Σοκ - Ο Trump τσακίζει Γερμανία...
Σοκ - Ο Trump τσακίζει Γερμανία με διπλό κτύπημα και μοιράζει Ευρώπη με Putin - Απόσυρση στρατού, Tomahawk και δασμοί
H θεωρία των σφαιρών
επιρροής – Αφού ο Donald Trump θεωρεί ότι η Ευρώπη είναι ο «μεγάλος
ασθενής» στο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων, είναι μια ευκαιρία να
διαμοιράσει τα (γεωπολιτικά ιμάτια της) με την Ρωσία
Τι σημαίνει η
απόφαση ότι οι ΗΠΑ θα αποσύρουν 5.000 Αμερικανούς στρατιώτες που
σταθμεύουν στη Γερμανία και θα αυξήσουν τους δασμούς στα αυτοκίνητα της
Ευρωπαϊκής Ένωσης στο 25% από αυτή την εβδομάδα;
Το νέο γεωπολιτικό τοπίο: Οι αναλυτές ερμηνεύουν τις κινήσεις ως απόρροια της πρόσφατης έντασης στις σχέσεις της Γερμανίας με την Ουάσιγκτον.
Για να εμβαθύνουμε στο γιατί γίνονται κάποιες κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα, να επισημάνουμε ότι ο Trump έχει συνδέσει τη πολιτική του με κάποια μορφή ρεαλιστικής προσέγγισης των διεθνών σχέσεων, η οποία κατανοείται ως επιδίωξη του εθνικού συμφέροντος το οποίο ορίζεται αποκλειστικά με όρους ισχύος.
Κατά την πρώτη του θητεία, αφού η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2017 επικαλέστηκε τον όρο «ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων» (great-power competition) , η κοινότητα της εξωτερικής πολιτικής αντιμετώπισε τη φράση αυτή ως το «κλειδί αποκωδικοποίησης» με το οποίο οι οποίοι ήταν δυνατόν να εξορθολογισθούν οι ελιγμοί του.
Πιο πρόσφατα, πολλοί υποστήριξαν, αντίθετα, ότι ο Trump ευνοεί σαφώς έναν κόσμο στον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις συνεννοούνται για να μοιράσουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής.
Σε όλη αυτή την περίοδο, η μόνη σταθερή ερμηνεία ήταν ότι ο Trump έχει μια υποτιθέμενη «συναλλακτική» προσέγγιση στη διεθνή πολιτική - η «τέχνη της συμφωνίας» ως μεγάλη στρατηγική.
Αυτό εν προκειμένω σημαίνει ότι καθώς θεωρεί ότι η Ευρώπη είναι ο «μεγάλος ασθενής» στο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων, είναι μια ευκαιρία να διαμοιράσει τα (γεωπολιτική ιμάτια της) με την Ρωσία.
Αντιλαμβάνεται άλλωστε την αρχή – την οποία έχουν επικαλεσθεί πολλάκις οι Ρώσοι – ότι ένα ευρωπαϊκό δόγμα ασφάλειας χωρίς τη Ρωσία είναι αδιανόητο.
Αλλαγή σελίδας για ΝΑΤΟ με αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ (Department of War) ανακοίνωσε το Σάββατο 3 Μαΐου ότι «ο Υπουργός Pete Hegseth διέταξε την απόσυρση περίπου 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία», προσθέτοντας ότι «η απόσυρση θα ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες», ενώ ο πρόεδρος Trump σε δηλώσεις του την Κυριακή 4 Μαΐου υπαινίχθηκε περαιτέρω απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων.
Ο αριθμός των 5.000 αντιστοιχεί περίπου στο 14% των 36.436 Αμερικανών στρατιωτών που βρίσκονταν στη Γερμανία τον περασμένο Δεκέμβριο.
Την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος Donald Trump ανακοίνωσε στο Truth Social ότι η ΕΕ δεν συμμορφώνεται με την εμπορική συμφωνία και ότι οι δασμοί σε επιβατικά αυτοκίνητα και φορτηγά θα αυξηθούν από 15% σε 25% αυτή την εβδομάδα.
Τα μέτρα ερμηνεύονται ως στοχευμένα κατά της Γερμανίας λόγω της έλλειψης συνεργασίας της με τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν.
Στις 27 Ιουνίου, ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz επέκρινε άμεσα τις ΗΠΑ για τον πόλεμο με το Ιράν, δηλώνοντας ότι ολόκληρες οι Ηνωμένες Πολιτείες εξευτελίζονται από την Ισλαμική Δημοκρατία και ότι ο πόλεμος δεν θα τελειώσει εύκολα.
Η Γερμανία ήταν επίσης η χώρα που απέρριψε πιο ξεκάθαρα το αίτημα των ΗΠΑ να αποστείλει πολεμικά πλοία στο Στενό του Hormuz. Τον Μάρτιο, ο Υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Boris Pistorius είχε θέσει όρια ως προς τον πόλεμο με το Ιράν, λέγοντας: «Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος».
