Η startup «σπάει» το μονοπώλιο Airbus - Boeing

 

Παρασκευή 03/07/2026 

Η startup «σπάει» το μονοπώλιο Airbus - Boeing - Το αεροσκάφος που υπόσχεται 50% χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου

Το πρόγραμμα υποστηρίζεται οικονομικά από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, ενώ την κατασκευή του demonstrator έχει αναλάβει η Scaled Composites, θυγατρική της Northrop Grumman.

Στην έρημο Μοχάβε της Καλιφόρνιας, η αμερικανική startup JetZero κατασκευάζει ένα πρωτότυπο αεροσκάφος πλήρους κλίμακας, φιλοδοξώντας να αμφισβητήσει την κυριαρχία των Airbus και Boeing στην αγορά των επιβατικών αεροσκαφών.
Η εταιρεία αναπτύσσει το πρώτο εμπορικό αεροσκάφος τύπου blended-wing body, έναν σχεδιασμό στον οποίο η άτρακτος και οι πτέρυγες αποτελούν μία ενιαία επιφάνεια άντωσης. Σύμφωνα με τη JetZero, η νέα αυτή αρχιτεκτονική θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση καυσίμου έως και κατά 50%.

Πρώτη δοκιμαστική πτήση το 2027

Το πρωτότυπο αεροσκάφος, το οποίο κατασκευάζεται σε υπόστεγο στην έρημο Μοχάβε, αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη του δοκιμαστική πτήση μέχρι το τέλος του 2027.
Το πρόγραμμα υποστηρίζεται οικονομικά από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, ενώ την κατασκευή του demonstrator έχει αναλάβει η Scaled Composites, θυγατρική της Northrop Grumman.
Το αεροσκάφος χρησιμοποιεί τους ίδιους κινητήρες Pratt & Whitney που εξοπλίζουν το Boeing 757.
Εάν η πρώτη πτήση στεφθεί με επιτυχία, η JetZero φιλοδοξεί να προσελκύσει νέα κεφάλαια ώστε να ξεκινήσει την παραγωγή εμπορικών αεροσκαφών από το 2030, στις νέες εγκαταστάσεις της στο Greensboro της Βόρειας Καρολίνας. Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διαδικασία πιστοποίησης του νέου σχεδιασμού.

Ένα σχέδιο που η NASA μελετά εδώ και δεκαετίες

Ο διευθύνων σύμβουλος της JetZero, Tom O’Leary, δήλωσε στο Reuters ότι πρόκειται για την πρώτη προσπάθεια κατασκευής ενός αεροσκάφους πλήρους κλίμακας αυτού του τύπου.
Όπως ανέφερε, η εταιρεία αξιοποιεί υπάρχουσες τεχνολογίες και περισσότερα από 30 χρόνια ερευνών της NASA, η οποία μελετά εδώ και δεκαετίες την ιδέα του blended-wing body. Αντίστοιχες μελέτες είχε πραγματοποιήσει στο παρελθόν και η Boeing, χωρίς όμως να προχωρήσει στην ανάπτυξη εμπορικού αεροσκάφους.
Η JetZero κρατά μυστικές πολλές από τις τεχνικές λεπτομέρειες του πρωτοτύπου. Βασικός στόχος είναι να αποδειχθεί ότι το νέο σχήμα δημιουργεί μεγαλύτερη άντωση με μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση, περιορίζοντας έτσι την απαιτούμενη ώθηση και, κατ’ επέκταση, την κατανάλωση καυσίμου κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Στο πρωτότυπο θα είναι υπό πίεση μόνο το πιλοτήριο, ενώ ο χώρος που μελλοντικά θα φιλοξενεί τους επιβάτες χρησιμοποιείται σήμερα για την εγκατάσταση των δεξαμενών καυσίμου.

