Απόλυτη δυστοπία, έρχεται έκρηξη
Απόλυτη δυστοπία, έρχεται έκρηξη – Εκτόξευση πλούτου στις αγορές, μείωση αγοραστικής δύναμης και μαζική ανεργία λόγω ΑΙ
Η εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο αναμένεται να είναι μόνο η αρχή ενός κύματος γιγαντιαίων δημόσιων εγγραφών που θα δημιουργήσουν νέους δισεκατομμυριούχους και χιλιάδες εκατομμυριούχους μέσα σε λίγες ημέρες
Δύο γεγονότα της περασμένης εβδομάδας αποτυπώνουν με ανατριχιαστική καθαρότητα το παράδοξο
και βαθιά άνισο σημείο στο οποίο έχει φτάσει η αμερικανική οικονομία
αλλά και αποτυπώνει τη εικόνα των οικονομιών στη Δύση.
Την Τετάρτη 10 Ιουνίου, το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας ανακοίνωσε ότι η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας εξαφάνισε ενάμιση χρόνο μισθολογικών αυξήσεων για τον μέσο Αμερικανό εργαζόμενο.
Δύο ημέρες αργότερα, η είσοδος της SpaceX στο χρηματιστήριο εκτόξευσε τον Elon Musk στο καθεστώς του πρώτου τρισεκατομμυριούχου στην ανθρώπινη ιστορία.
Η αντίθεση είναι τόσο ακραία που μοιάζει σχεδόν δυστοπική.
Την ώρα που μια μικροσκοπική ελίτ συσσωρεύει πλούτο σε αδιανόητες διαστάσεις, ολόκληρες γενιές Αμερικανών ή Έλληνων αμφιβάλλουν αν θα μπορέσουν ποτέ να αγοράσουν σπίτι, να μεγαλώσουν παιδιά ή να αποσυρθούν με αξιοπρέπεια.
Δεν είναι περίεργο που ολοένα και περισσότεροι πολίτες πιστεύουν ότι το οικονομικό σύστημα έχει πάψει να λειτουργεί προς όφελός τους.
«Οι άνθρωποι δεν κοιτάζουν το χρηματιστήριο και σκέφτονται ότι θα ευημερήσουν κι αυτοί», λέει η καθηγήτρια του Harvard Stefanie Stantcheva.
«Αντίθετα, ενισχύεται το αίσθημα ότι μένουν πίσω και ότι το χάσμα μεγαλώνει συνεχώς.»
Η ανισότητα δεν είναι νέο φαινόμενο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όμως η σημερινή συγκέντρωση πλούτου στην κορυφή δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.
Ακόμη και στην περίφημη Χρυσή Εποχή του τέλους του 19ου αιώνα, οι πλουσιότεροι Αμερικανοί δεν κατείχαν τέτοιο ποσοστό του εθνικού πλούτου.
Σήμερα, περίπου είκοσι άνθρωποι ελέγχουν περιουσίες που αντιστοιχούν στο 12% της ετήσιας οικονομικής παραγωγής της χώρας — τέσσερις φορές περισσότερο από ό,τι οι μεγιστάνες της εποχής των Rockefeller και Carnegi
Η μείωση των εισοδημάτων
Για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.
Παρότι αρκετά νοικοκυριά διαθέτουν μετοχές ή συνταξιοδοτικά χαρτοφυλάκια, ο πλούτος τους παραμένει σε μεγάλο βαθμό θεωρητικός.
Αυτό που καθορίζει την καθημερινότητά τους είναι το εισόδημα.
Και το μερίδιο του εθνικού εισοδήματος που καταλήγει στους εργαζομένους μειώνεται επί δεκαετίες, φτάνοντας πλέον σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Ταυτόχρονα, το κόστος ζωής συνεχίζει να συνθλίβει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η νέα ενεργειακή κρίση, που συνδέεται με τον πόλεμο με το Ιράν, εκτόξευσε τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Οι πραγματικοί μισθοί —αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός— μειώνονται επί τρεις συνεχόμενους μήνες, εξανεμίζοντας τα όποια οφέλη είχαν προκύψει το προηγούμενο διάστημα.
Και ακόμη κι αν οι τιμές των καυσίμων αποκλιμακωθούν, η ψυχολογική ζημιά έχει ήδη γίνει.
Οι Αμερικανοί βγήκαν από την πανδημία τραυματισμένοι.
Ακολούθησε η χειρότερη πληθωριστική κρίση των τελευταίων σαράντα ετών.
Ύστερα ήρθαν τα υψηλά επιτόκια, οι εμπορικοί πόλεμοι, οι διαρκείς φόβοι ύφεσης και η πολιτική αστάθεια.
Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία που αδυνατεί πλέον να σχεδιάσει το μέλλον της.
«Μετά την Covid, τον πληθωρισμό και τη συνεχή αβεβαιότητα, πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν να προγραμματίσουν τη ζωή τους», σημειώνει η Elizabeth Wilkins του Roosevelt Institute.
Η υψηλή ακρίβεια δεν πλήττει μόνο τα πορτοφόλια.
Δημιουργεί την αίσθηση μιας βαθιάς αδικίας.
Οι πλούσιοι μπορούν να απορροφήσουν τις αυξήσεις των τιμών σχεδόν αδιαμαρτύρητα, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα αναγκάζονται να περικόπτουν βασικές ανάγκες.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα καταστρέψει την απασχόληση
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένας νέος φόβος εμφανίζεται στον ορίζοντα: η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι ίδιοι οι ηγέτες της τεχνολογικής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι η Α.Ι. μπορεί να εξαφανίσει ολόκληρες κατηγορίες επαγγελμάτων γραφείου.
Παρότι αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν αυτές τις προβλέψεις υπερβολικές, εκατομμύρια εργαζόμενοι φοβούνται ότι το επαγγελματικό τους μέλλον βρίσκεται υπό απειλή.
Την ίδια στιγμή, ο πυρετός της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί πρωτοφανείς περιουσίες.
Οι εταιρείες που σχετίζονται με την Α.Ι. έχουν οδηγήσει τη χρηματιστηριακή έκρηξη των τελευταίων ετών. Η εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο αναμένεται να είναι μόνο η αρχή ενός κύματος γιγαντιαίων δημόσιων εγγραφών που θα δημιουργήσουν νέους δισεκατομμυριούχους και χιλιάδες εκατομμυριούχους μέσα σε λίγες ημέρες.
Έρχεται κοινωνική έκρηξη
Για πολλούς πολίτες, το μήνυμα είναι ζοφερό: οι ίδιοι άνθρωποι που υπόσχονται ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει τον κόσμο, είναι εκείνοι που συσσωρεύουν αμύθητα πλούτη από αυτήν, ενώ οι υπόλοιποι καλούνται να αναρωτηθούν αν θα έχουν ακόμη δουλειά σε δέκα χρόνια.
Ο οικονομολόγος Glenn Hubbard προειδοποιεί ότι μια κοινωνική αντίδραση είναι σχεδόν αναπόφευκτη.
Όταν οι τεχνολογικοί μεγιστάνες εμφανίζονται να λένε ουσιαστικά στους εργαζομένους ότι οι καινοτομίες τους μπορεί να καταστρέψουν τις ζωές τους, η δυσαρέσκεια δεν αργεί να μετατραπεί σε οργή.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η άποψη ότι ο υπερσυγκεντρωμένος πλούτος αλλοιώνει όχι μόνο την οικονομία αλλά και τη δημοκρατία.
Όπως υποστηρίζει ο οικονομολόγος Gabriel Zucman, τα ακραία επίπεδα πλούτου μεταφράζονται σε ακραία επίπεδα ισχύος: ισχύ να επηρεάζεις αγορές, να εξαγοράζεις ανταγωνιστές, να διαμορφώνεις πολιτικές αποφάσεις και να αποφεύγεις ελέγχους και περιορισμούς.
Και όμως, ακόμη και το σενάριο της αποτυχίας δεν προσφέρει παρηγοριά.
Είναι στημένο το παιχνίδι
Αν η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης αποδειχθεί υπερβολή και οι σημερινές αποτιμήσεις καταρρεύσουν, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές.
Εκατομμύρια θέσεις εργασίας που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τις επενδύσεις στην Α.Ι. θα τεθούν σε κίνδυνο.
Τρισεκατομμύρια δολάρια σε συνταξιοδοτικά ταμεία και αποταμιεύσεις θα μπορούσαν να εξαϋλωθούν μέσα σε λίγους μήνες.
Έτσι, για τον μέσο εργαζόμενο, η τεχνητή νοημοσύνη μοιάζει με παγίδα χωρίς διέξοδο.
Αν πετύχει, μπορεί να του στερήσει τη δουλειά.
Αν αποτύχει, μπορεί να του στερήσει τις αποταμιεύσεις μιας ζωής.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δεν προκαλεί έκπληξη ότι όλο και περισσότεροι Αμερικανοί αισθάνονται πως το οικονομικό παιχνίδι είναι στημένο εναντίον τους.
Όπως συνοψίζει η Heather Boushey, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης Biden:
«Η οικονομία μας φαίνεται πλέον σχεδιασμένη για να δημιουργεί λίγους δισεκατομμυριούχους και έναν τρισεκατομμυριούχο.
