Έως 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου
Έως 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου: Η γεώτρηση που μπορεί να αλλάξει την ενεργειακή ιστορία της Ελλάδας – Ο «Ασωπός» μπορεί να αλλάξει τα πάντα
Η Ελλάδα περνά πλέον από τη θεωρία στην πραγματική δοκιμή του υπεδάφους της, καθώς το Block 2 στο βορειοδυτικό Ιόνιο μπαίνει στην τελική ευθεία για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση.
Η κατάθεση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποτελεί ένα από τα τελευταία μεγάλα αδειοδοτικά βήματα πριν από την κινητοποίηση του γεωτρύπανου, με την κοινοπραξία ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY – Energean να διατηρεί ως βασικό στόχο τον Φεβρουάριο του 2027 για τη γεώτρηση «Ασωπός 1».
Το διακύβευμα είναι τεράστιο.
Ο «Ασωπός» θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους και πλέον ώριμους ερευνητικούς στόχους που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα στην ελληνική επικράτεια, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για δυνητικούς πόρους που μπορεί να φθάνουν έως και τα 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Πρόκειται, βεβαίως, για γεωλογική εκτίμηση και όχι για αποδεδειγμένα αποθέματα. Αυτό ακριβώς καλείται να απαντήσει η γεώτρηση.
Εάν ο «Ασωπός 1» επιβεβαιώσει σημαντική παρουσία φυσικού αερίου, η ενεργειακή εξίσωση της Ελλάδας μπορεί να αλλάξει δραματικά.
Το μεγάλο βήμα έγινε: Κατατέθηκε η περιβαλλοντική μελέτη
Η ογκώδης Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, συνολικής έκτασης περίπου 2.000 σελίδων, κατατέθηκε στις 7 Αυγούστου στο ΥΠΕΝ.
Δεν αφορά μόνο το ίδιο το γεωτρύπανο.
Περιγράφει ολόκληρο τον επιχειρησιακό μηχανισμό που θα στηθεί γύρω από τη γεώτρηση:
τη βάση εφοδιασμού στην Ηγουμενίτσα, τη μετακίνηση προσωπικού μέσω Κέρκυρας, τις πτήσεις ελικοπτέρων, τα πλοία υποστήριξης, τις περιβαλλοντικές διαδικασίες και τα σχέδια πρόληψης και αντιμετώπισης πιθανών συμβάντων.
Η κατάθεσή της σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση από τα χρόνια σεισμικών ερευνών και γεωλογικής ανάλυσης στην αντίστροφη μέτρηση για την πραγματική γεώτρηση.
Φεβρουάριος 2027: Ο μήνας που μπορεί να αλλάξει τα πάντα
Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η κοινοπραξία θέλει να έχει ολοκληρώσει την περιβαλλοντική αδειοδότηση έως τον Νοέμβριο ή το αργότερο στις αρχές Δεκεμβρίου.
Στη συνέχεια θα πρέπει να αρχίσει η κινητοποίηση του γεωτρύπανου Stena DrillMax.
Το πλοίο αναμένεται να βρίσκεται εκείνη την περίοδο στη Μάλτα, γεγονός που καθιστά ευκολότερη και ταχύτερη τη μεταφορά του προς το βορειοδυτικό Ιόνιο.
Εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, δικαστικές εμπλοκές ή ανατροπές στο πρόγραμμα, ο Φεβρουάριος του 2027 παραμένει ο κρίσιμος μήνας.
Και τότε, για πρώτη φορά μετά από χρόνια συζητήσεων, η Ελλάδα θα λάβει μία πραγματική γεωλογική απάντηση.
ExxonMobil στον «Ασωπό»: Γιατί έχει τεράστια σημασία
Η παρουσία της ExxonMobil αποτελεί από μόνη της στοιχείο ιδιαίτερης βαρύτητας.
Στην κοινοπραξία του Block 2:
- η ExxonMobil ελέγχει το 60%,
- η Energean το 30%,
- και η HELLENiQ ENERGY το 10%.
Η Energean παραμένει Operator κατά την ερευνητική φάση.
