Σφαγή της Σεβάστειας: Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας ανοίγει τον δρόμο για αποζημιώσεις και πιθανή επανεκδίκαση

Ιστορική απόφαση

Αποζημιώσεις στις οικογένειες των θυμάτων αποφάσισε το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας

Νέα τροπή παίρνει, 33 χρόνια μετά, η υπόθεση της Σφαγής της Σεβάστειας, καθώς το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας αποφάσισε ότι οι οικογένειες των 33 θυμάτων, κυρίως Αλεβιτών διανοουμένων και καλλιτεχνών που κάηκαν ζωντανοί το 1993, δικαιούνται αποζημίωση. Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς σύμφωνα με τους δικηγόρους των προσφευγόντων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επανεκδίκαση της υπόθεσης, με το σκεπτικό ότι το κράτος δεν διερεύνησε αποτελεσματικά το πολύνεκρο έγκλημα. Η απόφαση αφορά μία από τις πιο τραυματικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της Τουρκίας, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την κοινότητα των Αλεβιτών και τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τουρκία: Το σκεπτικό του Συνταγματικού Δικαστηρίου

Σύμφωνα με τον δικηγόρο Γκιουνάλ Κουρσούν, που εκπροσωπεί τρεις οικογένειες θυμάτων, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι υπήρξε παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή σε διαδικαστικό επίπεδο. «Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι το δικαίωμα στη ζωή παραβιάστηκε σε διαδικαστικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος δεν τήρησε την υποχρέωσή του για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής έρευνας στην υπόθεση αυτήν (…) Αυτή παραβίαση δικαιολογεί την επανεκδίκαση», δήλωσε.

Όπως εξήγησε, η οικονομική αποζημίωση που θα καταβληθεί στις οικογένειες, το ύψος της οποίας δεν έχει ακόμη καθοριστεί, δεν αρκεί από μόνη της για την πλήρη αποκατάσταση. «Η αποζημίωση δεν θα συνιστούσε (από μόνη της) πλήρη αποκατάσταση των οικογενειών», ανέφερε, προσθέτοντας: «Για να υπάρχει πραγματική αποκατάσταση, όλοι οι υπεύθυνοι, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων κρατικών λειτουργών και πολιτικών, θα πρέπει να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης. Το κράτος παρέλειψε το καθήκον που είχε να ασκήσει διώξεις στους ίδιους τους λειτουργούς του».

Το χρονικό της τραγωδίας που σημάδεψε την Τουρκία

Η Σφαγή της Σεβάστειας σημειώθηκε στις 2 Ιουλίου 1993, όταν 33 διανοούμενοι και καλλιτέχνες, στην πλειονότητά τους μέλη της κοινότητας των Αλεβιτών, έχασαν τη ζωή τους στο ξενοδοχείο Madimak, όπου συμμετείχαν σε πολιτιστικό φεστιβάλ. Το ξενοδοχείο πυρπολήθηκε από πλήθος εξτρεμιστών ισλαμιστών, οι οποίοι είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο.

Ανάμεσα στους συμμετέχοντες βρισκόταν και ο γνωστός Τούρκος συγγραφέας Αζίζ Νεσίν, ο οποίος κατάφερε να διαφύγει από τη φωτιά και επέζησε της επίθεσης, πριν φύγει από τη ζωή δύο χρόνια αργότερα από καρδιακή ανακοπή. Η παρουσία του στη Σεβάστεια είχε προκαλέσει την αντίδραση ισλαμιστικών κύκλων, καθώς είχε μεταφράσει στα τουρκικά το βιβλίο «Σατανικοί Στίχοι» του Σαλμάν Ρούσντι. Η τραγωδία άφησε βαθύ αποτύπωμα στην κοινότητα των Αλεβιτών, που αποτελεί τη μεγαλύτερη θρησκευτική μειονότητα της Τουρκίας.

Για την υπόθεση καταδικάστηκαν 33 άτομα σε ισόβια κάθειρξη. Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι αρκετοί από τους υπευθύνους δεν οδηγήθηκαν ποτέ στη Δικαιοσύνη, ενώ ορισμένοι απαλλάχθηκαν λόγω παραγραφής των αδικημάτων. Επιπλέον, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χορήγησε χάρη σε δύο καταδικασμένους για τη Σφαγή της Σεβάστειας, το 2020 και το 2023, γεγονός που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τις οικογένειες των θυμάτων και οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.