Αόρατη βόμβα 2 τρισ. δολ. απειλεί το παγκόσμιο σύστημα
Αόρατη βόμβα 2 τρισ. δολ. απειλεί το παγκόσμιο σύστημα – Στο 77% η έκθεση των σκιωδών τραπεζών - Έρχεται κραχ;
Η υγεία οποιασδήποτε πιστωτικής αγοράς, ιδιωτικής ή δημόσιας, εξαρτάται τελικά από τέσσερις παράγοντες που έχουν καθορίσει κάθε πιστωτικό κύκλο στην Iστορία.
Ενώ οι αναμνήσεις από την κατάρρευση του 2008 παραμένουν νωπές, τα νέα δεδομένα προκαλούν ίλιγγο: Χαλαρές εγγυήσεις (covenants), υπερμόχλευση
που θυμίζει τις ημέρες της φούσκας των ακινήτων και μια επικίνδυνη
μετακίνηση κινδύνου προς τον ασφαλιστικό κλάδο συνθέτουν ένα εκρηκτικό
κοκτέιλ. Είναι η τρέχουσα ηρεμία η «σιωπή πριν την καταιγίδα»;
Η διάσημη οικονομολόγος Dambisa Moyo αναλύει τους τέσσερις πυλώνες που θα καθορίσουν αν το σύστημα θα αντέξει ή αν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο παγκόσμιο κραχ που θα σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Moyo, τις τελευταίες εβδομάδες, τα πρωτοσέλιδα έχουν επικεντρωθεί στην αγορά ιδιωτικής πίστης (private credit) ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και ιδιαίτερα στις μη εισηγμένες εταιρείες ανάπτυξης επιχειρηματικών κεφαλαίων (non-traded business development companies).
Αυτά τα funds, τα οποία δανείζουν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις στις ΗΠΑ, κατέχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας 270 δισ. δολ.
Ωστόσο, οι φόβοι για κρίση στην ιδιωτική πίστη είναι υπερβολικοί, σημειώνει η Dambisa Moyo
Η υγεία οποιασδήποτε πιστωτικής αγοράς, ιδιωτικής ή δημόσιας, εξαρτάται τελικά από τέσσερις παράγοντες που έχουν καθορίσει κάθε πιστωτικό κύκλο στην Iστορία.
Οι 4 παράγοντες
Ο πρώτος παράγοντας, που επηρεάζει ιδιαίτερα τον ασφαλιστικό κλάδο και το τραπεζικό σύστημα, είναι η ποιότητα των διαδικασιών χορήγησης δανείων (underwriting) και τα κανάλια μέσω των οποίων μεταδίδονται οι πιστωτικές ζημίες.
Εν προκειμένω συντρέχουν λόγοι ανησυχίας, καθώς οι συμφωνίες ιδιωτικής πίστης συχνά περιλαμβάνουν πιο αδύναμους όρους (covenants) και πιο χαλαρές δομές σε σχέση με τα παραδοσιακά τραπεζικά δάνεια.
Παρ’ όλα αυτά, αν και το πλήρες μέγεθος της έκθεσης του ασφαλιστικού κλάδου είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, τα υπάρχοντα κεφαλαιακά αποθέματα θα πρέπει να βοηθήσουν στην απορρόφηση ζημιών από μη αποδοτικά δάνεια.
Το Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων της Federal Deposit Insurance Corporation στις ΗΠΑ ανερχόταν σε 154 δισεκατομμύρια δολάρια στο τέλος του 2025, περίπου τριπλάσιο από το επίπεδο πριν από το 2008.
Η National Association of Insurance Commissioners έχει επίσης αναφέρει ότι τα χαρτοφυλάκια των ασφαλιστικών εταιρειών είναι καλά προστατευμένα απέναντι στους πρόσθετους κινδύνους της ιδιωτικής πίστης.
Επιπλέον, οι κίνδυνοι για το τραπεζικό σύστημα φαίνονται περιορισμένοι.
Η συνολική κλίμακα της ιδιωτικής πίστης παραμένει σχετικά μικρή, ειδικά σε σύγκριση με την αγορά στεγαστικών δανείων πριν από την οικονομική κρίση του 2008.
Με περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, η αγορά άμεσου δανεισμού αντιπροσωπεύει περίπου το 3% του συνολικού χρέους των αμερικανικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Τα στεγαστικά δάνεια, αντίθετα, αντιστοιχούσαν περίπου στο 60% του συνολικού χρέους νοικοκυριών και επιχειρήσεων το 2006, στο αποκορύφωμα της φούσκας ακινήτων.