Εφόσον όμως υπάρξει ανακάλυψη και το πρόγραμμα περάσει στη φάση ανάπτυξης κοιτάσματος, προβλέπεται ότι τη διαχείριση θα αναλάβει η ExxonMobil.
Αυτό αποκαλύπτει και το μέγεθος του ενδιαφέροντος.
Μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες παγκοσμίως βρίσκεται πλέον άμεσα μέσα στο πιο ώριμο ελληνικό offshore πρόγραμμα έρευνας φυσικού αερίου.
«Ασωπός 1»: Ο πρώτος μεγάλος γεωλογικός λογαριασμός
Ο στόχος δεν επιλέχθηκε τυχαία.
Το 2022 πραγματοποιήθηκε τρισδιάστατη σεισμική έρευνα συνολικής έκτασης περίπου 2.244 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η επεξεργασία και ερμηνεία αυτών των δεδομένων ανέδειξε τη γεωλογική δομή «Ασωπός» ως τον βασικό στόχο για την πρώτη γεώτρηση.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί σε βάθος νερού περίπου 850 μέτρων και θα φτάσει σε συνολικό βάθος περίπου 4.622 μέτρων.
Στόχος είναι να ελεγχθεί πιθανός ανθρακικός ταμιευτήρας.
Η γεώτρηση αυτή δεν θα ψάχνει απλώς για “ενδείξεις”. Θα δοκιμάσει αν η εικόνα που έδωσαν τα σεισμικά δεδομένα αντιστοιχεί σε πραγματικό σύστημα υδρογονανθράκων.
Έως 200 δισ. κυβικά μέτρα – Αλλά με υψηλό γεωλογικό ρίσκο
Οι εκτιμήσεις για τον «Ασωπό» είναι εντυπωσιακές.
Οι δυνητικοί πόροι έχουν τοποθετηθεί μέχρι και στην περιοχή των 200 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.
Ωστόσο, εδώ απαιτείται μία κρίσιμη διάκριση:
δυνητικοί πόροι δεν σημαίνει αποδεδειγμένο κοίτασμα.
Η γεωλογική πιθανότητα επιτυχίας εκτιμάται περίπου στο 16%.
Το ποσοστό αυτό αποτυπώνει το υψηλό ρίσκο που χαρακτηρίζει κάθε frontier offshore ερευνητική γεώτρηση.
Ακριβώς γι’ αυτό και το κόστος είναι τόσο υψηλό.
60–70 εκατ. ευρώ για μία μόνο γεώτρηση
Το συνολικό κόστος της «Ασωπός 1» εκτιμάται περίπου στα 60–70 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για τεράστια επένδυση προτού καν υπάρξει βεβαιότητα ότι υπάρχει εμπορικά αξιοποιήσιμο φυσικό αέριο.
Όμως έτσι λειτουργεί η έρευνα υδρογονανθράκων.
Τα σεισμικά δεδομένα μπορούν να υποδείξουν μία πολλά υποσχόμενη γεωλογική δομή.
Μόνο το γεωτρύπανο όμως μπορεί να επιβεβαιώσει τι πραγματικά υπάρχει κάτω από τον βυθό.
Ηγουμενίτσα: Η βάση της μεγάλης επιχείρησης
Η γεώτρηση δεν θα αφορά μόνο ένα σημείο στη θάλασσα.
Θα κινητοποιήσει έναν ολόκληρο μηχανισμό υποστήριξης στην Ήπειρο και στα Ιόνια Νησιά.
Στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας προβλέπεται να δεσμευτεί εξωτερικός χώρος περίπου 13–14 στρεμμάτων, ο οποίος θα λειτουργήσει ως βάση εφοδιασμού.
Η μελέτη δεν προβλέπει σημαντικά νέα λιμενικά έργα.
Από τη βάση θα επιχειρούν δύο πλοία υποστήριξης, τα οποία θα πραγματοποιούν συνεχείς μεταφορές προς και από το γεωτρύπανο.
Εξοπλισμός.
Υλικά.
Εφόδια.
Αναλώσιμα.
Η Ηγουμενίτσα μετατρέπεται έτσι στον βασικό χερσαίο κόμβο υποστήριξης της πρώτης μεγάλης γεώτρησης στο Block 2.