Εάν εφαρμοστεί η αύξηση των δασμών στα αυτοκίνητα, η Γερμανία —ως μεγάλος παραγωγός και εξαγωγέας αυτοκινήτων προς τις ΗΠΑ— θα δεχθεί το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα εν μέσω μιας ενεργειακής κρίσης που απειλεί τη παραγωγικότητα της μεταποίησης.
Οι ενέργειες φαίνεται επίσης να έχουν χαρακτήρα αντιποίνων απέναντι στο NATO και την ΕΕ για τη μη συνεργασία τους στον πόλεμο με το Ιράν και για τη μη πλήρη ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών της εμπορικής συμφωνίας.
Στις 28 Ιουνίου, ο πρόεδρος Donald Trump δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών στρατευμάτων και σε άλλες χώρες που δεν συνεργάζονται στον πόλεμο με το Ιράν, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, πέραν της Γερμανίας.
Η συμφωνία για τους δασμούς
Επιπλέον, παρότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία εμπορίου ΗΠΑ-ΕΕ που υπογράφηκε τον Ιούλιο του περασμένου έτους, κατά την ολομέλειά του στις 26 Μαρτίου 2006, το κείμενο περιλάμβανε ρήτρα σύμφωνα με την οποία «η συμφωνία μπορεί να ανασταλεί εάν οι ΗΠΑ υπονομεύσουν τον σκοπό της συμφωνίας, κάνουν διακρίσεις εις βάρος εταιρειών της ΕΕ, απειλήσουν την εδαφική ακεραιότητα ή τις εξωτερικές και αμυντικές πολιτικές των κρατών-μελών ή ασκήσουν οικονομικό εξαναγκασμό».
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα Guardian, η τελική υπογραφή απαιτεί διαδικασία τριμερούς συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των ηγετών της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι οι νομικές διαδικασίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Το ρήγμα στο Ρεπουμπλιανικό κόμμα - Το «λάθος μήνυμα» στον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, δύο κορυφαίοι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές κρούουν τον κώδωνα του προειδοποιώντας ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να στείλει «λάθος μήνυμα» στον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin και να υπονομεύσει τη διατλαντική ασφάλεια.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Υπηρεσιών της Γερουσίας Roger Wicker και ο πρόεδρος της αντίστοιχης επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων Mike Rogers εξέδωσαν κοινή δήλωση την Παρασκευή (1/5), εκφράζοντας ανησυχία για το σχέδιο αποχώρησης μιας αμερικανικής ταξιαρχίας από τη Γερμανία και την ακύρωση της προγραμματισμένης ανάπτυξης ενός τάγματος πυρών μεγάλης εμβέλειας.
Οι Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η «πρόωρη μείωση της αμερικανικής προωθημένης παρουσίας στην Ευρώπη», πριν οι σύμμαχοι του NATO μπορέσουν να ενισχύσουν πλήρως τις στρατιωτικές τους δυνατότητες, «ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει τη δυνατότητα αποτροπής και να στείλει λάθος μήνυμα στον Vladimir Putin».
Αν και αναγνώρισαν ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι κινούνται προς την κατεύθυνση δαπανών ύψους 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, οι αμερικανοί πολιτικοί προειδοποίησαν ότι η μετατροπή αυτών των κονδυλίων σε πραγματική αποτρεπτική ικανότητα θα απαιτήσει χρόνο.
Επίσης επαίνεσαν τη Γερμανία για την ενίσχυση της συμβολής της μετά τις εκκλήσεις του προέδρου Donald Trump για μεγαλύτερο επιμερισμό των βαρών, σημειώνοντας ότι το Βερολίνο έχει αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες και έχει παράσχει απρόσκοπτη πρόσβαση στις αμερικανικές δυνάμεις κατά την επιχείρηση «Επική Οργή» κατά του Ιράν.
Αντί για πλήρη αποχώρηση των στρατευμάτων από την Ευρώπη, οι Wicker και Rogers πρότειναν τη μετακίνησή τους πιο ανατολικά.
«Οι σύμμαχοι εκεί έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις για να φιλοξενήσουν αμερικανικά στρατεύματα, μειώνοντας το κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο και ενισχύοντας την πρώτη γραμμή του NATO ώστε να αποτραπεί μια πολύ πιο δαπανηρή σύγκρουση πριν καν ξεκινήσει», ανέφεραν στη δήλωσή τους.
Επέκριναν επίσης το Πεντάγωνο για έλλειψη διαφάνειας, υποστηρίζοντας ότι σημαντικές αλλαγές στη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων απαιτούν προσεκτική διαδικασία αξιολόγησης και στενό συντονισμό με το Κογκρέσο.
Τόνισαν ότι αναμένουν το Υπουργείο Άμυνας να συνεργαστεί με τις επιτροπές κοινοβουλευτικού ελέγχου τις επόμενες ημέρες, προκειμένου να εξηγήσει τις επιπτώσεις της απόσυρσης στην αποτρεπτική ικανότητα των ΗΠΑ.
