηση του διεθνούς δικαίου και τη δημιουργία συνθηκών που θα ποινικοποιούν ξένες παρεμβάσεις στα καλώδια.
Όμως, όλες αυτές οι επιλογές απαιτούν παγκόσμια συναίνεση — κάτι εξαιρετικά δύσκολο, καθώς οι ΗΠΑ, οι σύμμαχοί τους, η Ρωσία, η Κίνα και ανερχόμενες δυνάμεις όπως η Ινδία θα πρέπει να συμφωνήσουν σε κοινή γραμμή.
Όπως και να έχει, ο πραγματικός κίνδυνος προκύπτει όταν αυτά τα καλώδια καταστρέφονται σκόπιμα από εχθρικές χώρες, είτε μυστικά είτε ανοιχτά. Για τον λόγο αυτό έχουν υπάρξει εκκλήσεις για «έλεγχο του θαλάσσιου βυθού» από μία ή περισσότερες χώρες, ώστε να υπάρχει δυνατότητα γρήγορης απόδοσης ευθυνών και αναλογικής αντίδρασης χωρίς να απαιτείται επιλογή ανάμεσα σε στρατιωτική κλιμάκωση και αδράνεια.
Ωστόσο, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι τόσο τεταμένη ώστε πολλοί φοβούνται πως το Ιράν μπορεί να προχωρήσει ακόμη και ανοιχτά σε επιθέσεις κατά των υποθαλάσσιων δικτύων καλωδίων, εκμεταλλευόμενο τη γεωγραφική του θέση. Αυτή η επιπλέον θαλάσσια διαταραχή θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο τη στρατηγική του επιρροή όχι μόνο απέναντι στις χώρες του Κόλπου αλλά και απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.