Η Κέρκυρα αναλαμβάνει τον αεροπορικό κόμβο
Η μετακίνηση του προσωπικού θα ακολουθεί διαφορετική διαδρομή.
Οι αλλαγές πληρωμάτων προβλέπεται να πραγματοποιούνται μέσω του αεροδρομίου της Κέρκυρας.
Από εκεί, το προσωπικό θα μεταφέρεται με ελικόπτερα προς το γεωτρύπανο.
Συνολικά, εκτιμάται ότι με τη λειτουργία της επιχείρησης θα συνδέονται περίπου 160–180 εργαζόμενοι, με κύκλο εργασίας που προβλέπει βάρδιες περίπου 28 ημερών.
Αυτό σημαίνει ότι η Κέρκυρα θα μετατραπεί σε κρίσιμο logistics hub για το προσωπικό της γεώτρησης.
Οικονομικό αποτύπωμα έως 10 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα
Η κινητοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας αναμένεται να δημιουργήσει σημαντική οικονομική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν τον σχεδιασμό, το οικονομικό αποτύπωμα για ελληνικές επιχειρήσεις και την τοπική οικονομία κατά τη φάση της γεώτρησης μπορεί να φθάσει περίπου τα 10 εκατ. ευρώ.
Οι ανάγκες αφορούν:
μεταφορές, προμήθειες, εξοπλισμό, υπηρεσίες, διαμονές, τεχνική υποστήριξη και απασχόληση.
Δεν πρόκειται για το οικονομικό αποτέλεσμα μιας ενδεχόμενης ανακάλυψης.
Πρόκειται αποκλειστικά για την κινητοποίηση που δημιουργεί μία και μόνο ερευνητική γεώτρηση.
Οφέλη και για την Κέρκυρα εκτός τουριστικής αιχμής
Η Κέρκυρα μπορεί να δει πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα, ειδικά κατά τις αλλαγές πληρωμάτων.
Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να απαιτούνται μία ή δύο διανυκτερεύσεις, μαζί με μεταφορές και άλλες υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Το γεγονός ότι η επιχείρηση σχεδιάζεται για τον χειμώνα αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για περίοδο χαμηλής τουριστικής κίνησης.
Η γεώτρηση μπορεί επομένως να δημιουργήσει μια μικρή αλλά σημαντική “δεύτερη σεζόν” δραστηριότητας για συγκεκριμένους κλάδους της τοπικής οικονομίας.
44 χιλιόμετρα από τους Οθωνούς
Ιδιαίτερο βάρος έχει δοθεί στις περιβαλλοντικές παραμέτρους.
Το σημείο της γεώτρησης βρίσκεται σε σημαντική απόσταση από την ελληνική ακτογραμμή.
Το πλησιέστερο χερσαίο τμήμα είναι οι Οθωνοί, σε απόσταση περίπου 44 χιλιομέτρων.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η πλησιέστερη προστατευόμενη περιοχή βρίσκεται περίπου 41 χιλιόμετρα μακριά.
Οι αποστάσεις αυτές αποτελούν κρίσιμο στοιχείο της περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
Μελέτη σε ελληνικά, αγγλικά, ιταλικά και αλβανικά
Η περιβαλλοντική διαδικασία δεν περιορίζεται στην Ελλάδα.
Η ΜΠΕ έχει συνταχθεί και μεταφραστεί στα ελληνικά και αγγλικά, ενώ συνοδεύεται από μη τεχνική περίληψη περίπου 100 σελίδων.
Στο πλαίσιο της διασυνοριακής διαδικασίας, σχετικό υλικό έχει μεταφραστεί επίσης στα ιταλικά και αλβανικά.
Έτσι, οι αρμόδιες αρχές Ιταλίας και Αλβανίας θα μπορούν να γνωμοδοτήσουν.
Το γεγονός αποτυπώνει και τη γεωγραφική διάσταση της γεώτρησης:
το βορειοδυτικό Ιόνιο είναι ένας θαλάσσιος χώρος στον οποίο ενεργειακά και περιβαλλοντικά ζητήματα έχουν αναπόφευκτα διασυνοριακό χαρακτήρα.
