Σάι Γκαλ
Σάι Γκαλ: Το μεταναστευτικό, η Θέουτα και οι νέες κατηγορίες για γεωπολιτικό εκβιασμό – «Η Άγκυρα χρησιμοποιεί τους μετανάστες ως όπλο»
Η Θέουτα αποκαλύπτει το ευρωπαϊκό αδιέξοδο: Η Ισπανία κρατά τα εδάφη, το Μαρόκο ελέγχει τα σύνορα
Η πρόσφατη κρίση στη Θέουτα αποκάλυψε, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, την πραγματική ισορροπία ισχύος στα νότια σύνορα της Ευρώπης.
Όπως υποστηρίζει, η Ισπανία διατηρεί έναν αφρικανικό θύλακα, όμως το Μαρόκο είναι εκείνο που καθιστά δυνατή την καθημερινή διαχείρισή του, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να συγχέει την ανάθεση του ελέγχου των συνόρων σε τρίτες χώρες με μια ολοκληρωμένη στρατηγική.
Ο συγγραφέας συγκρίνει την Τουρκία με το Μαρόκο, υποστηρίζοντας ότι:
- η Τουρκία χρησιμοποιεί τη μετανάστευση ως εργαλείο πίεσης,
- ενώ το Μαρόκο υποτιμά τη γεωπολιτική του ισχύ, ανταλλάσσοντάς την με οικονομικές επιχορηγήσεις, πολιτική στήριξη και διπλωμακές διαβεβαιώσεις.
Η κρίση στη Θέουτα συγκλόνισε την Ευρώπη
Η μαζική είσοδος μεταναστών στη Θέουτα τις τελευταίες ημέρες είχε τραγικές συνέπειες.
Σύμφωνα με το άρθρο:
- δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους,
- η πόλη βρέθηκε αντιμέτωπη με πρωτοφανή πίεση,
- ενώ δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εισήλθαν μέσα σε λίγες ώρες, παρακινούμενοι κυρίως από οικονομική εξαθλίωση και ψευδείς πληροφορίες που διακινούνταν μέσω διαδικτύου.
Η Ισπανία ανέπτυξε στρατιωτικές δυνάμεις, ενώ το Μαρόκο:
- έκλεισε τα περάσματα,
- απέτρεψε νέες απόπειρες εισόδου,
- και δέχθηκε πίσω τους περισσότερους από όσους επέστρεψαν.
Κατά τον συγγραφέα:
«Το μέγεθος της κρίσης ήταν πρωτοφανές. Το δίδαγμα όμως όχι. Τα αφρικανικά σύνορα της Ευρώπης μπορεί να είναι νομικά ισπανικά, επιχειρησιακά όμως είναι μαροκινά.»
Η προστασία των συνόρων αποτελεί δικαίωμα κάθε κράτους
Ο αρθρογράφος τονίζει ότι κάθε κυρίαρχο κράτος έχει δικαίωμα:
- να προστατεύει τα σύνορά του,
- να διαφυλάσσει τον εθνικό του χαρακτήρα,
- και να ρυθμίζει ποιος εισέρχεται στην επικράτειά του.
Υποστηρίζει ακόμη ότι:
η προστασία των συνόρων δεν αποτελεί απόρριψη της φιλελεύθερης δημοκρατίας, αλλά βασική προϋπόθεση για την επιβίωσή της.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι:
- δεν δικαιούνται όλοι όσοι αναζητούν εργασία ή καλύτερες συνθήκες ζωής άσυλο,
- το άσυλο αφορά όσους διώκονται,
- ενώ η οικονομική μετανάστευση αποτελεί πολιτική επιλογή των κρατών.
Η νέα μεταναστευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ο συγγραφέας υπενθυμίζει ότι η Συμφωνία για τη Μετανάστευση και το Άσυλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2026, βασίζεται:
- στον έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα,
- σε διαφοροποιημένες διαδικασίες,
- και στην ταχύτερη λήψη αποφάσεων.
Όπως σημειώνει:
Η Συνθήκη Σένγκεν δεν κατάργησε τα σύνορα· απλώς μετέφερε τον έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Θέουτα και Μελίγια: Νομικά ισπανικές, στρατηγικά εξαρτημένες
Το άρθρο επισημαίνει ότι η Θέουτα και η Μελίγια δεν αποτελούν κατάλοιπα του ισπανικού προτεκτοράτου του 20ού αιώνα.
Η ισπανική κυριαρχία προηγείται κατά πολλούς αιώνες, ενώ:
- οι δύο πόλεις είναι πλήρως ενταγμένες στο ισπανικό συνταγματικό σύστημα,
- και οι κάτοικοί τους είναι Ισπανοί πολίτες.
Ωστόσο, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι:
η Ισπανία διαθέτει ισχυρό νομικό επιχείρημα αλλά όχι αντίστοιχα ισχυρή στρατηγική.