Να σημειωθεί ότι το Κογκρέσο έχει την δυνατότητα άσκησης veto στις αποφάσεις για μείωση των στρατευμάτων των ΗΠΑ, αλλά υπάρχει τρόπος η κυβέρνηση να το παρακάμψει τεχνικά.
Το οικονομικό πλήγμα στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
Ιδιαίτερα οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες - οι Audi και Porsche περισσότερο από τις BMW και Mercedes — αναμένεται να επηρεαστούν από την άνοδο των δασμών.
Ωστόσο, πολλά παραμένουν ακόμη ασαφή.
Ο Donald Trump έχει άλλωστε επανειλημμένα απειλήσει με δασμούς στο παρελθόν χωρίς τελικά να τους εφαρμόσει.
Οι ενέργειες του Trump στρέφονται κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η τελωνειακή πολιτική αποτελεί αρμοδιότητά της και όχι των κρατών-μελών.
Ωστόσο, τα μέτρα μπορούν να ερμηνευθούν ως στοχευμένα ειδικά κατά της Γερμανίας, σύμφωνα με τον Ferdinand Dudenhöffer, επικεφαλής του ερευνητικού κέντρου CAR στο Bochum.
Αυτό συμβαίνει επειδή οι εξαγωγές άλλων ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών προς τις ΗΠΑ είναι «ασήμαντες».
Σύμφωνα με τον Dudenhöffer, οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες θα επηρεαστούν με διαφορετικό τρόπο: ενώ οι BMW και Mercedes διαθέτουν ένα βαθμό «προστασίας από δασμούς» χάρη στα μεγάλα εργοστάσιά τους στις ΗΠΑ, το μέτρο επηρεάζει πλήρως αυτοκινητοβιομηχανίες χωρίς δική τους παραγωγή εκεί, όπως οι Porsche και Audi.
Ο Dudenhöffer εκτιμά ότι η αύξηση των δασμών θα επιταχύνει τα σχέδια για την κατασκευή νέων εργοστασίων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας του Kiel (IfW), Moritz Schularick, εκτιμά ότι οι επιπτώσεις των νέων δασμών στη γερμανική οικονομία θα είναι «σημαντικές».
Ο ειδικός σε θέματα εμπορίου του IfW, Julian Hinz, αναμένει απώλεια πραγματικής προστιθέμενης αξίας περίπου 0,3%.
«Ο ήδη χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης της Γερμανίας θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα».
Η Γερμανική Ένωση Αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA) αξιολογεί την πρωτοβουλία του Trump ως «μια νέα και σοβαρή επιβάρυνση για τις διατλαντικές σχέσεις».
Η πρόεδρος της VDA, Hildegard Müller, ζητά η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ να «τηρηθεί και από τις δύο πλευρές».
Οι Βρυξέλλες πρέπει «επιτέλους» να εφαρμόσουν τις συμφωνίες.
Πράγματι, μέρος του πακέτου για τους δασμούς βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ορισμένες προϋποθέσεις να συνοδεύουν την έγκρισή του.
Απώλεια έως και περίπου τα 30 δισ. ευρώ
Η αύξηση των δασμών στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά από την Ευρωπαϊκή Eνωση θα μπορούσε να κοστίσει στη Γερμανία σχεδόν 15 δισ. ευρώ, σύμφωνα με οικονομικό ινστιτούτο που μίλησε στο πρακτορείο Reuters το Σάββατο (2/5).
Η εκτίμηση του Kiel Institute for the World Economy (IfW) αναδεικνύει την ευπάθεια της μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ στους αμερικανικούς δασμούς στις εισαγωγές, οι οποίοι έχουν ήδη κοστίσει δισεκατομμύρια στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία.
«Οι επιπτώσεις θα είναι σημαντικές», δήλωσε ο πρόεδρος του IfW, Moritz Schularick, προσθέτοντας ότι οι απώλειες στην παραγωγή θα μπορούσαν να αυξηθούν μακροπρόθεσμα έως περίπου τα 30 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ανάλυση του ινστιτούτου.
Αλλες ευρωπαϊκές οικονομίες με ισχυρό κλάδο αυτοκινητοβιομηχανίας, όπως η Ιταλία, η Σλοβακία και η Σουηδία, αναμένεται επίσης να υποστούν σημαντικές απώλειες, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.
Η απόσυρση των Tomahawk «ξεδοντιάζει» τη γερμανική άμυνα
Οι ειδικοί, την ίδια ώρα, θεωρούν ότι η απόσυρση Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία είναι το μικρότερο πρόβλημα.
«Πολύ πιο δραματικό» είναι ότι ο Donald Trump —σύμφωνα με δημοσιεύματα— ακύρωσε επίσης τη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη πυραύλων cruise Tomahawk.
Αυτοί προορίζονταν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι στη Ρωσία.
Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, οι πρόσφατες στρατιωτικο-στρατηγικές αποφάσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Donald Trump περιλαμβάνουν και την ακύρωση της προγραμματισμένης προσωρινής ανάπτυξης αμερικανικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς στη Γερμανία.
Πρόκειται κυρίως για πυραύλους cruise τύπου «Tomahawk» με εμβέλεια που φτάνει έως τη Ρωσία.
Οι ειδικοί θεωρούν αυτό μεγαλύτερο πρόβλημα από την ίδια την απόσυρση στρατευμάτων.
Υπάρχουν «ρωσικοί πύραυλοι από το Kaliningrad που μας απειλούν», δήλωσε ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας Nico Lange στη γερμανική εφημαρίδα tagesschau.
Η Γερμανία δεν διαθέτει κατάλληλα συστήματα για να δημιουργήσει «αντίστοιχη αποτρεπτική απειλή». «Θέλαμε να τα προμηθευτούμε από την Αμερική, αλλά τώρα δεν τα παίρνουμε».
Οι Ευρωπαίοι πρέπει «να δημιουργήσουν αυτή την ικανότητα το συντομότερο δυνατό, γιατί είναι πολύ σημαντική για την ασφάλειά μας».
Η ανάπτυξη πυραύλων Tomahawk με εμβέλεια έως 2.500 χιλιόμετρα είχε συμφωνηθεί το 2024 επί προεδρίας Joe Biden και καγκελαρίας Olaf Scholz.
Ο τότε υπουργός Άμυνας Boris Pistorius είχε δηλώσει ότι αυτό θα κάλυπτε το «κενό παραγωγικής ικανότητας» έως ότου η Ευρώπη μπορέσει να αναπτύξει αντίστοιχα συστήματα. Η ανάπτυξη των «Tomahawk» επρόκειτο να ξεκινήσει το 2026.
Το πρακτορείο Reuters επικαλείται πλέον ανώτερο αξιωματούχο του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, σύμφωνα με τον οποίο μία στρατιωτική δύναμη την ανάπτυξη των πυραύλων αυτών δεν θα αποσταλεί τελικά.
Ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας Christian Mölling θεωρεί αυτό μεγάλο πρόβλημα.
Στο ZDF δήλωσε ότι πρόκειται «στην πραγματικότητα για την πολύ πιο δραματική είδηση».
Τέτοιοι πύραυλοι αποτελούν βασικό στοιχείο αποτροπής, «διότι μιλάμε για όπλα ικανά να πλήξουν τη Ρωσία ήδη κατά τη φάση ανάπτυξης — δηλαδή όχι μόνο όταν φτάσει στα σύνορα του NATO, αλλά πολύ νωρίτερα».
Η Γερμανία δεν διαθέτει σήμερα αυτή την εμβέλεια ούτε τα αντίστοιχα μέσα αναγνώρισης
.Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο: η απουσία του αποδυναμώνει την αποτροπή του NATO και έτσι καθιστά πιο πιθανή μια άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ στο πλαίσιο της Συμμαχίας.
Ο Carlo Masala από το Πανεπιστήμιο της Bundeswehr στο Μόναχο δήλωσε στην Welt am Sonntag: «Δημιουργείται ένα σημαντικό κενό ικανοτήτων όσον αφορά την αποτροπή απέναντι στη Ρωσία, το οποίο μπορεί να καλυφθεί μόνο αργότερα με ευρωπαϊκά οπλικά συστήματα».
«Γέφυρα» μέχρι την παραγωγή πυραύλων ELSA
Ο εκπρόσωπος αμυντικής πολιτικής της Ένωσης, Thomas Erndl, κάλεσε τον υπουργό Άμυνας Boris Pistorius να φροντίσει γρήγορα για υποκατάστατα των Tomahawk.
«Δεν έχουμε πλέον χρόνο για χάσιμο στην πορεία προς μια ισχυρότερη Bundeswehr», δήλωσε ο πολιτικός της CSU στην Bild. «Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ταχύτητα, ένα βραχυπρόθεσμο σχέδιο δράσης και, πάνω απ’ όλα, καινοτόμες προσεγγίσεις σε όπλα ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς».
Η αναπληρώτρια επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, Siemtje Möller, χαρακτήρισε «κακό σημάδι» το ενδεχόμενο να μην αναπτυχθούν οι συμφωνημένοι πύραυλοι μέσου βεληνεκούς.
Ζήτησε επιτάχυνση του ευρωπαϊκού προγράμματος ELSA και εξέταση του «πώς μπορεί να καλυφθεί το κενό μέχρι την παραγωγή πυραύλων ELSA μέσω συνεργασίας με άλλες χώρες, όπως η Ukraine».
Οι πύραυλοι cruise Tomahawk προορίζονταν να ενισχύσουν την αποτρεπτική ικανότητα της Γερμανίας μέχρι να είναι διαθέσιμη η ευρωπαϊκή ανάπτυξη πυραύλων μέσου βεληνεκούς στο πλαίσιο του προγράμματος ELSA μεταξύ 2030 και 2032.