Στόχος η αγορά των 200 έως 270 επιβατών

Το μοντέλο Z4 της JetZero προορίζεται για την κατηγορία αεροσκαφών μεσαίων και μεγάλων αποστάσεων που εξυπηρετούσαν παραδοσιακά τα Boeing 757 και Boeing 767, μεταφέροντας περίπου 200 έως 270 επιβάτες.
Ο νέος σχεδιασμός αντικαθιστά τη συμβατική κυλινδρική άτρακτο με μια ευρεία και επίπεδη καμπίνα, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διαμόρφωση των καθισμάτων, μεγαλύτερα παράθυρα και διαφορετική διάταξη κουζινών και χώρων υγιεινής.
Παράλληλα, οι κινητήρες τοποθετούνται στο επάνω πίσω μέρος του αεροσκάφους, με στόχο τη μείωση του θορύβου στο έδαφος και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Τα μεγάλα εμπόδια

Παρά τον ενθουσιασμό γύρω από το εγχείρημα, ειδικοί του κλάδου επισημαίνουν ότι η εταιρεία έχει μπροστά της σημαντικές προκλήσεις.
Ο επικεφαλής της AeroDynamic Advisory, Richard Aboulafia, δήλωσε ότι η ομάδα της JetZero έχει ήδη εκπλήξει θετικά τη βιομηχανία, ωστόσο θα πρέπει πρώτα να αποδείξει στην πράξη τα οφέλη του σχεδιασμού και στη συνέχεια να εξασφαλίσει τα δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για την πιστοποίηση και τη μαζική παραγωγή ενός νέου εμπορικού αεροσκάφους.
Όπως σημείωσε, το εγχείρημα παραμένει πρόωρο, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να δούμε στο μέλλον επιβάτες να ταξιδεύουν με αεροσκάφη της JetZero.

Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ έδωσε ώθηση στο πρόγραμμα

Η JetZero ιδρύθηκε το 2020 και αρχικά αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερο σκεπτικισμό.
Το πρόγραμμα απέκτησε σημαντική δυναμική τον Αύγουστο του 2023, όταν η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ επέλεξε την εταιρεία για την ανάπτυξη demonstrator, στο πλαίσιο τετραετούς προγράμματος χρηματοδότησης ύψους 235 εκατ. δολαρίων.
Ο αεροναυπηγός και αναλυτής της Leeham News, Bjorn Fehrm, εκτιμά ότι τα υποσχόμενα οφέλη στην κατανάλωση καυσίμου δεν έχουν ακόμη αποδειχθεί και θεωρεί πως ο συγκεκριμένος σχεδιασμός ενδέχεται να ταιριάζει περισσότερο σε στρατιωτικά αεροσκάφη μεταφοράς ή εναέριου ανεφοδιασμού, όπου η μεγάλη χωρητικότητα και τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας έχουν μεγαλύτερη σημασία.

Στήριξη από αεροπορικές εταιρείες και επενδυτές

Παρά τις τεχνικές προκλήσεις, το ενδιαφέρον της αγοράς αυξάνεται.
Τον Ιανουάριο, η JetZero άντλησε 175 εκατ. δολάρια σε νέο γύρο χρηματοδότησης, με επικεφαλής την B Capital και τη συμμετοχή των United Airlines Ventures, Northrop Grumman και RTX Ventures.
Η επένδυση της United Airlines περιλαμβάνει δικαίωμα αγοράς έως και 100 αεροσκαφών, καθώς και προαίρεση για ακόμη 100, εφόσον το πρόγραμμα ολοκληρωθεί επιτυχώς.
Η εταιρεία σχεδιάζει νέο γύρο χρηματοδότησης μέχρι το τέλος του έτους, ενώ εξετάζει και την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο έως το 2028.

Το βλέμμα στις κεφαλαιαγορές

Σύμφωνα με τον Tom O’Leary, το ιδιαίτερα θετικό επενδυτικό κλίμα για την αεροδιαστημική βιομηχανία, το οποίο ενισχύθηκε μετά τη θεαματική δημόσια εγγραφή της SpaceX, δημιουργεί νέες ευκαιρίες άντλησης κεφαλαίων.
Ωστόσο, παραδέχεται ότι το μέλλον της εταιρείας θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την πρώτη δοκιμαστική πτήση.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, μόλις το demonstrator πετάξει με επιτυχία, οι αεροπορικές εταιρείες θα αποκτήσουν την απαραίτητη εμπιστοσύνη ώστε να ξεκινήσουν να τοποθετούν πραγματικές παραγγελίες, αποδεικνύοντας ότι το φιλόδοξο εγχείρημα μπορεί να εξελιχθεί σε εμπορική πραγματικότητα.

www.bankingnews.gr