Ανατροπή
Ανατροπή - H νικηφόρα επανάσταση των drones του Ιράν άλλαξε τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου - Τα μαθήματα από τη Ρωσία
Η ανατροπή - Η Ρωσία και η
Ουκρανία έχουν εκτοξεύσει εκατομμύρια φθηνά drones από το 2022, ενώ το
Ιράν έχει εξαπολύσει χιλιάδες εναντίον στρατιωτικών βάσεων και πρεσβειών
των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής
το 2026
Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν φέρει τα drones στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, όπως συμφωνούν ακόμη και αυτοί που αγνοούν τα στοιχειώδη περί όπλων..
Η λέξη «drone» πλέον καλύπτει τα πάντα, από ερασιτεχνικά ιπτάμενα συστήματα με κάμερα που πωλούνται στο Amazon έως τα Predator και Reaper που χρησιμοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στον αγώνα κατά τρομοκρατικών οργανώσεων τα τελευταία 20 χρόνια.
Τα είδη και οι στόχοι
Όπως ένας κοινός πρόγονος στο ζωικό βασίλειο μπορεί, υπό ισχυρή περιβαλλοντική πίεση, να οδηγήσει σε διαφορετικά είδη που απαιτούν ξεχωριστή ταξινόμηση, έτσι και τα drones έχουν περάσει τη δική τους ταχεία «ειδογένεση»: το drone μονής κατεύθυνσης για επιθέσεις, τα drones μέσου ύψους και μεγάλης αντοχής, τα drones μεγάλου ύψους και μεγάλης αντοχής, τα collaborative combat aircraft drones (αυτά που συνδυάζονται με πυραυλικά πλήγματα) — μοιράζονται κοινή καταγωγή και ονομασία, αλλά ως προς κόστος, εμβέλεια και χρήση, όλο και λιγότερα κοινά στοιχεία.
Πουθενά αυτή η διαφοροποίηση δεν είναι πιο κρίσιμη από την κατηγορία των drones μονής κατεύθυνσης: συστήματα σχεδιασμένα όχι να επιστρέφουν στη βάση, αλλά να πλήττουν απευθείας τον στόχο και να καταστρέφονται, όπως μια σφαίρα ή ένας πύραυλος.
Η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν εκτοξεύσει εκατομμύρια τέτοια drones η μία εναντίον της άλλης από το 2022, ενώ το Ιράν έχει εξαπολύσει χιλιάδες εναντίον στρατιωτικών βάσεων και πρεσβειών των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής το 2026.
Η εποχή των όπλων μεγάλης ακρίβειας
Ο κόσμος βρίσκεται πλέον στην εποχή της «precise mass» (μαζική χρήση όπλων με ακρίβεια πλήγματος).
Στο παρελθόν, η στρατιωτική ισχύς καθοριζόταν συχνά από το μέγεθος — τον αριθμό ιπποτών, στρατιωτών, πυροβόλων ή αρμάτων μάχης που διέθετε ένας στρατός, ανάλογα με την εποχή.
Από τον Ψυχρό Πόλεμο και μετά, οι προηγμένοι στρατοί έδωσαν έμφαση στα όπλα ακριβείας, όπως οι πύραυλοι cruise, αποκτώντας πλεονέκτημα με λιγότερα αλλά ακριβέστερα πλήγματα.
Τα φθηνά αλλά τεχνολογικά προηγμένα drones συνδυάζουν πλέον μαζικότητα και ακρίβεια.
Ο εκδημοκρατισμός στα οπλικά συστήματα
Η εμπορική παραγωγή, η ακριβής καθοδήγηση και οι πρόοδοι στην τεχνητή νοημοσύνη και την αυτονομία έχουν «δημοκρατικοποιήσει» τη δυνατότητα κρατικών στρατών αλλά και ένοπλων οργανώσεων να πλήττουν με ακρίβεια τους αντιπάλους τους.
Αυτό περιλαμβάνει και τα FPV (first-person-view) drones — μια μορφή drone μονής κατεύθυνσης με διεπαφή παρόμοια με βιντεοπαιχνίδι — που ομάδες συμμαχικές με το Ιράν χρησιμοποιούν ήδη εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Τα drones μονής κατεύθυνσης έχουν κυριαρχήσει στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και σήμερα στη Μέση Ανατολή.