Η Ουκρανία, από την πλευρά της, έχει όχι μόνο αναπτύξει σημαντικά τις δυνατότητές της σε drones, αλλά, σύμφωνα με δηλώσεις της, κατασκευάζει πλέον και πυραύλους ικανούς να πλήττουν στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Το οικονομικό και αμυντικό πλήγμα στη Γερμανία είναι συντριπτικό και κατά τα φαινόμενα έχει αποδυναμωθεί πολύ για να αντιδράσει!
www.bankingnews.gr
Το νέο γεωπολιτικό τοπίο: Οι αναλυτές ερμηνεύουν τις κινήσεις ως απόρροια της πρόσφατης έντασης στις σχέσεις της Γερμανίας με την Ουάσιγκτον.
Για να εμβαθύνουμε στο γιατί γίνονται κάποιες κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα, να επισημάνουμε ότι ο Trump έχει συνδέσει τη πολιτική του με κάποια μορφή ρεαλιστικής προσέγγισης των διεθνών σχέσεων, η οποία κατανοείται ως επιδίωξη του εθνικού συμφέροντος το οποίο ορίζεται αποκλειστικά με όρους ισχύος.
Κατά την πρώτη του θητεία, αφού η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2017 επικαλέστηκε τον όρο «ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων» (great-power competition) , η κοινότητα της εξωτερικής πολιτικής αντιμετώπισε τη φράση αυτή ως το «κλειδί αποκωδικοποίησης» με το οποίο οι οποίοι ήταν δυνατόν να εξορθολογισθούν οι ελιγμοί του.
Πιο πρόσφατα, πολλοί υποστήριξαν, αντίθετα, ότι ο Trump ευνοεί σαφώς έναν κόσμο στον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις συνεννοούνται για να μοιράσουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής.
Σε όλη αυτή την περίοδο, η μόνη σταθερή ερμηνεία ήταν ότι ο Trump έχει μια υποτιθέμενη «συναλλακτική» προσέγγιση στη διεθνή πολιτική - η «τέχνη της συμφωνίας» ως μεγάλη στρατηγική.
Αυτό εν προκειμένω σημαίνει ότι καθώς θεωρεί ότι η Ευρώπη είναι ο «μεγάλος ασθενής» στο σύστημα ισορροπίας δυνάμεων, είναι μια ευκαιρία να διαμοιράσει τα (γεωπολιτική ιμάτια της) με την Ρωσία.
Αντιλαμβάνεται άλλωστε την αρχή – την οποία έχουν επικαλεσθεί πολλάκις οι Ρώσοι – ότι ένα ευρωπαϊκό δόγμα ασφάλειας χωρίς τη Ρωσία είναι αδιανόητο.
Αλλαγή σελίδας για ΝΑΤΟ με αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ (Department of War) ανακοίνωσε το Σάββατο 3 Μαΐου ότι «ο Υπουργός Pete Hegseth διέταξε την απόσυρση περίπου 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία», προσθέτοντας ότι «η απόσυρση θα ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες», ενώ ο πρόεδρος Trump σε δηλώσεις του την Κυριακή 4 Μαΐου υπαινίχθηκε περαιτέρω απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων.
Ο αριθμός των 5.000 αντιστοιχεί περίπου στο 14% των 36.436 Αμερικανών στρατιωτών που βρίσκονταν στη Γερμανία τον περασμένο Δεκέμβριο.
Την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος Donald Trump ανακοίνωσε στο Truth Social ότι η ΕΕ δεν συμμορφώνεται με την εμπορική συμφωνία και ότι οι δασμοί σε επιβατικά αυτοκίνητα και φορτηγά θα αυξηθούν από 15% σε 25% αυτή την εβδομάδα.
Τα μέτρα ερμηνεύονται ως στοχευμένα κατά της Γερμανίας λόγω της έλλειψης συνεργασίας της με τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν.
Στις 27 Ιουνίου, ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz επέκρινε άμεσα τις ΗΠΑ για τον πόλεμο με το Ιράν, δηλώνοντας ότι ολόκληρες οι Ηνωμένες Πολιτείες εξευτελίζονται από την Ισλαμική Δημοκρατία και ότι ο πόλεμος δεν θα τελειώσει εύκολα.
Η Γερμανία ήταν επίσης η χώρα που απέρριψε πιο ξεκάθαρα το αίτημα των ΗΠΑ να αποστείλει πολεμικά πλοία στο Στενό του Hormuz. Τον Μάρτιο, ο Υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Boris Pistorius είχε θέσει όρια ως προς τον πόλεμο με το Ιράν, λέγοντας: «Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος».
Εάν εφαρμοστεί η αύξηση των δασμών στα αυτοκίνητα, η Γερμανία —ως μεγάλος παραγωγός και εξαγωγέας αυτοκινήτων προς τις ΗΠΑ— θα δεχθεί το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα εν μέσω μιας ενεργειακής κρίσης που απειλεί τη παραγωγικότητα της μεταποίησης.