Οι τράπεζες είναι επίσης σε μεγάλο βαθμό προστατευμένες από τον πρώτο κίνδυνο ζημίας (first-loss risk), ο οποίος συνήθως βαρύνει τους επενδυτές της ιδιωτικής πίστης.
Και, σε αντίθεση με το 2008, οι αθετήσεις πληρωμών στην ιδιωτική πίστη είναι πιο πιθανό να εξελιχθούν σταδιακά παρά ταυτόχρονα.
Αυτό υποδηλώνει ότι τα όρια εξαγοράς 5% (redemption gates) που είναι συνηθισμένα στα funds ιδιωτικής πίστης μπορεί να είναι πιο σταθεροποιητικά από ό,τι πολλοί θεωρούν.
Αν και αμφιλεγόμενα, αυτά τα όρια επιβραδύνουν τις αναλήψεις και μειώνουν τις άμεσες πιέσεις ρευστότητας.
Ο δεύτερος παράγοντας υγείας της πιστωτικής αγοράς είναι το ποιος τελικά αναλαμβάνει τον κίνδυνο.
Προβλήματα τείνουν να προκύπτουν όταν ο «λάθος» τύπος επενδυτών, ιδίως λιγότερο εξοικειωμένοι ιδιώτες επενδυτές που αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις, ενώ κατέχουν εγγενώς μη ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και θεσμικοί επενδυτές που εμπλέκονται σε ρυθμιστική arbitrage, είναι αυτοί που εκτίθενται.
Για παράδειγμα, ορισμένες ασφαλιστικές εταιρείες χρησιμοποιούν δομές ιδιωτικής πίστης για να επιτύχουν ευνοϊκή ρυθμιστική μεταχείριση, επιτρέποντάς τους να διακρατούν λιγότερο κεφάλαιο έναντι των επενδύσεών τους.
Ως αποτέλεσμα, οι θέσεις τους μπορεί να φαίνονται λιγότερο ριψοκίνδυνες από ό,τι πραγματικά είναι.
Ο τρίτος παράγοντας είναι η μόχλευση. Η υπερβολική μόχλευση υπήρξε βασικός παράγοντας προηγούμενων πιστωτικών κρίσεων, με τις ζημίες να εξαπλώνονται μέσω του τραπεζικού συστήματος στην πραγματική οικονομία.
Όμως η μετατόπιση της δημιουργίας πιστώσεων από τις τράπεζες προς μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχει μειώσει τη μόχλευση στο παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα, καθιστώντας τους κινδύνους λιγότερο σοβαρούς από ό,τι σε προηγούμενους κύκλους.
Ωστόσο, αυτή η μετατόπιση συνοδεύεται από τις δικές της ανησυχίες.
Όπως ανέφερε στην ετήσια επιστολή προς τους μετόχους του CEO της JPMorgan Chase, Jamie Dimon, τα μη τραπεζικά ιδρύματα αντιπροσωπεύουν το 64% των δανείων μόχλευσης (leveraged lending), από 54% το 2010.
Εντυπωσιακά, το μερίδιο των μη τραπεζικών στην προέλευση στεγαστικών δανείων αυξήθηκε από 9% σε 77% την ίδια περίοδο.
Κατά συνέπεια, αυξανόμενο μέρος του πιστωτικού κινδύνου βρίσκεται πλέον εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος και, σε κάποιο βαθμό, πέρα από την εποπτεία των ρυθμιστικών αρχών.
Στην πράξη, η μόχλευση εισέρχεται στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με δύο βασικούς τρόπους: μέσω του χρέους που αναλαμβάνουν οι δανειολήπτες και μέσω του δανεισμού από τους ίδιους τους επενδυτές και τα πιστωτικά funds.
Από την πλευρά των δανειοληπτών, τα επίπεδα χρέους φαίνονται σχετικά σταθερά, με τη μόχλευση να αυξάνεται μόνο οριακά από 4,8 φορές τα κέρδη το 2024 σε λίγο πάνω από πέντε φορές τα κέρδη το 2025.
Η τιμολόγηση είναι πολύ λιγότερο διαφανής, αλλά υπάρχει η αίσθηση ότι ορισμένα δάνεια έχουν τιμολογηθεί υπερβολικά επιθετικά, επιτρέποντας στις εταιρείες να αναλάβουν περισσότερο χρέος από όσο δικαιολογούν τα θεμελιώδη τους.
Η υψηλότερη μόχλευση, με τη σειρά της, διαβρώνει το «μαξιλάρι» των ιδίων κεφαλαίων και μειώνει τα ποσοστά ανάκτησης σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών.
