16 Μαΐου 2026

Ίσως οι νέοι δεν είναι τόσο αποστασιοποιημένοι από την πολιτική όσο νομίζουμε

Μία μεγάλη ανησυχία της εποχής είναι πως οι νέοι πλέον δεν ενδιαφέρονται για την κοινωνική συμμετοχή. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι ίσως η δική τους συμμετοχή έχει πάρει άλλη μορφή

ΕπιμέλειαΣιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου

Ένας έφηβος κοιτάζει το κινητό του στο τραπέζι, σχεδόν δεν σηκώνει το βλέμμα του και απαντά στις ερωτήσεις μονολεκτικά.  

Για πολλούς ενήλικες, αυτή η εικόνα έχει καταστεί σύμβολο ενός ευρύτερου φόβου: οι νέοι σήμερα είναι αποκομμένοι από την πραγματικότητα, αποστασιοποιημένοι και ίσως αδιάφοροι για τον κόσμο γύρω τους.  

Οι ανησυχίες για τη μείωση της συμμετοχής στα κοινά συχνά εντείνουν αυτή την αγωνία.    

Ωστόσο οι Kimia Shirzad και Jen Agans, ερευνήτριες που μελετούν την ανάπτυξη των εφήβων, πιστεύουν ότι αυτή η εικόνα είναι ελλιπής, όπως γράφουν σε ένα άρθρο τους στο The Conversation. 

Όπως υποστηρίζουν, οι ενήλικες συμβάλλουν στη διαμόρφωση του περιβάλλονρος στο οποίο οι νέοι μαθαίνουν να συνεισφέρουν ή να μην συνεισφέρουν.  

Ανησυχώντας ότι οι νέοι αποσυνδέονται από τη συμμετοχή στην κοινωνία των πολιτών, οι ενήλικες ενδέχεται να παραβλέπουν τόσο τον δικό τους ρόλο στην προώθηση της συμμετοχής όσο και τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι νέοι ήδη συνεισφέρουν.  

Η συμμετοχή των νέων στην κοινωνία των πολιτών και στην κοινότητα έχει σημασία, διότι βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, σχέσεων και συνηθειών συμμετοχής που μεταφέρονται στην ενήλικη ζωή. 

Πώς εκφράζουν στην πραγματικότητα οι έφηβοι το ενδιαφέρον τους για τον κόσμο γύρω τους και τι τους βοηθά να το κάνουν;  

Πώς βλέπουν οι νέοι την πραγματικά η συμμετοχή;  

Όταν οι ενήλικες μιλούν για «ενεργούς» εφήβους, συχνά φαντάζονται ένα περιορισμένο σύνολο δραστηριοτήτων: εθελοντισμός, συμμετοχή σε συλλόγους, ηγεσία σε μαθητικές επιτροπές, ίσως συμμετοχή σε διαδήλωση ή διοργάνωση εκδήλωσης συγκέντρωσης χρημάτων.  

Αυτές οι μορφές συνεισφοράς στην κοινωνία έχουν σημασία. Αλλά δεν είναι όλη η ιστορία.  

Σε δύο πρόσφατες μελέτες, έγινε έρευνα σε 723 Αμερικανούς εφήβους, με μέση ηλικία τα 15 ετών, για να γίνει κατανοητό τι προδικάζει αν οι έφηβοι θα συνεισφέρουν στην κοινωνία και πώς μοιάζει η συνεισφορά τους.  

Στην πρώτη μελέτη, εντοπίσε τέσσερα διακριτά πρότυπα:  

• Μερικοί έφηβοι ήταν γενικά λιγότερο ενεργοί. Αυτή η ομάδα αντιπροσώπευε το 21% του δείγματός .
• Ένα άλλο 19% ονομάσαμε «Ψηφιακοί Υπερασπιστές», πολύ ενεργοί στο διαδίκτυο αλλά λιγότερο εμπλεκόμενοι σε περιβάλλοντα πρόσωπο με πρόσωπο.
• Μια τρίτη ομάδα, το 33% του δείγματός μας, την ονόμασαν «Τοπικοί Βοηθοί», πιο ενεργοί στην παροχή βοήθειας σε διαπροσωπικό και κοινοτικό επίπεδο. 
• Οι «Συνεισφέροντες» ήταν ο τέταρτος τύπος προφίλ , αποτελώντας το 26% του δείγματός μας. Ανέφεραν υψηλή συμμετοχή σε όλους τους τομείς.  

Διάγραμμα: The Conversation, CC-BY-NDΠηγή: Shirzad et al, Youth & Society, 2025Λήψη δεδομένωνΛήψη εικόναςΔημιουργήθηκε με το Datawrapper

Τα ευρήματά αντικρούουν μια κοινή αντίληψη των ενηλίκων ότι η «πραγματική» συμμετοχή πρέπει να έχει μια συγκεκριμένη μορφή.  

Ωστόσο αυτές οι μορφές μεταβάλλονται μαζί με την κοινωνία. 

Ένας έφηβος που μοιράζεται πληροφορίες στο διαδίκτυο σχετικά με το πού μπορούν οι οικογένειες της περιοχής του να έχουν πρόσβαση σε επισιτιστική βοήθεια και ένας έφηβος που φροντίζει έναν φίλο που αντιμετωπίζει δυσκολίες συμβάλλουν και οι δύο – απλώς με διαφορετικό τρόπο.  

Η ψηφιακή συμμετοχή δεν είναι αυτομάτως επιφανειακή· για πολλούς νέους, οι διαδικτυακοί χώροι είναι το μέρος όπου μαθαίνουν για ζητήματα, διαμορφώνουν απόψεις και συνδέονται με άλλους που μοιράζονται τις ανησυχίες τους.  

Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία, αυτά τα προφίλ διαμορφώθηκαν λιγότερο από δημογραφικά στοιχεία – ηλικία, φύλο ή φυλή και εθνικότητα – και περισσότερο από το αν οι έφηβοι που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν την προσωπική και συγκυριακή υποστήριξη που τους βοήθησε να δράσουν για τα θέματα που τους ενδιέφεραν.  

https://www.in.gr