Έρχεται ο Mojtaba Khamenei…

 

Ποιος είναι ο Mojtaba Khamenei, ο οποίος είναι φαβορί για τη διαδοχή του ανώτατου ηγέτη του Ιράν

 

Πέμπτη 05/03/2026 

Έρχεται ο Mojtaba Khamenei… Ο «σκιώδης διάδοχος» που ετοιμάζεται να αναλάβει την εξουσία στο Ιράν

Ο Mojtaba Khamenei, γιος του Ayatollah Ali Khamenei, εμφανίζεται ως το επικρατέστερο πρόσωπο για να διαδεχθεί τον πατέρα του στη θέση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία καλλιέργησε στενές σχέσεις με τους ισχυρούς Φρουρούς της Επανάστασης και ενίσχυσε την επιρροή του στο σιιτικό κληρικό κατεστημένο.
Ο 56χρονος Mojtaba Khamenei επέζησε του αεροπορικού πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και θεωρείται από κύκλους της ιρανικής εξουσίας πιθανός διάδοχος του πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορικό πλήγμα το Σάββατο, σύμφωνα με δύο ιρανικές πηγές που επικαλείται το Reuters.
Ο Mojtaba Khamenei είναι κληρικός μεσαίας βαθμίδας, με τους επικριτές του να υποστηρίζουν ότι δεν διαθέτει την απαραίτητη θεολογική βαρύτητα για τη θέση του ανώτατου ηγέτη, καθώς ο βαθμός Hojjatoleslam βρίσκεται χαμηλότερα από εκείνον του Ayatollah, που έφεραν τόσο ο πατέρας του όσο και ο ιδρυτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ruhollah Khomeini.
Ωστόσο, είναι ιδιαίτερα ισχυρός στο παρασκήνιο, ενώ έχει ταχθεί σταθερά απέναντι στους μεταρρυθμιστές που επιδιώκουν προσέγγιση με τη Δύση στο πλαίσιο των προσπαθειών περιορισμού του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Παράλληλα, θεωρείται αντίθετος σε διεύρυνση πολιτικών και κοινωνικών ελευθεριών.

Ενισχυμένος ο ρόλος

Οι στενές σχέσεις του με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του δίνουν σημαντική επιρροή στο πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα της χώρας.
Πηγές με γνώση του θέματος σημειώνουν ότι τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει τον ρόλο του στα κέντρα εξουσίας λειτουργώντας ως «θυρωρός» και βασικός διαμεσολαβητής του πατέρα του.
Ο Kasra Aarabi, επικεφαλής έρευνας για τους Φρουρούς της Επανάστασης στον οργανισμό United Against Nuclear Iran, υποστηρίζει ότι ο Mojtaba διαθέτει ισχυρή υποστήριξη εντός του IRGC, ιδίως μεταξύ των νεότερων και πιο ριζοσπαστικών στελεχών.
Όπως σημειώνει, «αν ο Mojtaba είναι ζωντανός, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να διαδεχθεί τον πατέρα του», χαρακτηρίζοντάς τον μάλιστα «μικρό ανώτατο ηγέτη» που ήδη λειτουργεί στο παρασκήνιο.

Κοντά σε απόφαση για τον νέο ανώτατο ηγέτη

Η Συνέλευση των Ειδικών, το όργανο που είναι αρμόδιο για την επιλογή του ανώτατου ηγέτη, βρίσκεται «κοντά στην ολοκλήρωση» της διαδικασίας και αναμένεται να ανακοινώσει σύντομα την απόφασή της, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ο Ayatollah Ahmad Khatami, χωρίς να αναφέρει ονόματα υποψηφίων.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν έχει τον τελικό λόγο σε κρίσιμα ζητήματα κρατικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής πολιτικής και του πυρηνικού προγράμματος.
Οι δυτικές δυνάμεις επιδιώκουν να αποτρέψουν την Τεχεράνη από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, ενώ το Ιράν επιμένει ότι το πρόγραμμά του έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Εάν εκλεγεί, ο Mojtaba Khamenei θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις πιέσεις από τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν πλήξει την οικονομία της χώρας, αλλά και πιθανές αντιδράσεις από τμήματα της ιρανικής κοινωνίας, τα οποία έχουν αποδείξει ότι είναι διατεθειμένα να κατέβουν σε μαζικές διαδηλώσεις διεκδικώντας περισσότερες ελευθερίες, παρά τη σκληρή καταστολή.