Οι ενέργειες φαίνεται επίσης να έχουν χαρακτήρα αντιποίνων απέναντι στο NATO και την ΕΕ για τη μη συνεργασία τους στον πόλεμο με το Ιράν και για τη μη πλήρη ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών της εμπορικής συμφωνίας.
Στις 28 Ιουνίου, ο πρόεδρος Donald Trump δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών στρατευμάτων και σε άλλες χώρες που δεν συνεργάζονται στον πόλεμο με το Ιράν, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, πέραν της Γερμανίας.
Η συμφωνία για τους δασμούς
Επιπλέον, παρότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία εμπορίου ΗΠΑ-ΕΕ που υπογράφηκε τον Ιούλιο του περασμένου έτους, κατά την ολομέλειά του στις 26 Μαρτίου 2006, το κείμενο περιλάμβανε ρήτρα σύμφωνα με την οποία «η συμφωνία μπορεί να ανασταλεί εάν οι ΗΠΑ υπονομεύσουν τον σκοπό της συμφωνίας, κάνουν διακρίσεις εις βάρος εταιρειών της ΕΕ, απειλήσουν την εδαφική ακεραιότητα ή τις εξωτερικές και αμυντικές πολιτικές των κρατών-μελών ή ασκήσουν οικονομικό εξαναγκασμό».
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα Guardian, η τελική υπογραφή απαιτεί διαδικασία τριμερούς συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των ηγετών της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι οι νομικές διαδικασίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Το ρήγμα στο Ρεπουμπλιανικό κόμμα - Το «λάθος μήνυμα» στον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, δύο κορυφαίοι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές κρούουν τον κώδωνα του προειδοποιώντας ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να στείλει «λάθος μήνυμα» στον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin και να υπονομεύσει τη διατλαντική ασφάλεια.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Υπηρεσιών της Γερουσίας Roger Wicker και ο πρόεδρος της αντίστοιχης επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων Mike Rogers εξέδωσαν κοινή δήλωση την Παρασκευή (1/5), εκφράζοντας ανησυχία για το σχέδιο αποχώρησης μιας αμερικανικής ταξιαρχίας από τη Γερμανία και την ακύρωση της προγραμματισμένης ανάπτυξης ενός τάγματος πυρών μεγάλης εμβέλειας.
Οι Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η «πρόωρη μείωση της αμερικανικής προωθημένης παρουσίας στην Ευρώπη», πριν οι σύμμαχοι του NATO μπορέσουν να ενισχύσουν πλήρως τις στρατιωτικές τους δυνατότητες, «ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει τη δυνατότητα αποτροπής και να στείλει λάθος μήνυμα στον Vladimir Putin».
Αν και αναγνώρισαν ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι κινούνται προς την κατεύθυνση δαπανών ύψους 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, οι αμερικανοί πολιτικοί προειδοποίησαν ότι η μετατροπή αυτών των κονδυλίων σε πραγματική αποτρεπτική ικανότητα θα απαιτήσει χρόνο.
Επίσης επαίνεσαν τη Γερμανία για την ενίσχυση της συμβολής της μετά τις εκκλήσεις του προέδρου Donald Trump για μεγαλύτερο επιμερισμό των βαρών, σημειώνοντας ότι το Βερολίνο έχει αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες και έχει παράσχει απρόσκοπτη πρόσβαση στις αμερικανικές δυνάμεις κατά την επιχείρηση «Επική Οργή» κατά του Ιράν.
Αντί για πλήρη αποχώρηση των στρατευμάτων από την Ευρώπη, οι Wicker και Rogers πρότειναν τη μετακίνησή τους πιο ανατολικά.
«Οι σύμμαχοι εκεί έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις για να φιλοξενήσουν αμερικανικά στρατεύματα, μειώνοντας το κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο και ενισχύοντας την πρώτη γραμμή του NATO ώστε να αποτραπεί μια πολύ πιο δαπανηρή σύγκρουση πριν καν ξεκινήσει», ανέφεραν στη δήλωσή τους.
Επέκριναν επίσης το Πεντάγωνο για έλλειψη διαφάνειας, υποστηρίζοντας ότι σημαντικές αλλαγές στη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων απαιτούν προσεκτική διαδικασία αξιολόγησης και στενό συντονισμό με το Κογκρέσο.
Τόνισαν ότι αναμένουν το Υπουργείο Άμυνας να συνεργαστεί με τις επιτροπές κοινοβουλευτικού ελέγχου τις επόμενες ημέρες, προκειμένου να εξηγήσει τις επιπτώσεις της απόσυρσης στην αποτρεπτική ικανότητα των ΗΠΑ.
Να σημειωθεί ότι το Κογκρέσο έχει την δυνατότητα άσκησης veto στις αποφάσεις για μείωση των στρατευμάτων των ΗΠΑ, αλλά υπάρχει τρόπος η κυβέρνηση να το παρακάμψει τεχνικά.
Το οικονομικό πλήγμα στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
Ιδιαίτερα οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες - οι Audi και Porsche περισσότερο από τις BMW και Mercedes — αναμένεται να επηρεαστούν από την άνοδο των δασμών.