Δεν αφορά πια τη δημιουργία ευκαιριών και σταθερότητας για την πλειονότητα των ανθρώπων.
Αφορά τη συσσώρευση πλούτου στην κορυφή, ενώ οι υπόλοιποι παρακολουθούν το μέλλον τους να γίνεται ολοένα πιο αβέβαιο».
www.bankingnews.gr
Την Τετάρτη 10 Ιουνίου, το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας ανακοίνωσε ότι η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας εξαφάνισε ενάμιση χρόνο μισθολογικών αυξήσεων για τον μέσο Αμερικανό εργαζόμενο.
Δύο ημέρες αργότερα, η είσοδος της SpaceX στο χρηματιστήριο εκτόξευσε τον Elon Musk στο καθεστώς του πρώτου τρισεκατομμυριούχου στην ανθρώπινη ιστορία.
Η αντίθεση είναι τόσο ακραία που μοιάζει σχεδόν δυστοπική.
Την ώρα που μια μικροσκοπική ελίτ συσσωρεύει πλούτο σε αδιανόητες διαστάσεις, ολόκληρες γενιές Αμερικανών ή Έλληνων αμφιβάλλουν αν θα μπορέσουν ποτέ να αγοράσουν σπίτι, να μεγαλώσουν παιδιά ή να αποσυρθούν με αξιοπρέπεια.
Δεν είναι περίεργο που ολοένα και περισσότεροι πολίτες πιστεύουν ότι το οικονομικό σύστημα έχει πάψει να λειτουργεί προς όφελός τους.
«Οι άνθρωποι δεν κοιτάζουν το χρηματιστήριο και σκέφτονται ότι θα ευημερήσουν κι αυτοί», λέει η καθηγήτρια του Harvard Stefanie Stantcheva.
«Αντίθετα, ενισχύεται το αίσθημα ότι μένουν πίσω και ότι το χάσμα μεγαλώνει συνεχώς.»
Η ανισότητα δεν είναι νέο φαινόμενο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όμως η σημερινή συγκέντρωση πλούτου στην κορυφή δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.
Ακόμη και στην περίφημη Χρυσή Εποχή του τέλους του 19ου αιώνα, οι πλουσιότεροι Αμερικανοί δεν κατείχαν τέτοιο ποσοστό του εθνικού πλούτου.
Σήμερα, περίπου είκοσι άνθρωποι ελέγχουν περιουσίες που αντιστοιχούν στο 12% της ετήσιας οικονομικής παραγωγής της χώρας — τέσσερις φορές περισσότερο από ό,τι οι μεγιστάνες της εποχής των Rockefeller και Carnegi
Η μείωση των εισοδημάτων
Για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.
Παρότι αρκετά νοικοκυριά διαθέτουν μετοχές ή συνταξιοδοτικά χαρτοφυλάκια, ο πλούτος τους παραμένει σε μεγάλο βαθμό θεωρητικός.
Αυτό που καθορίζει την καθημερινότητά τους είναι το εισόδημα.
Και το μερίδιο του εθνικού εισοδήματος που καταλήγει στους εργαζομένους μειώνεται επί δεκαετίες, φτάνοντας πλέον σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Ταυτόχρονα, το κόστος ζωής συνεχίζει να συνθλίβει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η νέα ενεργειακή κρίση, που συνδέεται με τον πόλεμο με το Ιράν, εκτόξευσε τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Οι πραγματικοί μισθοί —αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός— μειώνονται επί τρεις συνεχόμενους μήνες, εξανεμίζοντας τα όποια οφέλη είχαν προκύψει το προηγούμενο διάστημα.
Και ακόμη κι αν οι τιμές των καυσίμων αποκλιμακωθούν, η ψυχολογική ζημιά έχει ήδη γίνει.
Οι Αμερικανοί βγήκαν από την πανδημία τραυματισμένοι.
Ακολούθησε η χειρότερη πληθωριστική κρίση των τελευταίων σαράντα ετών.
Ύστερα ήρθαν τα υψηλά επιτόκια, οι εμπορικοί πόλεμοι, οι διαρκείς φόβοι ύφεσης και η πολιτική αστάθεια.
Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία που αδυνατεί πλέον να σχεδιάσει το μέλλον της.
«Μετά την Covid, τον πληθωρισμό και τη συνεχή αβεβαιότητα, πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν να προγραμματίσουν τη ζωή τους», σημειώνει η Elizabeth Wilkins του Roosevelt Institute.
Η υψηλή ακρίβεια δεν πλήττει μόνο τα πορτοφόλια.