Η πρώτη κατηγορία είναι μεγάλης εμβέλειας και μπορεί να διανύσει εκατοντάδες ή και χιλιάδες μίλια για να πλήξει στόχους βαθιά στην εχθρική επικράτεια.
Είναι σαν εξαιρετικά φθηνοί πύραυλοι cruise — το Shahed-136 του Ιράν, για παράδειγμα, φέρεται να έχει εμβέλεια έως 2.000 χλμ. και κόστος μεταξύ 20.000 και 50.000 δολαρίων το καθένα. Συγκριτικά, ένας αμερικανικός Tomahawk κοστίζει περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια.
Η Ρωσία απέκτησε την τεχνολογία Shahed σχεδόν αμέσως μετά την εμφάνισή της από το Ιράν το 2022, δημιουργώντας τη δική της εκδοχή, το Geran-2, και έκτοτε τα χρησιμοποιεί γ
ια πλήγματα σε ουκρανικές πόλεις και ενεργειακές υποδομές.
Πιο πρόσφατα, ο αμερικανικός στρατός ακολούθησε αυτή τη λογική και ανέπτυξε, με reverse engineering, τη δική του εκδοχή, το LUCAS, που εμφανίστηκε στις πρώτες ημέρες της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Από τα τέλη Φεβρουαρίου 2026, η Τεχεράνη έχει εκτοξεύσει χιλιάδες drones μονής κατεύθυνσης σε στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Έχουν πλήξει κτίρια στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ προκάλεσαν ζημιές και στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Σαουδική Αραβία.
Μόνο τα ΗΑΕ δέχθηκαν σχεδόν 700 ιρανικά drones στις πρώτες ημέρες του πολέμου.
Τα ιρανικά drones έχουν σκοτώσει Αμερικανούς στρατιωτικούς και κατέστρεψαν κρίσιμα αμερικανικά ραντάρ.
Επειδή τα drones μεγάλης εμβέλειας είναι αργά, καταρρίπτονται ευκολότερα από έναν Tomahawk, όμως οι επιτιθέμενοι μπορούν να εκτοξεύσουν τόσα πολλά ώστε να κορέσουν τα συστήματα αεράμυνας.
Τα FPV drones για στρατηγικά πλήγματα
Η δεύτερη κατηγορία λειτουργεί περισσότερο σαν παραδοσιακό πυροβολικό — συνήθως σε αποστάσεις έως 160 χλμ.
Το πεδίο μάχης στην Ουκρανία γνώρισε εκτεταμένα τη χρήση τους, όπου ευθύνονται για 60%-70% των απωλειών στην πρώτη γραμμή.
Ένας από τους πιο κοινούς τύπους είναι τα FPV drones, που μερικές φορές κατασκευάζονται με λίγες εκατοντάδες δολάρια από εμπορικά εξαρτήματα αγορασμένα online.
Στην Ουκρανία, χειριστές με video goggles κατευθύνουν FPV drones απευθείας πάνω σε ρωσικά οχήματα, οχυρώσεις και στρατεύματα, μέσω διεπαφών παρόμοιων με first-person video games (αυτά που παίζονται ζωντανά).
Τα FPV drones δεν είναι «μαγικά».
Απαιτούν συνεχή σύνδεση δεδομένων μεταξύ χειριστή και drone, κάτι που τα καθιστά ευάλωτα σε ηλεκτρονικές παρεμβολές.
Για να αντιμετωπιστεί αυτό, πολλά ουκρανικά FPV χρησιμοποιούν πλέον καλώδια οπτικών ινών, αποφεύγοντας παρεμβολές, αν και τα καλώδια μπορούν να κοπούν και περιορίζουν την εμβέλεια στα περίπου 20 χλμ.
Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύξουν χερσαίες δυνάμεις σε νέο γύρο σύγκρουσης με το Ιράν, πιθανότατα θα αντιμετωπίσουν τέτοιους μαζικούς καταιγισμούς FPV drones.
Η απειλή αποδείχθηκε τόσο δύσκολο να αναχαιτιστεί, ώστε η Ουκρανία κατέφυγε σε χαμηλής τεχνολογίας λύσεις: εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων καλύπτονται με δίχτυα, δωρεές Ευρωπαίων ψαράδων και αγροτών.