Ωστόσο, πολλά παραμένουν ακόμη ασαφή.
Ο Donald Trump έχει άλλωστε επανειλημμένα απειλήσει με δασμούς στο παρελθόν χωρίς τελικά να τους εφαρμόσει.
Οι ενέργειες του Trump στρέφονται κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η τελωνειακή πολιτική αποτελεί αρμοδιότητά της και όχι των κρατών-μελών.
Ωστόσο, τα μέτρα μπορούν να ερμηνευθούν ως στοχευμένα ειδικά κατά της Γερμανίας, σύμφωνα με τον Ferdinand Dudenhöffer, επικεφαλής του ερευνητικού κέντρου CAR στο Bochum.
Αυτό συμβαίνει επειδή οι εξαγωγές άλλων ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών προς τις ΗΠΑ είναι «ασήμαντες».
Σύμφωνα με τον Dudenhöffer, οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες θα επηρεαστούν με διαφορετικό τρόπο: ενώ οι BMW και Mercedes διαθέτουν ένα βαθμό «προστασίας από δασμούς» χάρη στα μεγάλα εργοστάσιά τους στις ΗΠΑ, το μέτρο επηρεάζει πλήρως αυτοκινητοβιομηχανίες χωρίς δική τους παραγωγή εκεί, όπως οι Porsche και Audi.
Ο Dudenhöffer εκτιμά ότι η αύξηση των δασμών θα επιταχύνει τα σχέδια για την κατασκευή νέων εργοστασίων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας του Kiel (IfW), Moritz Schularick, εκτιμά ότι οι επιπτώσεις των νέων δασμών στη γερμανική οικονομία θα είναι «σημαντικές».
Ο ειδικός σε θέματα εμπορίου του IfW, Julian Hinz, αναμένει απώλεια πραγματικής προστιθέμενης αξίας περίπου 0,3%.
«Ο ήδη χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης της Γερμανίας θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα».
Η Γερμανική Ένωση Αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA) αξιολογεί την πρωτοβουλία του Trump ως «μια νέα και σοβαρή επιβάρυνση για τις διατλαντικές σχέσεις».
Η πρόεδρος της VDA, Hildegard Müller, ζητά η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ να «τηρηθεί και από τις δύο πλευρές».
Οι Βρυξέλλες πρέπει «επιτέλους» να εφαρμόσουν τις συμφωνίες.
Πράγματι, μέρος του πακέτου για τους δασμούς βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ορισμένες προϋποθέσεις να συνοδεύουν την έγκρισή του.
Απώλεια έως και περίπου τα 30 δισ. ευρώ
Η αύξηση των δασμών στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά από την Ευρωπαϊκή Eνωση θα μπορούσε να κοστίσει στη Γερμανία σχεδόν 15 δισ. ευρώ, σύμφωνα με οικονομικό ινστιτούτο που μίλησε στο πρακτορείο Reuters το Σάββατο (2/5).
Η εκτίμηση του Kiel Institute for the World Economy (IfW) αναδεικνύει την ευπάθεια της μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ στους αμερικανικούς δασμούς στις εισαγωγές, οι οποίοι έχουν ήδη κοστίσει δισεκατομμύρια στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία.
«Οι επιπτώσεις θα είναι σημαντικές», δήλωσε ο πρόεδρος του IfW, Moritz Schularick, προσθέτοντας ότι οι απώλειες στην παραγωγή θα μπορούσαν να αυξηθούν μακροπρόθεσμα έως περίπου τα 30 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ανάλυση του ινστιτούτου.
Αλλες ευρωπαϊκές οικονομίες με ισχυρό κλάδο αυτοκινητοβιομηχανίας, όπως η Ιταλία, η Σλοβακία και η Σουηδία, αναμένεται επίσης να υποστούν σημαντικές απώλειες, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.
Η απόσυρση των Tomahawk «ξεδοντιάζει» τη γερμανική άμυνα
Οι ειδικοί, την ίδια ώρα, θεωρούν ότι η απόσυρση Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία είναι το μικρότερο πρόβλημα.
«Πολύ πιο δραματικό» είναι ότι ο Donald Trump —σύμφωνα με δημοσιεύματα— ακύρωσε επίσης τη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη πυραύλων cruise Tomahawk.
Αυτοί προορίζονταν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι στη Ρωσία.
Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, οι πρόσφατες στρατιωτικο-στρατηγικές αποφάσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Donald Trump περιλαμβάνουν και την ακύρωση της προγραμματισμένης προσωρινής ανάπτυξης αμερικανικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς στη Γερμανία.
Πρόκειται κυρίως για πυραύλους cruise τύπου «Tomahawk» με εμβέλεια που φτάνει έως τη Ρωσία.
Οι ειδικοί θεωρούν αυτό μεγαλύτερο πρόβλημα από την ίδια την απόσυρση στρατευμάτων.