Από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ στα θεολογικά σεμινάρια

Ο Mojtaba Khamenei γεννήθηκε το 1969 στη Mashhad και μεγάλωσε σε μια περίοδο κατά την οποία ο πατέρας του συμμετείχε ενεργά στο αντιμοναρχικό κίνημα εναντίον του Σάχη.
Σε νεαρή ηλικία υπηρέτησε στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ.
Στη συνέχεια σπούδασε θεολογία στα σεμινάρια της Qom, το σημαντικότερο κέντρο σιιτικής θεολογικής εκπαίδευσης στο Ιράν, αποκτώντας τον βαθμό του Hojjatoleslam.
Παρά την ισχυρή επιρροή του, δεν έχει αναλάβει ποτέ επίσημη κυβερνητική θέση στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Παρότι εμφανίζεται περιστασιακά σε συγκεντρώσεις υποστηρικτών του καθεστώτος, σπάνια μιλά δημόσια.
Ο ρόλος του παραμένει αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της χώρας, καθώς επικριτές του απορρίπτουν οποιαδήποτε ένδειξη «κληρονομικής διαδοχής» σε ένα κράτος που δημιουργήθηκε μετά την ανατροπή της μοναρχίας το 1979.

Κυρώσεις των ΗΠΑ και πολιτικές αντιπαραθέσεις

Το 2019 το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις στον Mojtaba Khamenei, υποστηρίζοντας ότι ενεργούσε εκπροσωπώντας τον ανώτατο ηγέτη σε επίσημη ιδιότητα, παρότι δεν είχε εκλεγεί ούτε διοριστεί σε κυβερνητική θέση, πέρα από τη δραστηριότητά του στο γραφείο του πατέρα του.
Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, ο Mojtaba συνεργάστηκε στενά με τον διοικητή της Δύναμης Quds των Φρουρών της Επανάστασης και με τη Basij — παραστρατιωτική θρησκευτική πολιτοφυλακή — για την προώθηση της περιφερειακής στρατηγικής και της εσωτερικής πολιτικής καταστολής του καθεστώτος.
Το όνομά του βρέθηκε στο στόχαστρο των διαδηλωτών κατά τις μαζικές κινητοποιήσεις του 2022, μετά τον θάνατο νεαρής γυναίκας υπό κράτηση της αστυνομίας ηθών.
Το 2024 προκάλεσε επίσης συζητήσεις ένα βίντεο στο οποίο ανακοίνωνε την αναστολή των μαθημάτων ισλαμικής νομολογίας που παρέδιδε στην Qom, γεγονός που τροφοδότησε σενάρια για τους λόγους της απόφασης.

Οι αμφιβολίες για τη διαδοχή

Ο Mojtaba Khamenei εμφανίζει έντονη φυσιογνωμική ομοιότητα με τον πατέρα του και φορά το μαύρο τουρμπάνι των sayyed, ένδειξη ότι η οικογένειά του θεωρείται απόγονος του Προφήτη Μωάμεθ.
Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν ότι δεν διαθέτει την απαραίτητη θεολογική βαρύτητα για τη θέση του ανώτατου ηγέτη, καθώς ο βαθμός Hojjatoleslam βρίσκεται χαμηλότερα από εκείνον του Ayatollah, που έφεραν τόσο ο πατέρας του όσο και ο ιδρυτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ruhollah Khomeini.
Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, το όνομά του παραμένει στο προσκήνιο — ιδιαίτερα μετά τον θάνατο ενός ακόμη βασικού υποψηφίου για τη διαδοχή, του πρώην προέδρου Ebrahim Raisi, σε συντριβή ελικοπτέρου το 2024.
Διπλωματικό τηλεγράφημα των ΗΠΑ από το 2007, που δημοσιοποιήθηκε αργότερα από το WikiLeaks, ανέφερε ότι τρεις ιρανικές πηγές θεωρούσαν τον Mojtaba βασικό δίαυλο επικοινωνίας με τον Ali Khamenei.
Επιπλέον, θεωρείται ότι είχε σημαντικό ρόλο στην πολιτική άνοδο του σκληροπυρηνικού Mahmoud Ahmadinejad, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος το 2005 και επανεξελέγη το 2009 σε μια αμφισβητούμενη εκλογική διαδικασία που πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις.
Οι κινητοποιήσεις καταπνίγηκαν βίαια από τη Basij και άλλες δυνάμεις ασφαλείας.
Την περίοδο εκείνη, ο μετριοπαθής κληρικός Mehdi Karroubi, υποψήφιος στις εκλογές, είχε κατηγορήσει τον Mojtaba ότι στήριξε ενεργά τον Ahmadinejad.
Ο Ali Khamenei απέρριψε τις κατηγορίες.
Η σύζυγος του Mojtaba Khamenei, η οποία σκοτώθηκε στα αεροπορικά πλήγματα του Σαββάτου, ήταν κόρη του σκληροπυρηνικού πρώην προέδρου της ιρανικής Βουλής Gholamali Haddadadel.

www.bankingnews.gr