Σε επίπεδο funds, οι πιστωτές συχνά δανείζονται και στη συνέχεια δανείζουν σε επιχειρήσεις.
Ενώ αυτό μπορεί να ενισχύσει τις αποδόσεις σε καλές περιόδους, μπορεί επίσης να επιδεινώσει τις ζημίες σε περιόδους ύφεσης.
Αυτές οι ζημίες μπορούν στη συνέχεια να διαχυθούν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στην ευρύτερη οικονομία.
Ωστόσο, οι πιστωτικοί έλεγχοι και οι υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις, όπως αυτές που επιβλήθηκαν σε παγκοσμίως συστημικά σημαντικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μετά την κρίση του 2008, συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου οι αθετήσεις να μεταδοθούν στην πραγματική οικονομία.
Ο τέταρτος παράγοντας για τις πιστωτικές αγορές είναι η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούνται.
Το βασικό ερώτημα είναι αν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία παράγουν σταθερές ταμειακές ροές ή αν το χρέος συνδέεται με κερδοσκοπικές ή μη παραγωγικές επενδύσεις, όπως τα κρυπτονομίσματα, η τέχνη και η αδόμητη γη, οι οποίες μπορούν να καταστήσουν την ευρύτερη οικονομία ευάλωτη σε ένα πιστωτικό σοκ.
Πιο πρόσφατα, η προσοχή έχει στραφεί σε επιχειρήσεις με ελαφρύ ενεργητικό (asset-light), οι οποίες προσφέρουν περιορισμένες εξασφαλίσεις σε περίπτωση δυσχέρειας.
Σύμφωνα με την JPMorgan, τα χαρτοφυλάκια ιδιωτικής πίστης έχουν περίπου 40% έκθεση στους τομείς της τεχνολογίας και των επιχειρηματικών υπηρεσιών — υψηλότερη από οποιονδήποτε άλλο τομέα της αγοράς.
Οι επενδυτές έχουν δίκιο να ανησυχούν για αυτό το ποσοστό.
Παρ’ όλα αυτά, από μια ευρύτερη οπτική, ο κίνδυνος που συνεπάγεται είναι λιγότερο συστημικά απειλητικός από την έκρηξη των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime) που τροφοδότησε τη φούσκα της αγοράς κατοικίας πριν από το 2008.
Συνολικά, αυτές οι εξελίξεις υποδεικνύουν μια αγορά που απαιτεί στενή παρακολούθηση, αλλά δεν πλησιάζει σε συνθήκες κρίσης.
Προς το παρόν, οι προβλέψεις για μια κατάρρευση της ιδιωτικής πίστωσης φαίνεται να προηγούνται των πραγματικών δεδομένων, καταλήγει η οικονομολόγος.
www.bankingnews.gr
Η διάσημη οικονομολόγος Dambisa Moyo αναλύει τους τέσσερις πυλώνες που θα καθορίσουν αν το σύστημα θα αντέξει ή αν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο παγκόσμιο κραχ που θα σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Moyo, τις τελευταίες εβδομάδες, τα πρωτοσέλιδα έχουν επικεντρωθεί στην αγορά ιδιωτικής πίστης (private credit) ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και ιδιαίτερα στις μη εισηγμένες εταιρείες ανάπτυξης επιχειρηματικών κεφαλαίων (non-traded business development companies).
Αυτά τα funds, τα οποία δανείζουν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις στις ΗΠΑ, κατέχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας 270 δισ. δολ.
Ωστόσο, οι φόβοι για κρίση στην ιδιωτική πίστη είναι υπερβολικοί, σημειώνει η Dambisa Moyo
Η υγεία οποιασδήποτε πιστωτικής αγοράς, ιδιωτικής ή δημόσιας, εξαρτάται τελικά από τέσσερις παράγοντες που έχουν καθορίσει κάθε πιστωτικό κύκλο στην Iστορία.
Οι 4 παράγοντες
Ο πρώτος παράγοντας, που επηρεάζει ιδιαίτερα τον ασφαλιστικό κλάδο και το τραπεζικό σύστημα, είναι η ποιότητα των διαδικασιών χορήγησης δανείων (underwriting) και τα κανάλια μέσω των οποίων μεταδίδονται οι πιστωτικές ζημίες.
Εν προκειμένω συντρέχουν λόγοι ανησυχίας, καθώς οι συμφωνίες ιδιωτικής πίστης συχνά περιλαμβάνουν πιο αδύναμους όρους (covenants) και πιο χαλαρές δομές σε σχέση με τα παραδοσιακά τραπεζικά δάνεια.
