Οι ασθένειες που μεταφέρει η γάτα στον άνθρωπο

 

25 Ιουνίου 2026

Οι ασθένειες που μεταφέρει η γάτα στον άνθρωπο – Μύθοι και πραγματικότητα

Η γάτα, οι μεταδοτικές ασθένειές της, τι λέει η επιστημονική κοινότητα.

ΡεπορτάζΤζούλη Τούντα

Κάθε ζώο, όπως και η γάτα, έχει τις δικές του ασθένειες, που κάποιες από αυτές, μπορεί να τις κολλήσει στον άνθρωπο.

Όμως, η σωστή ενημέρωση είναι η καλύτερη πρόληψη.

«Η σχέση του ανθρώπου με τη γάτα μετρά χιλιάδες χρόνια αμοιβαίας συντροφικότητας. Ωστόσο, κατά καιρούς ανακύπτουν ανησυχίες σχετικά με τους υγειονομικούς κινδύνους που, μπορεί να εγκυμονεί αυτή η συμβίωση. Η παραπληροφόρηση, συχνά, οδηγεί στην άδικη ενοχοποίηση του είδους», υπογραμμίζει ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας.
Μέσα από το πρίσμα της επιστημονικής τεκμηρίωσης, επισημαίνει, είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τους μύθους από την πραγματικότητα. Και να αναδείξουμε παράλληλα τη σημασία της υπεύθυνης κηδεμονίας.

Τα κυριότερα νοσήματα και η επιστημονική αλήθεια

Ας ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, πόσο εύκολο είναι ένας άνθρωπος να κολλήσει από τη γάτα διάφορες ασθένειες. Και ποιες είναι.

1. Τοξόπλασμα (Toxoplasma gondii)

Ίσως ο μεγαλύτερος μύθος, επισημαίνει ο κύριος Αστήθας, αφορά στην επικινδυνότητα της γάτας για τις εγκύους. Αν και η γάτα αποτελεί τον τελικό ξενιστή του παρασίτου, οι μελέτες δείχνουν ότι η κύρια πηγή μόλυνσης για τον άνθρωπο είναι η κατανάλωση μισοψημένου κρέατος. Όπως και τα λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί καλά ή η επαφή με μολυσμένο χώμα (π.χ. κηπουρική) και όχι η άμεση επαφή με τη γάτα.

Η διαχείριση των αδέσποτων πληθυσμών μέσω των μαζικών στειρώσεων, αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας

Η λύσσα είναι ένα θανατηφόρο νευρολογικό νόσημα για όλα τα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου

Μια οικόσιτη γάτα, κάνει σαφές ο κτηνίατρος, που τρέφεται αποκλειστικά με εμπορικές τροφές (κονσέρβες/ξηρά τροφή) και δεν κυνηγάει, έχει σχεδόν μηδενικές πιθανότητες να αποβάλει ωοκύστεις.
Ακόμη όμως και σε περίπτωση μόλυνσης του ζώου, οι ωοκύστεις στα κόπρανα γίνονται μολυσματικές μετά από 1 έως 5 ημέρες. Γεγονός που σημαίνει ότι ο καθημερινός καθαρισμός της άμμου εκμηδενίζει τον κίνδυνο.

2. Ενδοπαράσιτα και νοσήματα του γαστρεντερικού

Παράσιτα, όπως η Giardia (τζιαρντίωση) ή οι ασκαρίδες (Toxocara cati) μπορούν να μεταδοθούν στον άνθρωπο λέει ο κύριος Αστήθας. Και «η μετάδοση απαιτεί την απευθείας κατάποση αυγών ή κυστών από μολυσμένα κόπρανα (κοπρανο-στοματική οδός)», διευκρινίζει ο κύριος Αστήθας.

Όσον αφορά τον άνθρωπο, η τζιαρντίωση προκαλεί διάρροιες και κοιλιακό άλγος.

Καθησυχάζει ο κτηνίατρος, καθώς λέει ότι η πρόληψη είναι απλή και βασίζεται στην τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής. Όπως πλύσιμο χεριών, χρήση γαντιών κατά τον καθαρισμό της τουαλέτας της γάτας.

3. Μύκητες (Δερματοφυτίαση)

Οι μυκητιάσεις του δέρματος (κυρίως από το γένος Microsporum canis) είναι μεταδοτικές ζωονόσοι.

Τα αδέσποτα γατάκια, διευκρινίζει ο κτηνίατρος, ή τα ζώα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό είναι τα πιο ευάλωτα.

Αντίθετα, στις υγιείς, αποκλειστικά οικόσιτες γάτες η εμφάνισή τους είναι σπάνια.

«Ωστόσο, η αντιμετώπισή τους απαιτεί αυστηρή τήρηση του πρωτοκόλλου που θα ορίσει ο κτηνίατρος και ο δερματολόγος, καθώς και σχολαστική απολύμανση του περιβάλλοντος», επισημαίνει ο κτηνίατρος.
Τα σπόρια των μυκήτων, ενημερώνει, είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά και η διαδικασία εξάλειψής τους, μπορεί να αποδειχθεί επίμονη και χρονοβόρα για τους ιδιοκτήτες.

4. Νόσος από αμυχές γάτας (cat scratch disease)

Αυτή η νόσος, σύμφωνα με τον κύριο Αστήθα, προκαλείται από το βακτήριο Bartonella henselae.

Η μετάδοση γίνεται μέσω γρατζουνιάς, δαγκώματος ή αν η γάτα γλείψει κάποια ανοιχτή πληγή του ανθρώπου. Το βακτήριο μεταφέρεται μεταξύ των γατών, κυρίως, μέσω των ψύλλων.

