Νέο πλαίσιο για τη δημοτική και περιφερειακή περιουσία
Νέο πλαίσιο για τη δημοτική και περιφερειακή περιουσία στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Σημαντικό κεφάλαιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί η διαχείριση και αξιοποίηση της περιουσίας των δήμων και των περιφερειών. Το Μέρος Ε΄ του Βιβλίου Τέταρτου επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο και σαφές θεσμικό πλαίσιο διατάξεις που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτες σε διαφορετικούς νόμους, δημιουργώντας ένα πιο οργανωμένο σύστημα για την προστασία, αξιοποίηση και ανάπτυξη της δημόσιας τοπικής περιουσίας.
Ένα ενιαίο πλαίσιο για την περιουσία της Αυτοδιοίκησης
Σύμφωνα με το άρθρο 544, βασικός σκοπός του νέου πλαισίου είναι η δημιουργία ενός σαφούς, λειτουργικού και συνεκτικού συστήματος διαχείρισης της δημοτικής και περιφερειακής περιουσίας. Η φιλοσοφία της διάταξης είναι ότι η περιουσία των ΟΤΑ δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων, αλλά ένα αναπτυξιακό εργαλείο που μπορεί να συμβάλει στην τοπική ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και τη βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Το άρθρο 545 καθορίζει το αντικείμενο του νέου πλαισίου, το οποίο περιλαμβάνει τις βασικές αρχές διαχείρισης της περιουσίας, τις διαδικασίες απόκτησης και μίσθωσης ακινήτων, τη διαχείριση ειδικών κατηγοριών περιουσίας όπως η σχολική περιουσία και οι κοινόχρηστοι χώροι, καθώς και το σύνολο των διαδικασιών δημοπρασιών για εκμισθώσεις, εκποιήσεις και αγορές ακινήτων.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται η ενοποίηση κανόνων που μέχρι σήμερα συχνά προκαλούσαν ερμηνευτικά προβλήματα και γραφειοκρατικές δυσκολίες στους ΟΤΑ.
Νέοι κανόνες για τη δωρεάν παραχώρηση ακινήτων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο 549, το οποίο ρυθμίζει τη δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτων των δήμων και των περιφερειών.
Η διάταξη προβλέπει ότι η παραχώρηση θα γίνεται μόνο με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, ενώ η ίδια διαδικασία απαιτείται και για την ανάκλησή της όταν εκλείψουν οι λόγοι που την δικαιολογούσαν ή όταν παραβιαστούν οι όροι της παραχώρησης.
Οι δικαιούχοι διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
- Νομικά πρόσωπα των δήμων και περιφερειών, άλλοι ΟΤΑ, το Δημόσιο, ΝΠΔΔ, οργανισμοί και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας.
- Αθλητικοί και πολιτιστικοί σύλλογοι ή άλλα νομικά πρόσωπα που αναπτύσσουν αποκλειστικά κοινωφελή ή τοπικά ωφέλιμη δραστηριότητα.
- Φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του οικείου δήμου ή περιφέρειας.
Η απόφαση απαιτεί την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του συμβουλίου, γεγονός που ενισχύει τη θεσμική νομιμοποίηση των παραχωρήσεων.
Παράλληλα, εισάγεται σαφές χρονικό όριο πέντε ετών για τη διάρκεια της δωρεάν παραχώρησης. Πρόκειται για μια πρόβλεψη που επιχειρεί να αποτρέψει φαινόμενα μακροχρόνιας ή ουσιαστικά μόνιμης παραχώρησης δημοτικών ακινήτων χωρίς επανεξέταση των όρων και της σκοπιμότητάς τους.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η δυνατότητα που δίνεται μετά την παρέλευση της πενταετίας στους φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας να προχωρήσουν σε απευθείας εκμίσθωση του ίδιου ακινήτου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η κοινωνική αντιπαροχή εισέρχεται στην Αυτοδιοίκηση
Μία από τις πιο καινοτόμες προβλέψεις του νέου Κώδικα περιλαμβάνεται στο άρθρο 551 και αφορά την αξιοποίηση ακινήτων μέσω συμβάσεων κοινωνικής αντιπαροχής.
Η διάταξη επιτρέπει σε δήμους και περιφέρειες να αξιοποιούν την ακίνητη περιουσία τους μέσω συνεργασίας με ιδιώτες αναδόχους, με στόχο τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών και την ενίσχυση του οικιστικού αποθέματος.
Η πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου το στεγαστικό πρόβλημα εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις της χώρας. Μέσα από το εργαλείο της κοινωνικής αντιπαροχής, αναξιοποίητα δημοτικά ή περιφερειακά ακίνητα μπορούν να μετατραπούν σε σύγχρονες κατοικίες που θα εξυπηρετούν κοινωνικές ανάγκες.
Ωστόσο, ο νομοθέτης θέτει αυστηρές δικλίδες ελέγχου. Για την ένταξη μιας τέτοιας σύμβασης στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, έπειτα από τεκμηριωμένη εισήγηση του οικείου δήμου ή της περιφέρειας.
Η ίδια έγκριση απαιτείται και πριν από τη δημοσίευση της προκήρυξης επιλογής αναδόχου, διασφαλίζοντας ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις εξυπηρετούν πραγματικές κοινωνικές ανάγκες και δεν λειτουργούν αποκλειστικά ως επενδυτικά σχέδια αξιοποίησης ακινήτων.
Δείτε εδώ το νομοσχέδιο στην Διαβούλευση
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.