Παρ’ όλα αυτά, αν και το πλήρες μέγεθος της έκθεσης του ασφαλιστικού κλάδου είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, τα υπάρχοντα κεφαλαιακά αποθέματα θα πρέπει να βοηθήσουν στην απορρόφηση ζημιών από μη αποδοτικά δάνεια.
Το Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων της Federal Deposit Insurance Corporation στις ΗΠΑ ανερχόταν σε 154 δισεκατομμύρια δολάρια στο τέλος του 2025, περίπου τριπλάσιο από το επίπεδο πριν από το 2008.
Η National Association of Insurance Commissioners έχει επίσης αναφέρει ότι τα χαρτοφυλάκια των ασφαλιστικών εταιρειών είναι καλά προστατευμένα απέναντι στους πρόσθετους κινδύνους της ιδιωτικής πίστης.
Επιπλέον, οι κίνδυνοι για το τραπεζικό σύστημα φαίνονται περιορισμένοι.
Η συνολική κλίμακα της ιδιωτικής πίστης παραμένει σχετικά μικρή, ειδικά σε σύγκριση με την αγορά στεγαστικών δανείων πριν από την οικονομική κρίση του 2008.
Με περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, η αγορά άμεσου δανεισμού αντιπροσωπεύει περίπου το 3% του συνολικού χρέους των αμερικανικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Τα στεγαστικά δάνεια, αντίθετα, αντιστοιχούσαν περίπου στο 60% του συνολικού χρέους νοικοκυριών και επιχειρήσεων το 2006, στο αποκορύφωμα της φούσκας ακινήτων.
Οι τράπεζες είναι επίσης σε μεγάλο βαθμό προστατευμένες από τον πρώτο κίνδυνο ζημίας (first-loss risk), ο οποίος συνήθως βαρύνει τους επενδυτές της ιδιωτικής πίστης.
Και, σε αντίθεση με το 2008, οι αθετήσεις πληρωμών στην ιδιωτική πίστη είναι πιο πιθανό να εξελιχθούν σταδιακά παρά ταυτόχρονα.
Αυτό υποδηλώνει ότι τα όρια εξαγοράς 5% (redemption gates) που είναι συνηθισμένα στα funds ιδιωτικής πίστης μπορεί να είναι πιο σταθεροποιητικά από ό,τι πολλοί θεωρούν.
Αν και αμφιλεγόμενα, αυτά τα όρια επιβραδύνουν τις αναλήψεις και μειώνουν τις άμεσες πιέσεις ρευστότητας.
Ο δεύτερος παράγοντας υγείας της πιστωτικής αγοράς είναι το ποιος τελικά αναλαμβάνει τον κίνδυνο.
Προβλήματα τείνουν να προκύπτουν όταν ο «λάθος» τύπος επενδυτών, ιδίως λιγότερο εξοικειωμένοι ιδιώτες επενδυτές που αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις, ενώ κατέχουν εγγενώς μη ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και θεσμικοί επενδυτές που εμπλέκονται σε ρυθμιστική arbitrage, είναι αυτοί που εκτίθενται.
Για παράδειγμα, ορισμένες ασφαλιστικές εταιρείες χρησιμοποιούν δομές ιδιωτικής πίστης για να επιτύχουν ευνοϊκή ρυθμιστική μεταχείριση, επιτρέποντάς τους να διακρατούν λιγότερο κεφάλαιο έναντι των επενδύσεών τους.
Ως αποτέλεσμα, οι θέσεις τους μπορεί να φαίνονται λιγότερο ριψοκίνδυνες από ό,τι πραγματικά είναι.
Ο τρίτος παράγοντας είναι η μόχλευση. Η υπερβολική μόχλευση υπήρξε βασικός παράγοντας προηγούμενων πιστωτικών κρίσεων, με τις ζημίες να εξαπλώνονται μέσω του τραπεζικού συστήματος στην πραγματική οικονομία.
Όμως η μετατόπιση της δημιουργίας πιστώσεων από τις τράπεζες προς μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχει μειώσει τη μόχλευση στο παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα, καθιστώντας τους κινδύνους λιγότερο σοβαρούς από ό,τι σε προηγούμενους κύκλους.
Ωστόσο, αυτή η μετατόπιση συνοδεύεται από τις δικές της ανησυχίες.
