Η Ελλάδα επιχειρεί να ακυρώσει οριστικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η Ελλάδα επιχειρεί να ακυρώσει οριστικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Κρίσιμες διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη
Η ελληνική διπλωματία περνά στην αντεπίθεση – Στόχος η θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και η αποδόμηση του τουρκικού σχεδίου στην Ανατολική Μεσόγειο
Σε μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών, η Αθήνα φιλοξενεί σήμερα τον τρίτο γύρο των τεχνικών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και της υφαλοκρηπίδας.
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, με την ελληνική κυβέρνηση να αντιμετωπίζει τη διαδικασία ως στρατηγικής σημασίας εθνική προτεραιότητα, καθώς από την έκβασή της μπορεί να επηρεαστεί συνολικά το γεωπολιτικό σκηνικό στην περιοχή.
Ο βασικός στόχος της Αθήνας είναι ξεκάθαρος: να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια συμφωνία που θα στηρίζεται αποκλειστικά στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θα αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η Αθήνα επιμένει: Μοναδικός οδηγός το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας
Οι ελληνικές θέσεις παραμένουν αμετακίνητες.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης έξω από το πλαίσιο της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία αναγνωρίζει πλήρη δικαιώματα στα ελληνικά νησιά όσον αφορά την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.
Η Αθήνα διαμηνύει προς κάθε κατεύθυνση ότι:
- τα ελληνικά νησιά διαθέτουν πλήρη επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες,
- το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 είναι νομικά ανυπόστατο,
- δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο,
- δεν μπορεί να αποτελέσει βάση οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι οποιαδήποτε αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο θα οδηγούσε σε νομιμοποίηση ενός παράνομου εγγράφου, κάτι που απορρίπτεται κατηγορηματικά.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει η πολιτική αστάθεια στη Λιβύη
Παρά τη θετική πορεία των επαφών, το μεγαλύτερο πρόβλημα εξακολουθεί να είναι το ίδιο το πολιτικό τοπίο της Λιβύης.
Η χώρα εξακολουθεί να είναι ουσιαστικά διχοτομημένη, με:
- την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης, και
- την κυβέρνηση της Ανατολικής Λιβύης υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Η πραγματικότητα αυτή καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την τελική επικύρωση οποιασδήποτε συμφωνίας, καθώς απαιτείται ευρύτερη πολιτική συναίνεση στο εσωτερικό της Λιβύης.
Ωστόσο, η ίδια η συνέχιση του διαλόγου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δημιουργεί έναν σταθερό μηχανισμό επικοινωνίας αποκλειστικά για τις θαλάσσιες ζώνες, κάτι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια φάνταζε σχεδόν αδύνατο.
Η διπλή στρατηγική της Αθήνας απέναντι στη λιβυκή κρίση
Γνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες της λιβυκής πραγματικότητας, η ελληνική διπλωματία εφαρμόζει μια διπλή στρατηγική.
Από τη μία πλευρά:
διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης.
Από την άλλη:
ενισχύει διαρκώς τις σχέσεις της με τη Βεγγάζη και την Ανατολική Λιβύη, όπου ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ εξακολουθεί να διαθέτει καθοριστική επιρροή.
Η πρόσφατη επίσκεψη στην Αθήνα του Σαντάμ Χαφτάρ, υπαρχηγού του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, καθώς και οι επαφές του με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα επιδιώκει να συνομιλεί με όλα τα ισχυρά κέντρα εξουσίας της Λιβύης.
Ο μεγάλος στόχος: Να μπει τέλος στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η ελληνική στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στην οριοθέτηση της ΑΟΖ.
Βασικός εθνικός στόχος είναι να αποτραπεί κάθε προσπάθεια νομιμοποίησης του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο η Άγκυρα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ως εργαλείο για την προώθηση των αναθεωρητικών της διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα θεωρεί ιδιαίτερα κρίσιμο να μην υπάρξει επικύρωση του μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την τουρκική διπλωματία ως πολιτικό επιχείρημα, ακόμη κι αν δεν άλλαζε τη νομική του υπόσταση.
Ελλάδα και Λιβύη ανοίγουν νέο κεφάλαιο συνεργασίας
Παράλληλα με τις συνομιλίες για τις θαλάσσιες ζώνες, η Αθήνα επιχειρεί να διευρύνει συνολικά την παρουσία της στη Λιβύη.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- η ενίσχυση της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας στη Βεγγάζη,
- η προώθηση οικονομικών και ενεργειακών επενδύσεων,
- η συνεργασία με τη λιβυκή ακτοφυλακή για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών προς την Κρήτη και τη Γαύδο,
- η σταδιακή αποκατάσταση της ελληνικής επιρροής στη χώρα μετά από χρόνια περιορισμένης παρουσίας.
Η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε νέα γεωπολιτική φάση
Μετά από περισσότερο από μία δεκαετία έντονων ανακατατάξεων, η Ελλάδα εμφανίζεται αποφασισμένη να ανακτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Η επιλογή της Αθήνας να επενδύσει στον διάλογο, στη διπλωματία και στη σταθερή προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο συνιστά μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, με στόχο την κατοχύρωση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και τη δημιουργία ενός ισχυρού νομικού και διπλωματικού πλαισίου απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Εφόσον οι συνομιλίες οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο, η Ελλάδα θα έχει πετύχει όχι μόνο μια σημαντική διπλωματική επιτυχία, αλλά και ένα αποφασιστικό πλήγμα στην αξιοπιστία του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση της ως βασικού πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.