Υπάρχουν «ρωσικοί πύραυλοι από το Kaliningrad που μας απειλούν», δήλωσε ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας Nico Lange στη γερμανική εφημαρίδα tagesschau.
Η Γερμανία δεν διαθέτει κατάλληλα συστήματα για να δημιουργήσει «αντίστοιχη αποτρεπτική απειλή». «Θέλαμε να τα προμηθευτούμε από την Αμερική, αλλά τώρα δεν τα παίρνουμε».
Οι Ευρωπαίοι πρέπει «να δημιουργήσουν αυτή την ικανότητα το συντομότερο δυνατό, γιατί είναι πολύ σημαντική για την ασφάλειά μας».
Η ανάπτυξη πυραύλων Tomahawk με εμβέλεια έως 2.500 χιλιόμετρα είχε συμφωνηθεί το 2024 επί προεδρίας Joe Biden και καγκελαρίας Olaf Scholz.
Ο τότε υπουργός Άμυνας Boris Pistorius είχε δηλώσει ότι αυτό θα κάλυπτε το «κενό παραγωγικής ικανότητας» έως ότου η Ευρώπη μπορέσει να αναπτύξει αντίστοιχα συστήματα. Η ανάπτυξη των «Tomahawk» επρόκειτο να ξεκινήσει το 2026.
Το πρακτορείο Reuters επικαλείται πλέον ανώτερο αξιωματούχο του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, σύμφωνα με τον οποίο μία στρατιωτική δύναμη την ανάπτυξη των πυραύλων αυτών δεν θα αποσταλεί τελικά.
Ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας Christian Mölling θεωρεί αυτό μεγάλο πρόβλημα.
Στο ZDF δήλωσε ότι πρόκειται «στην πραγματικότητα για την πολύ πιο δραματική είδηση».
Τέτοιοι πύραυλοι αποτελούν βασικό στοιχείο αποτροπής, «διότι μιλάμε για όπλα ικανά να πλήξουν τη Ρωσία ήδη κατά τη φάση ανάπτυξης — δηλαδή όχι μόνο όταν φτάσει στα σύνορα του NATO, αλλά πολύ νωρίτερα».
Η Γερμανία δεν διαθέτει σήμερα αυτή την εμβέλεια ούτε τα αντίστοιχα μέσα αναγνώρισης
.Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο: η απουσία του αποδυναμώνει την αποτροπή του NATO και έτσι καθιστά πιο πιθανή μια άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ στο πλαίσιο της Συμμαχίας.
Ο Carlo Masala από το Πανεπιστήμιο της Bundeswehr στο Μόναχο δήλωσε στην Welt am Sonntag: «Δημιουργείται ένα σημαντικό κενό ικανοτήτων όσον αφορά την αποτροπή απέναντι στη Ρωσία, το οποίο μπορεί να καλυφθεί μόνο αργότερα με ευρωπαϊκά οπλικά συστήματα».
«Γέφυρα» μέχρι την παραγωγή πυραύλων ELSA
Ο εκπρόσωπος αμυντικής πολιτικής της Ένωσης, Thomas Erndl, κάλεσε τον υπουργό Άμυνας Boris Pistorius να φροντίσει γρήγορα για υποκατάστατα των Tomahawk.
«Δεν έχουμε πλέον χρόνο για χάσιμο στην πορεία προς μια ισχυρότερη Bundeswehr», δήλωσε ο πολιτικός της CSU στην Bild. «Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ταχύτητα, ένα βραχυπρόθεσμο σχέδιο δράσης και, πάνω απ’ όλα, καινοτόμες προσεγγίσεις σε όπλα ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς».
Η αναπληρώτρια επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, Siemtje Möller, χαρακτήρισε «κακό σημάδι» το ενδεχόμενο να μην αναπτυχθούν οι συμφωνημένοι πύραυλοι μέσου βεληνεκούς.
Ζήτησε επιτάχυνση του ευρωπαϊκού προγράμματος ELSA και εξέταση του «πώς μπορεί να καλυφθεί το κενό μέχρι την παραγωγή πυραύλων ELSA μέσω συνεργασίας με άλλες χώρες, όπως η Ukraine».
Οι πύραυλοι cruise Tomahawk προορίζονταν να ενισχύσουν την αποτρεπτική ικανότητα της Γερμανίας μέχρι να είναι διαθέσιμη η ευρωπαϊκή ανάπτυξη πυραύλων μέσου βεληνεκούς στο πλαίσιο του προγράμματος ELSA μεταξύ 2030 και 2032.
Η Ουκρανία, από την πλευρά της, έχει όχι μόνο αναπτύξει σημαντικά τις δυνατότητές της σε drones, αλλά, σύμφωνα με δηλώσεις της, κατασκευάζει πλέον και πυραύλους ικανούς να πλήττουν στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Το οικονομικό και αμυντικό πλήγμα στη Γερμανία είναι συντριπτικό και κατά τα φαινόμενα έχει αποδυναμωθεί πολύ για να αντιδράσει!
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.