Κατά την άποψή του:
- οι δύο θύλακες δεν ενισχύουν την ισπανική ισχύ στην Αφρική,
- αλλά αντίθετα καθιστούν την Ισπανία ευάλωτη στις πιέσεις του Μαρόκου.
Η σύγκριση με το Γιβραλτάρ
Ο αρθρογράφος προχωρά σε σύγκριση μεταξύ:
- του Γιβραλτάρ,
- και των ισπανικών θυλάκων στη Βόρεια Αφρική.
Υποστηρίζει ότι:
- η Ισπανία έχει νόμιμες αξιώσεις για το Γιβραλτάρ,
- όπως αντίστοιχα το Μαρόκο θεωρεί ότι διαθέτει νόμιμες αξιώσεις για τη Θέουτα και τη Μελίγια.
Αναγνωρίζει πάντως ότι υπάρχουν σημαντικές νομικές διαφορές μεταξύ των δύο περιπτώσεων.
Η Τουρκία εργαλειοποιεί τη μετανάστευση – Το Μαρόκο όχι
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η Τουρκία αποτελεί το χαρακτηριστικό παράδειγμα κράτους που χρησιμοποιεί τη μετανάστευση ως εργαλείο πίεσης.
Υπενθυμίζει ότι:
- η Άγκυρα έχει επανειλημμένα απειλήσει να «ανοίξει τις πύλες»,
- ενώ το 2020 σταμάτησε να εμποδίζει τη μετακίνηση μεταναστών προς τα ελληνικά σύνορα, ασκώντας άμεση πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αντίθετα, στη Θέουτα:
- η Ισπανία αναγνώρισε τη συνεργασία του Μαρόκου,
- και οι περισσότεροι μετανάστες επέστρεψαν στο μαροκινό έδαφος.
Ο συγγραφέας συνοψίζει:
«Η Τουρκία εργαλειοποιεί την εξάρτηση. Το Μαρόκο υποτιμά την αναντικατάστατη γεωπολιτική του αξία.»
Το Μαρόκο προσφέρει σταθερότητα αλλά δεν αξιοποιεί τη δύναμή του
Κατά τον αρθρογράφο, το Μαρόκο:
- ελέγχει τις μεταναστευτικές οδούς,
- εξαρθρώνει δίκτυα διακινητών,
- ανταλλάσσει πληροφορίες με ευρωπαϊκές υπηρεσίες,
- και απορροφά πιέσεις που η ίδια η Ευρώπη δυσκολεύεται να διαχειριστεί.
Ωστόσο, αντί να μετατρέπει αυτή τη στρατηγική αξία σε μακροπρόθεσμη ισχύ, την ανταλλάσσει με:
- οικονομική βοήθεια,
- ευρωπαϊκά προγράμματα,
- και πολιτικές διαβεβαιώσεις.
Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει αυτή την επιλογή «στρατηγική αυτοϋποβάθμιση», υποστηρίζοντας ότι μια πραγματική περιφερειακή δύναμη δεν διαπραγματεύεται απλώς επιχορηγήσεις, αλλά διαμορφώνει την ίδια την περιφερειακή τάξη πραγμάτων.
Η πρόταση για το μέλλον
Ο αρθρογράφος προτείνει μια νέα προσέγγιση στις σχέσεις Ευρώπης–Μαρόκου.
Κατά την άποψή του, το Ραμπάτ πρέπει να επιδιώξει:
- βιομηχανική ολοκλήρωση με την Ευρώπη,
- αμοιβαίες επενδύσεις,
- νόμιμη κινητικότητα εργαζομένων,
- ενεργειακή και υποδομική διασύνδεση,
- προνομιακή πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές,
- και θεσμικό ρόλο στη διαμόρφωση της τάξης στη Δυτική Μεσόγειο.
Παράλληλα:
- η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να προστατεύει τα σημερινά σύνορα,
- η Ισπανία και το Μαρόκο να διατηρήσουν μόνιμο διάλογο για το μέλλον της Θέουτας και της Μελίγια,
- το Μαρόκο να εγκαταλείψει τη χρήση των συνόρων ως μέσου πίεσης,
- και η Ισπανία να αποδεχθεί ότι η ιστορία δεν τερματίστηκε επειδή οι δύο πόλεις ενσωματώθηκαν συνταγματικά στο ισπανικό κράτος.
Το άρθρο καταλήγει με το συμπέρασμα ότι:
«Η φιλελεύθερη διεθνής τάξη δεν θα επιβιώσει διαγράφοντας τα σύνορα, αλλά διακρίνοντας ποια σύνορα πρέπει να προστατεύονται και ποιες αυτοκρατορικές κληρονομιές δεν είναι απαραίτητο να διαιωνίζονται.»
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.