Μεγάλη συμμετοχή στην διαβούλευση για τον νέο κώδικα
Μεγάλη συμμετοχή στην διαβούλευση για τον νέο κώδικα
Με μεγάλη συμμετοχή συνεχίζεται για 4η μέρα η δημόσια διαβούλευση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, με τα σχόλια πολιτών, αιρετών, εργαζομένων, νομικών και υπηρεσιακών στελεχών να ξεπερνούν τα 170. Μέσα από τις παρεμβάσεις αναδεικνύεται ένα σαφές μήνυμα: η κοινωνία επιθυμεί έναν σύγχρονο και λειτουργικό θεσμό αυτοδιοίκησης, αλλά ζητά παράλληλα περισσότερη δημοκρατική νομιμοποίηση, μεγαλύτερη διαφάνεια και ουσιαστική ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών.
Ένα από τα σημαντικότερα θέματα που κυριαρχούν στη διαβούλευση είναι το εκλογικό σύστημα των ΟΤΑ. Πολλοί σχολιαστές θεωρούν ότι η κυβερνησιμότητα των δήμων πρέπει να διασφαλίζεται μέσα από καθαρές πλειοψηφίες και όχι μέσω κατακερματισμένων σχημάτων που οδηγούν σε αδυναμία λήψης αποφάσεων. Για τον λόγο αυτό αρκετές παρεμβάσεις υποστηρίζουν ότι το όριο εκλογής δημάρχου από τον πρώτο γύρο θα πρέπει να παραμείνει σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πλειοψηφία, με χαρακτηριστικές αναφορές ότι το ισχύον «43% + 1» κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και δεν θα πρέπει να μειωθεί.
Παράλληλα, ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί το μέλλον των Τοπικών Κοινοτήτων. Αρκετοί πολίτες ζητούν ουσιαστική αυτονομία των κοινοτήτων, υποστηρίζοντας ότι σήμερα λειτουργούν περισσότερο συμβολικά παρά ως πραγματικά κύτταρα τοπικής δημοκρατίας. Μέσα στα σχόλια καταγράφονται προτάσεις για ξεχωριστό ψηφοδέλτιο κοινοτήτων, ενίσχυση αρμοδιοτήτων και μεγαλύτερη θεσμική ανεξαρτησία από τις κεντρικές δημοτικές παρατάξεις. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν παρεμβάσεις που αναφέρουν ότι ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας θα πρέπει να προκύπτει από τον πλειοψηφούντα σύμβουλο του πρώτου συνδυασμού, ώστε να υπάρχει καθαρή διοικητική ευθύνη και αποφυγή συγκρούσεων.
Έντονες είναι επίσης οι παρεμβάσεις σχετικά με τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα. Πολλοί πολίτες ζητούν να διευρυνθούν οι περιορισμοί συμμετοχής σε αιρετές θέσεις, θεωρώντας ότι υπάρχουν ακόμη «παράθυρα» σύγκρουσης συμφερόντων. Στο ίδιο πλαίσιο υπάρχουν σχόλια που αφορούν τη συμμετοχή εν ενεργεία ένστολων στις αυτοδιοικητικές εκλογές, με ορισμένους να θεωρούν ότι πρέπει να υπάρχουν αυστηρότεροι περιορισμοί και άλλους να υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να αποκλείονται άνθρωποι που υπηρετούν επί χρόνια και βρίσκονται λίγο πριν τη συνταξιοδότηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προτάσεις για αυξημένη διαφάνεια των αιρετών. Μεταξύ των σχολίων υπάρχουν αναφορές ότι κάθε αιρετός θα έπρεπε κατά την ημέρα της ορκωμοσίας του να προσκομίζει βεβαίωση από την ΑΑΔΕ, ώστε να πιστοποιείται η φορολογική του εικόνα και να ενισχύεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα.
Σημαντική είναι και η συζήτηση γύρω από την ηλεκτρονική ψήφο. Ορισμένοι πολίτες θεωρούν ότι η τεχνολογία μπορεί να αυξήσει τη συμμετοχή, ιδιαίτερα για νέους, απόδημους και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών. Ωστόσο, στα σχόλια διατυπώνονται και σοβαρές επιφυλάξεις για την ασφάλεια και τη συνταγματικότητα της διαδικασίας. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η ηλεκτρονική ψήφος θα έχει νόημα μόνο εφόσον διασφαλίζεται πλήρως η μυστικότητα, η ακεραιότητα και η ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών.