Όπως ανέφερε στην ετήσια επιστολή προς τους μετόχους του CEO της JPMorgan Chase, Jamie Dimon, τα μη τραπεζικά ιδρύματα αντιπροσωπεύουν το 64% των δανείων μόχλευσης (leveraged lending), από 54% το 2010.
Εντυπωσιακά, το μερίδιο των μη τραπεζικών στην προέλευση στεγαστικών δανείων αυξήθηκε από 9% σε 77% την ίδια περίοδο.
Κατά συνέπεια, αυξανόμενο μέρος του πιστωτικού κινδύνου βρίσκεται πλέον εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος και, σε κάποιο βαθμό, πέρα από την εποπτεία των ρυθμιστικών αρχών.
Στην πράξη, η μόχλευση εισέρχεται στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με δύο βασικούς τρόπους: μέσω του χρέους που αναλαμβάνουν οι δανειολήπτες και μέσω του δανεισμού από τους ίδιους τους επενδυτές και τα πιστωτικά funds.
Από την πλευρά των δανειοληπτών, τα επίπεδα χρέους φαίνονται σχετικά σταθερά, με τη μόχλευση να αυξάνεται μόνο οριακά από 4,8 φορές τα κέρδη το 2024 σε λίγο πάνω από πέντε φορές τα κέρδη το 2025.
Η τιμολόγηση είναι πολύ λιγότερο διαφανής, αλλά υπάρχει η αίσθηση ότι ορισμένα δάνεια έχουν τιμολογηθεί υπερβολικά επιθετικά, επιτρέποντας στις εταιρείες να αναλάβουν περισσότερο χρέος από όσο δικαιολογούν τα θεμελιώδη τους.
Η υψηλότερη μόχλευση, με τη σειρά της, διαβρώνει το «μαξιλάρι» των ιδίων κεφαλαίων και μειώνει τα ποσοστά ανάκτησης σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών.
Σε επίπεδο funds, οι πιστωτές συχνά δανείζονται και στη συνέχεια δανείζουν σε επιχειρήσεις.
Ενώ αυτό μπορεί να ενισχύσει τις αποδόσεις σε καλές περιόδους, μπορεί επίσης να επιδεινώσει τις ζημίες σε περιόδους ύφεσης.
Αυτές οι ζημίες μπορούν στη συνέχεια να διαχυθούν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στην ευρύτερη οικονομία.
Ωστόσο, οι πιστωτικοί έλεγχοι και οι υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις, όπως αυτές που επιβλήθηκαν σε παγκοσμίως συστημικά σημαντικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μετά την κρίση του 2008, συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου οι αθετήσεις να μεταδοθούν στην πραγματική οικονομία.
Ο τέταρτος παράγοντας για τις πιστωτικές αγορές είναι η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούνται.
Το βασικό ερώτημα είναι αν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία παράγουν σταθερές ταμειακές ροές ή αν το χρέος συνδέεται με κερδοσκοπικές ή μη παραγωγικές επενδύσεις, όπως τα κρυπτονομίσματα, η τέχνη και η αδόμητη γη, οι οποίες μπορούν να καταστήσουν την ευρύτερη οικονομία ευάλωτη σε ένα πιστωτικό σοκ.
Πιο πρόσφατα, η προσοχή έχει στραφεί σε επιχειρήσεις με ελαφρύ ενεργητικό (asset-light), οι οποίες προσφέρουν περιορισμένες εξασφαλίσεις σε περίπτωση δυσχέρειας.
Σύμφωνα με την JPMorgan, τα χαρτοφυλάκια ιδιωτικής πίστης έχουν περίπου 40% έκθεση στους τομείς της τεχνολογίας και των επιχειρηματικών υπηρεσιών — υψηλότερη από οποιονδήποτε άλλο τομέα της αγοράς.
Οι επενδυτές έχουν δίκιο να ανησυχούν για αυτό το ποσοστό.
Παρ’ όλα αυτά, από μια ευρύτερη οπτική, ο κίνδυνος που συνεπάγεται είναι λιγότερο συστημικά απειλητικός από την έκρηξη των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime) που τροφοδότησε τη φούσκα της αγοράς κατοικίας πριν από το 2008.
Συνολικά, αυτές οι εξελίξεις υποδεικνύουν μια αγορά που απαιτεί στενή παρακολούθηση, αλλά δεν πλησιάζει σε συνθήκες κρίσης.
Προς το παρόν, οι προβλέψεις για μια κατάρρευση της ιδιωτικής πίστωσης φαίνεται να προηγούνται των πραγματικών δεδομένων, καταλήγει η οικονομολόγος.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.