Επομένως, η συστηματική εξωτερική αποπαρασίτωση του ζώου και η αποφυγή παιχνιδιού που προκαλεί αμυχές, μειώνουν δραστικά την πιθανότητα να νοσήσει.

5. Λύσσα

Η λύσσα αποτελεί ένα θανατηφόρο νευρολογικό νόσημα, πληροφορεί ο κύριος Αστήθας, για όλα τα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου.

Η κατάσταση στη χώρα μας, σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του ΕΟΔΥ είναι: Η Ελλάδα είναι ελεύθερη λύσσας από το 2014. Η εξέλιξη αυτή επιτεύχθηκε μέσω των προγραμμάτων των κτηνιατρικών αρχών για τον εμβολιασμό της άγριας πανίδας, με τη ρίψη ειδικών εμβολίων-δολωμάτων. Στόχευαν στις κόκκινες αλεπούδες (κύριος δεξαμενή του ιού στη φύση).

Το τρίπτυχο της πρόληψης: Προστασία, εμβολιασμός, αποπαρασίτωση

«Η διασφάλιση της δημόσιας υγείας δεν απαιτεί την απομάκρυνση ή τον φόβο απέναντι στο ζώο. Αλλά την ορθή και συνεπή φροντίδα με συγκεκριμένες ιατρικές πρακτικές», τονίζει ο κύριος Αστήθας και τις αναφέρει.

● Περιορισμός στο εσωτερικό περιβάλλον: Η διατήρηση της γάτας μέσα στο σπίτι εμποδίζει την επαφή της με αδέσποτα ζώα, μολυσμένα θηράματα (τρωκτικά) και μολυσμένο έδαφος.

● Τακτική αποπαρασίτωση: Πρέπει να εφαρμόζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (συνήθως κάθε 1-3 μήνες ανάλογα με το σκεύασμα).
Η εσωτερική αποπαρασίτωση καταπολεμά τους ενδοπαράσιτους του εντέρου, ενώ η εξωτερική (αμπούλες, κολάρα) προστατεύει από ψύλλους και τσιμπούρια, τα οποία λειτουργούν ως φορείς άλλων ασθενειών.

● Εμβολιασμοί: Τα εμβόλια προστατεύουν το ίδιο το ζώο από σοβαρές λοιμώξεις. Ο εμβολιασμός κατά της λύσσας, αν και η χώρα είναι ελεύθερη του ιού, παραμένει νομικά υποχρεωτικός και αναγκαίος για τη διατήρηση της συλλογικής ανοσίας.

Έλεγχος πληθυσμού, προγράμματα περίθαλψης και η σημασία των μετακινήσεων

Η διαχείριση των αδέσποτων πληθυσμών μέσω των μαζικών στειρώσεων, υποστηρίζει ο κύριος Αστήθας, αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας.

Οι στειρώσεις μειώνουν τον αριθμό των περιπλανώμενων ζώων, περιορίζουν τις επιθετικές συμπεριφορές. Άρα και τα δαγκώματα ή τις γρατζουνιές και ελαττώνουν τη διασπορά ζωονόσων στην κοινότητα.

Ωστόσο, ο έλεγχος του πληθυσμού πρέπει να συνδυάζεται απαρέγκλιτα με ολοκληρωμένα προγράμματα περίθαλψης από τους δήμους και τα φιλοζωικά σωματεία. Τα προγράμματα αυτά, επισημαίνει ο κτηνίατρος, οφείλουν να περιλαμβάνουν:

● Συστηματικές αποπαρασιτώσεις των αδέσποτων ζώων για τη μείωση του παρασιτικού φορτίου στους δημόσιους χώρους.

● Υποχρεωτικό αντιλυσσικό εμβολιασμό κατά τη διαδικασία της στείρωσης και της σήμανσης (microchip).

Ιδιαίτερη έμφαση και αυστηρότητα πρέπει να δίνεται στον αντιλυσσικό εμβολιασμό κατά τις μετακινήσεις των ζώων. Η τήρηση των κτηνιατρικών πρωτοκόλλων πρέπει να είναι απόλυτα τυπική με τις συνοριακές περιοχές της χώρας (λόγω γειτνίασης με χώρες όπου η λύσσα ενδημεί). Αλλά και κατά τη μετακίνηση και υιοθεσία ζώων προς τα νησιά.
Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι δεν θα υπάρξει επαναφορά ή διασπορά του ιού σε απομονωμένα οικοσυστήματα.

Η προσέγγιση της «Ενιαίας Υγείας» (One Health)

Η σύγχρονη επιστήμη, ενημερώνει ο κύριος Αστήθας, δεν διαχωρίζει πλέον την υγεία του ανθρώπου από εκείνη των ζώων και του οικοσυστήματος.

Η παγκόσμια στρατηγική της «Ενιαίας Υγείας» (One Health) αναγνωρίζει ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες, τα κατοικίδια και η άγρια πανίδα μοιράζονται το ίδιο περιβάλλον. Και τους ίδιους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Η γάτα δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία μας

Συμπερασματικά, ο κύριος Αστήθας λέει: «Η υπεύθυνη κηδεμονία, η προληπτική κτηνιατρική, τα οργανωμένα δημοτικά προγράμματα και η συνεργασία των ιατρικών και κτηνιατρικών αρχών, αποδεικνύουν ότι η γάτα δεν αποτελεί κίνδυνο. Αλλά έναν πολύτιμο σύντροφο, η υγεία του οποίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη δική μας».

Ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας

⃰ Ο κύριος Κωνσταντίνος Αστήθας είναι κτηνίατρος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακό στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».

Από το 2017 διαχειρίζεται παθολογικά και χειρουργικά περιστατικά.

Προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία στο Κορωπί και στο ιδιωτικό του ιατρείο, PrimeVet στα Σπάτα.

https://www.in.gr