Πολλές παρεμβάσεις επικεντρώνονται και στο ζήτημα της ισότητας μεταξύ δήμων. Αρκετοί σχολιαστές επισημαίνουν ότι δεν αρκεί να λαμβάνεται υπόψη μόνο ο πληθυσμός των δήμων, αλλά και η γεωγραφική τους έκταση, η νησιωτικότητα, η ορεινότητα και οι αυξημένες λειτουργικές ανάγκες. Δήμοι με μικρό πληθυσμό αλλά μεγάλη έκταση – όπως ορεινοί ή νησιωτικοί – αντιμετωπίζουν τελείως διαφορετικές απαιτήσεις από έναν αστικό δήμο, γεγονός που κατά τους πολίτες πρέπει να αποτυπωθεί ξεκάθαρα στον νέο Κώδικα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν και οι συνταγματικές ενστάσεις που καταγράφονται στη διαβούλευση. Σε αρκετά σχόλια γίνεται αναφορά στο Άρθρο 5Α του Συντάγματος και ειδικότερα στις παραγράφους 1 και 2, με πολίτες να θεωρούν ότι ορισμένες προβλέψεις του σχεδίου νόμου ενδέχεται να περιορίζουν το δικαίωμα συμμετοχής στην πληροφορία και στη δημόσια διοίκηση. Οι παρεμβάσεις αυτές ζητούν σαφέστερες εγγυήσεις διαφάνειας, ανοικτών δεδομένων και ισότιμης πρόσβασης των πολιτών στις διαδικασίες των ΟΤΑ.
Συζήτηση προκαλεί και η πρόταση οι αυτοδιοικητικές εκλογές να πραγματοποιούνται τον μήνα Νοέμβριο. Κάποιοι θεωρούν ότι η περίοδος αυτή εξυπηρετεί καλύτερα τη διοικητική συνέχεια και τον προγραμματισμό των δήμων, ενώ άλλοι εκφράζουν επιφυλάξεις για τις καιρικές συνθήκες και τη χαμηλότερη συμμετοχή των πολιτών σε σχέση με άλλες εποχές του έτους.
Πέρα από τα πολιτικά και εκλογικά ζητήματα, πολλά σχόλια αφορούν τη λειτουργία των υπηρεσιών. Εργαζόμενοι στους ΟΤΑ ζητούν αναγνώριση της προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα, περισσότερες δυνατότητες στελέχωσης με εξειδικευμένους επιστήμονες, απλούστευση διαδικασιών και περιορισμό της πολυδιάσπασης αρμοδιοτήτων. Παράλληλα, υπάρχουν παρατηρήσεις για την ανάγκη ενίσχυσης των εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών, αλλά και για τον περιορισμό της υπερβολικής γραφειοκρατίας μέσω ψηφιακών εργαλείων.
Θετικές αναφορές καταγράφονται και για νέες ψηφιακές εφαρμογές, όπως το «mystreet» και το «Μητρώο Καταχώρισης Αδειών», που σύμφωνα με πολίτες μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο αυθαιρεσιών και στην προστασία των δημόσιων χώρων.
Συνολικά, μέσα από τη διαβούλευση προκύπτει ότι οι πολίτες δεν αντιμετωπίζουν τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης ως μια απλή τεχνική κωδικοποίηση νόμων. Αντίθετα, τον βλέπουν ως μια κρίσιμη ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της σχέσης κράτους, δήμων και πολιτών. Το αν ο νέος Κώδικας θα καταφέρει τελικά να μετατρέψει αυτή την απαίτηση σε πραγματική μεταρρύθμιση, θα φανεί τόσο στις τελικές διατάξεις όσο και στην εφαρμογή τους στην καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών.
Δείτε εδώ την Διαβούλευση που θα ολοκληρωθεί την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 και ώρα 09:00.

Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.