Τα δίχτυα μπλέκουν τις έλικες των FPV drones
. Καλύπτουν άρματα, προαύλια νοσοκομείων, γραμμές ανεφοδιασμού και δρόμους πόλεων. Η Ουκρανία σχεδιάζει να εγκαταστήσει περίπου 4.000 χλμ. τέτοιων διχτυών μέχρι το τέλος του 2026.
Ιρανικές δυνάμεις θα μπορούσαν αντίστοιχα να χρησιμοποιήσουν τέτοια drones εναντίον αμερικανικών φάλαγγων, προσωπικού ή σταθμευμένων αεροσκαφών με τρόπους δύσκολους στην άμυνα.
Επιπλέον, όπως οργανώσεις όπως ISIS και al-Qaida χρησιμοποιούσαν βίντεο επιθέσεων για ψυχολογικό πόλεμο, έτσι και το Ιράν πιθανότατα θα αξιοποιήσει βίντεο από FPV strikes — το οπτικό πεδίο του ίδιου του χειριστή — για να επηρεάσει την αμερικανική κοινή γνώμη.
Τον Μάρτιο 2026, φιλοϊρανική πολιτοφυλακή χρησιμοποίησε FPV drones για να πλήξει σταθμευμένο αμερικανικό ελικόπτερο Black Hawk και να καταστρέψει ραντάρ αεράμυνας στο Victory Base Complex κοντά στη Βαγδάτη. Οι επιτιθέμενοι δημοσιοποίησαν το βίντεο ως προπαγάνδα.
Η νέα πραγματικότητα
Τα drones μικρής εμβέλειας μονής κατεύθυνσης έχουν επαναπροσδιορίσει την πρώτη γραμμή.
Τα drones μεγάλης εμβέλειας άλλαξαν το τι σημαίνει πόλεμος σε στρατηγικές αποστάσεις.
Το ιστορικό του Ιράν στο πεδίο μάχης — χιλιάδες εκτοξεύσεις drones, αεράμυνες κοντά στην εξάντληση σε πολλαπλά κράτη-στόχους, νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες — δείχνει τι μπορεί να πετύχει μια μεσαία στρατιωτική δύναμη με «μαζική χρήση όπλων με ακρίβεια πλήγματος».
Κάθε στρατός που δεν επενδύει σε αυτές τις δυνατότητες — και στην άμυνα εναντίον τους — θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένου και του αμερικανικού στρατού.
www.bankingnews.gr
Η λέξη «drone» πλέον καλύπτει τα πάντα, από ερασιτεχνικά ιπτάμενα συστήματα με κάμερα που πωλούνται στο Amazon έως τα Predator και Reaper που χρησιμοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στον αγώνα κατά τρομοκρατικών οργανώσεων τα τελευταία 20 χρόνια.
Τα είδη και οι στόχοι
Όπως ένας κοινός πρόγονος στο ζωικό βασίλειο μπορεί, υπό ισχυρή περιβαλλοντική πίεση, να οδηγήσει σε διαφορετικά είδη που απαιτούν ξεχωριστή ταξινόμηση, έτσι και τα drones έχουν περάσει τη δική τους ταχεία «ειδογένεση»: το drone μονής κατεύθυνσης για επιθέσεις, τα drones μέσου ύψους και μεγάλης αντοχής, τα drones μεγάλου ύψους και μεγάλης αντοχής, τα collaborative combat aircraft drones (αυτά που συνδυάζονται με πυραυλικά πλήγματα) — μοιράζονται κοινή καταγωγή και ονομασία, αλλά ως προς κόστος, εμβέλεια και χρήση, όλο και λιγότερα κοινά στοιχεία.
Πουθενά αυτή η διαφοροποίηση δεν είναι πιο κρίσιμη από την κατηγορία των drones μονής κατεύθυνσης: συστήματα σχεδιασμένα όχι να επιστρέφουν στη βάση, αλλά να πλήττουν απευθείας τον στόχο και να καταστρέφονται, όπως μια σφαίρα ή ένας πύραυλος.
Η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν εκτοξεύσει εκατομμύρια τέτοια drones η μία εναντίον της άλλης από το 2022, ενώ το Ιράν έχει εξαπολύσει χιλιάδες εναντίον στρατιωτικών βάσεων και πρεσβειών των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής το 2026.