Το ΥΠΕΝ έχει ήδη ενεργοποιήσει τη διαδικασία
Παρά την καλοκαιρινή περίοδο, η κατάθεση της μελέτης έχει ήδη ενεργοποιήσει τον διοικητικό μηχανισμό.
Το υλικό διαβιβάζεται στις αρμόδιες υπηρεσίες και στις Περιφέρειες:
Ιονίων Νήσων και Ηπείρου.
Η Ήπειρος εμπλέκεται άμεσα λόγω της χρήσης του λιμένα Ηγουμενίτσας ως βάσης υποστήριξης.
Το αμέσως επόμενο μεγάλο βήμα είναι η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων.
Και εδώ θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό αν το χρονοδιάγραμμα του Φεβρουαρίου μπορεί να τηρηθεί.
Νοέμβριος: Το πρώτο κρίσιμο τεστ
Η κοινοπραξία επιδιώκει η περιβαλλοντική διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί μέσα στον Νοέμβριο ή το αργότερο στις αρχές Δεκεμβρίου.
Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή η κινητοποίηση ενός γεωτρύπανου όπως το Stena DrillMax δεν είναι μία απλή μετακίνηση πλοίου.
Απαιτεί:
συμβάσεις,
logistics,
προσωπικό,
πλοία υποστήριξης,
ελικόπτερα,
εξοπλισμό,
συντονισμό λιμένων
και μία πλήρη αλυσίδα επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Κάθε εβδομάδα καθυστέρησης στην αδειοδότηση μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Γιατί το Block 2 είναι το πιο ώριμο ελληνικό στοίχημα
Ανάμεσα στις ελληνικές παραχωρήσεις υδρογονανθράκων, το Block 2 βρίσκεται σήμερα πιο κοντά στην πραγματική δοκιμή με γεωτρύπανο.
Αυτό είναι καθοριστικό.
Για δεκαετίες, η συζήτηση για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες κινήθηκε ανάμεσα σε:
εκτιμήσεις,
σεισμικά δεδομένα,
πολιτικές διακηρύξεις
και θεωρητικές δυνατότητες.
Ο «Ασωπός 1» είναι η στιγμή όπου η γεωλογία θα κληθεί να απαντήσει.
Αν βρεθεί αέριο, αλλάζουν όλα
Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι την επόμενη ημέρα θα αρχίσει παραγωγή.
Θα απαιτηθούν επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις.
Νέα σεισμικά δεδομένα.
Μελέτες ανάπτυξης.
Οικονομική αξιολόγηση.
Περιβαλλοντικές άδειες.
Υποδομές παραγωγής.
Όμως μία εμπορικά σημαντική ανακάλυψη θα αλλάξει αμέσως τη στρατηγική αξία του ελληνικού Ιονίου.
Θα αποδείξει ότι το ελληνικό offshore μπορεί πράγματι να φιλοξενεί σημαντικά συστήματα φυσικού αερίου και θα επηρεάσει την αξιολόγηση και άλλων περιοχών.
Η ExxonMobil μπορεί να περάσει από την έρευνα στην ανάπτυξη
Η συμφωνημένη δομή της κοινοπραξίας έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Energean είναι σήμερα ο διαχειριστής της ερευνητικής φάσης.
Σε περίπτωση όμως ανακάλυψης και μετάβασης στην ανάπτυξη, η ExxonMobil προβλέπεται να αναλάβει τον ρόλο του Operator.
Αυτό σημαίνει ότι ένα επιτυχές αποτέλεσμα μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πολύ μεγαλύτερη διεθνή επένδυση.
Και τότε δεν θα μιλάμε πλέον για μία γεώτρηση 60–70 εκατ. ευρώ.
Θα μιλάμε για πρόγραμμα ανάπτυξης πολύ μεγαλύτερης κλίμακας.
Η ενεργειακή ασφάλεια αποκτά γεωπολιτικό βάρος
Το timing δεν είναι τυχαίο.