Δημιουργεί την αίσθηση μιας βαθιάς αδικίας.
Οι πλούσιοι μπορούν να απορροφήσουν τις αυξήσεις των τιμών σχεδόν αδιαμαρτύρητα, ενώ τα χαμηλότερα εισοδήματα αναγκάζονται να περικόπτουν βασικές ανάγκες.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα καταστρέψει την απασχόληση
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένας νέος φόβος εμφανίζεται στον ορίζοντα: η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι ίδιοι οι ηγέτες της τεχνολογικής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι η Α.Ι. μπορεί να εξαφανίσει ολόκληρες κατηγορίες επαγγελμάτων γραφείου.
Παρότι αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν αυτές τις προβλέψεις υπερβολικές, εκατομμύρια εργαζόμενοι φοβούνται ότι το επαγγελματικό τους μέλλον βρίσκεται υπό απειλή.
Την ίδια στιγμή, ο πυρετός της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί πρωτοφανείς περιουσίες.
Οι εταιρείες που σχετίζονται με την Α.Ι. έχουν οδηγήσει τη χρηματιστηριακή έκρηξη των τελευταίων ετών. Η εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο αναμένεται να είναι μόνο η αρχή ενός κύματος γιγαντιαίων δημόσιων εγγραφών που θα δημιουργήσουν νέους δισεκατομμυριούχους και χιλιάδες εκατομμυριούχους μέσα σε λίγες ημέρες.
Έρχεται κοινωνική έκρηξη
Για πολλούς πολίτες, το μήνυμα είναι ζοφερό: οι ίδιοι άνθρωποι που υπόσχονται ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει τον κόσμο, είναι εκείνοι που συσσωρεύουν αμύθητα πλούτη από αυτήν, ενώ οι υπόλοιποι καλούνται να αναρωτηθούν αν θα έχουν ακόμη δουλειά σε δέκα χρόνια.
Ο οικονομολόγος Glenn Hubbard προειδοποιεί ότι μια κοινωνική αντίδραση είναι σχεδόν αναπόφευκτη.
Όταν οι τεχνολογικοί μεγιστάνες εμφανίζονται να λένε ουσιαστικά στους εργαζομένους ότι οι καινοτομίες τους μπορεί να καταστρέψουν τις ζωές τους, η δυσαρέσκεια δεν αργεί να μετατραπεί σε οργή.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η άποψη ότι ο υπερσυγκεντρωμένος πλούτος αλλοιώνει όχι μόνο την οικονομία αλλά και τη δημοκρατία.
Όπως υποστηρίζει ο οικονομολόγος Gabriel Zucman, τα ακραία επίπεδα πλούτου μεταφράζονται σε ακραία επίπεδα ισχύος: ισχύ να επηρεάζεις αγορές, να εξαγοράζεις ανταγωνιστές, να διαμορφώνεις πολιτικές αποφάσεις και να αποφεύγεις ελέγχους και περιορισμούς.
Και όμως, ακόμη και το σενάριο της αποτυχίας δεν προσφέρει παρηγοριά.
Είναι στημένο το παιχνίδι
Αν η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης αποδειχθεί υπερβολή και οι σημερινές αποτιμήσεις καταρρεύσουν, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές.
Εκατομμύρια θέσεις εργασίας που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τις επενδύσεις στην Α.Ι. θα τεθούν σε κίνδυνο.
Τρισεκατομμύρια δολάρια σε συνταξιοδοτικά ταμεία και αποταμιεύσεις θα μπορούσαν να εξαϋλωθούν μέσα σε λίγους μήνες.
Έτσι, για τον μέσο εργαζόμενο, η τεχνητή νοημοσύνη μοιάζει με παγίδα χωρίς διέξοδο.
Αν πετύχει, μπορεί να του στερήσει τη δουλειά.
Αν αποτύχει, μπορεί να του στερήσει τις αποταμιεύσεις μιας ζωής.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δεν προκαλεί έκπληξη ότι όλο και περισσότεροι Αμερικανοί αισθάνονται πως το οικονομικό παιχνίδι είναι στημένο εναντίον τους.
Όπως συνοψίζει η Heather Boushey, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης Biden:
«Η οικονομία μας φαίνεται πλέον σχεδιασμένη για να δημιουργεί λίγους δισεκατομμυριούχους και έναν τρισεκατομμυριούχο.
Δεν αφορά πια τη δημιουργία ευκαιριών και σταθερότητας για την πλειονότητα των ανθρώπων.
Αφορά τη συσσώρευση πλούτου στην κορυφή, ενώ οι υπόλοιποι παρακολουθούν το μέλλον τους να γίνεται ολοένα πιο αβέβαιο».
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.