Η εποχή των όπλων μεγάλης ακρίβειας
Ο κόσμος βρίσκεται πλέον στην εποχή της «precise mass» (μαζική χρήση όπλων με ακρίβεια πλήγματος).
Στο παρελθόν, η στρατιωτική ισχύς καθοριζόταν συχνά από το μέγεθος — τον αριθμό ιπποτών, στρατιωτών, πυροβόλων ή αρμάτων μάχης που διέθετε ένας στρατός, ανάλογα με την εποχή.
Από τον Ψυχρό Πόλεμο και μετά, οι προηγμένοι στρατοί έδωσαν έμφαση στα όπλα ακριβείας, όπως οι πύραυλοι cruise, αποκτώντας πλεονέκτημα με λιγότερα αλλά ακριβέστερα πλήγματα.
Τα φθηνά αλλά τεχνολογικά προηγμένα drones συνδυάζουν πλέον μαζικότητα και ακρίβεια.
Ο εκδημοκρατισμός στα οπλικά συστήματα
Η εμπορική παραγωγή, η ακριβής καθοδήγηση και οι πρόοδοι στην τεχνητή νοημοσύνη και την αυτονομία έχουν «δημοκρατικοποιήσει» τη δυνατότητα κρατικών στρατών αλλά και ένοπλων οργανώσεων να πλήττουν με ακρίβεια τους αντιπάλους τους.
Αυτό περιλαμβάνει και τα FPV (first-person-view) drones — μια μορφή drone μονής κατεύθυνσης με διεπαφή παρόμοια με βιντεοπαιχνίδι — που ομάδες συμμαχικές με το Ιράν χρησιμοποιούν ήδη εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Τα drones μονής κατεύθυνσης έχουν κυριαρχήσει στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και σήμερα στη Μέση Ανατολή.
Η πρώτη κατηγορία είναι μεγάλης εμβέλειας και μπορεί να διανύσει εκατοντάδες ή και χιλιάδες μίλια για να πλήξει στόχους βαθιά στην εχθρική επικράτεια.
Είναι σαν εξαιρετικά φθηνοί πύραυλοι cruise — το Shahed-136 του Ιράν, για παράδειγμα, φέρεται να έχει εμβέλεια έως 2.000 χλμ. και κόστος μεταξύ 20.000 και 50.000 δολαρίων το καθένα. Συγκριτικά, ένας αμερικανικός Tomahawk κοστίζει περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια.
Η Ρωσία απέκτησε την τεχνολογία Shahed σχεδόν αμέσως μετά την εμφάνισή της από το Ιράν το 2022, δημιουργώντας τη δική της εκδοχή, το Geran-2, και έκτοτε τα χρησιμοποιεί γ
ια πλήγματα σε ουκρανικές πόλεις και ενεργειακές υποδομές.Πιο πρόσφατα, ο αμερικανικός στρατός ακολούθησε αυτή τη λογική και ανέπτυξε, με reverse engineering, τη δική του εκδοχή, το LUCAS, που εμφανίστηκε στις πρώτες ημέρες της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Από τα τέλη Φεβρουαρίου 2026, η Τεχεράνη έχει εκτοξεύσει χιλιάδες drones μονής κατεύθυνσης σε στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Έχουν πλήξει κτίρια στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ προκάλεσαν ζημιές και στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Σαουδική Αραβία.
Μόνο τα ΗΑΕ δέχθηκαν σχεδόν 700 ιρανικά drones στις πρώτες ημέρες του πολέμου.
Τα ιρανικά drones έχουν σκοτώσει Αμερικανούς στρατιωτικούς και κατέστρεψαν κρίσιμα αμερικανικά ραντάρ.
Επειδή τα drones μεγάλης εμβέλειας είναι αργά, καταρρίπτονται ευκολότερα από έναν Tomahawk, όμως οι επιτιθέμενοι μπορούν να εκτοξεύσουν τόσα πολλά ώστε να κορέσουν τα συστήματα αεράμυνας.
Τα FPV drones για στρατηγικά πλήγματα
Η δεύτερη κατηγορία λειτουργεί περισσότερο σαν παραδοσιακό πυροβολικό — συνήθως σε αποστάσεις έως 160 χλμ.