Η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητεί:
νέες πηγές φυσικού αερίου,
διαφοροποίηση,
μείωση εξάρτησης από συγκεκριμένους προμηθευτές,
και ασφαλείς ενεργειακές διαδρομές.
Η Ανατολική Μεσόγειος, το Ιόνιο και η Νοτιοανατολική Ευρώπη αποκτούν μέσα σε αυτό το περιβάλλον μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Μία σημαντική ελληνική ανακάλυψη φυσικού αερίου δεν θα είχε μόνο εμπορική αξία. Θα είχε και καθαρό γεωπολιτικό βάρος.
Από ενεργειακός διάδρομος σε πιθανό παραγωγό
Η Ελλάδα έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια στον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου.
LNG.
Αγωγοί.
Διασυνδέσεις.
Κάθετοι διάδρομοι.
Υποθαλάσσια καλώδια.
Όμως μία επιτυχημένη γεώτρηση στο Ιόνιο θα προσέθετε έναν εντελώς διαφορετικό παράγοντα:
τη δυνατότητα η Ελλάδα να μετατραπεί σταδιακά και σε χώρα παραγωγής φυσικού αερίου.
Και αυτό θα άλλαζε ποιοτικά τον ενεργειακό της ρόλο.
Η μεγάλη δοκιμή δεν είναι μόνο οικονομική
Υπάρχει και μια ευρύτερη στρατηγική διάσταση.
Μία πιθανή νέα ενεργειακή επαρχία στο Ιόνιο θα απαιτούσε σε βάθος χρόνου προστασία:
θαλάσσιων εγκαταστάσεων,
αγωγών,
υποθαλάσσιων συστημάτων,
πλωτών μονάδων
και κρίσιμων ενεργειακών υποδομών.
Άρα, η ενεργειακή αξιοποίηση θα συνδεόταν αναπόφευκτα και με τη θαλάσσια ασφάλεια και τη στρατηγική παρουσία της Ελλάδας στο Ιόνιο και στην ευρύτερη Μεσόγειο.
Το 16% είναι μικρό – Η πιθανή ανταμοιβή όμως τεράστια
Η γεωλογική πιθανότητα επιτυχίας περίπου 16% δείχνει γιατί χρειάζεται ψυχραιμία.
Υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η γεώτρηση να μη δώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Αυτό δεν θα ήταν ασυνήθιστο.
Η έρευνα για υδρογονάνθρακες βασίζεται σε διαδοχικές γεωλογικές δοκιμές υψηλού κόστους και ρίσκου.
Όμως το μέγεθος του πιθανού στόχου δικαιολογεί την προσπάθεια.
Χαμηλή πιθανότητα επιτυχίας, αλλά εξαιρετικά υψηλή δυνητική απόδοση: αυτή είναι η εξίσωση του «Ασωπού».
Ο Φεβρουάριος του 2027 μπορεί να γράψει ενεργειακή ιστορία
Με την κατάθεση της ΜΠΕ, το Block 2 εγκαταλείπει σταδιακά την εποχή των χαρτών, των μοντέλων και των σεισμικών ερευνών.
Μπαίνει στην εποχή του γεωτρύπανου.
Ηγουμενίτσα και Κέρκυρα προετοιμάζονται να υποστηρίξουν μία σύνθετη offshore επιχείρηση.
Το Stena DrillMax βρίσκεται στο επίκεντρο του επιχειρησιακού σχεδιασμού.
ExxonMobil, Energean και HELLENiQ ENERGY προχωρούν προς τη σημαντικότερη ίσως ερευνητική δοκιμή που έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στην ελληνική επικράτεια.
Και κάτω από περίπου 850 μέτρα νερού και χιλιάδες μέτρα γεωλογικών σχηματισμών βρίσκεται η απάντηση σε ένα ερώτημα που η Ελλάδα συζητά εδώ και δεκαετίες: υπάρχει πράγματι μεγάλης κλίμακας αξιοποιήσιμο φυσικό αέριο στο ελληνικό υπέδαφος;
Ο «Ασωπός 1» δεν μπορεί ακόμη να υποσχεθεί την απάντηση που πολλοί θα ήθελαν.
Μπορεί όμως, για πρώτη φορά, να τη δώσει.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.