Το πεδίο μάχης στην Ουκρανία γνώρισε εκτεταμένα τη χρήση τους, όπου ευθύνονται για 60%-70% των απωλειών στην πρώτη γραμμή.
Ένας από τους πιο κοινούς τύπους είναι τα FPV drones, που μερικές φορές κατασκευάζονται με λίγες εκατοντάδες δολάρια από εμπορικά εξαρτήματα αγορασμένα online.
Στην Ουκρανία, χειριστές με video goggles κατευθύνουν FPV drones απευθείας πάνω σε ρωσικά οχήματα, οχυρώσεις και στρατεύματα, μέσω διεπαφών παρόμοιων με first-person video games (αυτά που παίζονται ζωντανά).
Τα FPV drones δεν είναι «μαγικά».
Απαιτούν συνεχή σύνδεση δεδομένων μεταξύ χειριστή και drone, κάτι που τα καθιστά ευάλωτα σε ηλεκτρονικές παρεμβολές.
Για να αντιμετωπιστεί αυτό, πολλά ουκρανικά FPV χρησιμοποιούν πλέον καλώδια οπτικών ινών, αποφεύγοντας παρεμβολές, αν και τα καλώδια μπορούν να κοπούν και περιορίζουν την εμβέλεια στα περίπου 20 χλμ.
Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύξουν χερσαίες δυνάμεις σε νέο γύρο σύγκρουσης με το Ιράν, πιθανότατα θα αντιμετωπίσουν τέτοιους μαζικούς καταιγισμούς FPV drones.
Η απειλή αποδείχθηκε τόσο δύσκολο να αναχαιτιστεί, ώστε η Ουκρανία κατέφυγε σε χαμηλής τεχνολογίας λύσεις: εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων καλύπτονται με δίχτυα, δωρεές Ευρωπαίων ψαράδων και αγροτών.
Τα δίχτυα μπλέκουν τις έλικες των FPV drones
. Καλύπτουν άρματα, προαύλια νοσοκομείων, γραμμές ανεφοδιασμού και δρόμους πόλεων. Η Ουκρανία σχεδιάζει να εγκαταστήσει περίπου 4.000 χλμ. τέτοιων διχτυών μέχρι το τέλος του 2026.
Ιρανικές δυνάμεις θα μπορούσαν αντίστοιχα να χρησιμοποιήσουν τέτοια drones εναντίον αμερικανικών φάλαγγων, προσωπικού ή σταθμευμένων αεροσκαφών με τρόπους δύσκολους στην άμυνα.
Επιπλέον, όπως οργανώσεις όπως ISIS και al-Qaida χρησιμοποιούσαν βίντεο επιθέσεων για ψυχολογικό πόλεμο, έτσι και το Ιράν πιθανότατα θα αξιοποιήσει βίντεο από FPV strikes — το οπτικό πεδίο του ίδιου του χειριστή — για να επηρεάσει την αμερικανική κοινή γνώμη.
Τον Μάρτιο 2026, φιλοϊρανική πολιτοφυλακή χρησιμοποίησε FPV drones για να πλήξει σταθμευμένο αμερικανικό ελικόπτερο Black Hawk και να καταστρέψει ραντάρ αεράμυνας στο Victory Base Complex κοντά στη Βαγδάτη. Οι επιτιθέμενοι δημοσιοποίησαν το βίντεο ως προπαγάνδα.
Η νέα πραγματικότητα
Τα drones μικρής εμβέλειας μονής κατεύθυνσης έχουν επαναπροσδιορίσει την πρώτη γραμμή.
Τα drones μεγάλης εμβέλειας άλλαξαν το τι σημαίνει πόλεμος σε στρατηγικές αποστάσεις.
Το ιστορικό του Ιράν στο πεδίο μάχης — χιλιάδες εκτοξεύσεις drones, αεράμυνες κοντά στην εξάντληση σε πολλαπλά κράτη-στόχους, νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες — δείχνει τι μπορεί να πετύχει μια μεσαία στρατιωτική δύναμη με «μαζική χρήση όπλων με ακρίβεια πλήγματος».
Κάθε στρατός που δεν επενδύει σε αυτές τις δυνατότητες — και στην άμυνα εναντίον τους — θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένου και του αμερικανικού στρατού.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.