Κώδικας Αυτοδιοίκησης -Παράβολα εκλογών

 

19.06.2026

Κώδικας Αυτοδιοίκησης -Παράβολα εκλογών: Shrinkflation & αύξηση εσόδων – ΓΛΚ διαψεύδει Λιβάνιο

Μιχάλης Κοττάκης

Έντονος προβληματισμός παρατηρείται γύρω από το νέο κοστολόγιο και τον τρόπο είσπραξης των παραβόλων των συνδυασμών και των υποψηφίων τους που κατέρχονται στις δημοτικές εκλογές. Ο Νέος Κώδικας για τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης βρίσκεται υπό επεξεργασία στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης της Βουλής εισάγει μια διαφορετική και πιο συγκεντρωτική λογική στην καταβολή των παραβόλων από τους υποψηφίους.

Συγκεκριμένα, όπως αποτυπώνεται στις σχετικές διατάξεις, τα παράβολα κατατίθενται συνολικά για τους συνδυασμούς και τους υποψηφίους τους σε ένα συγκεντρωμένο ποσό το οποίο κυμαίνεται κλιμακωτά και αναλογικά με τον πληθυσμό του δήμου.

Ειδικότερα, τα ποσά που θα κληθούν να καταβάλουν οι συνδυασμοί το 2028 ξεκινούν από τα 1.500 ευρώ για τους μικρούς δήμους με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, με το ποσό να κυμαίνεται κλιμακωτά και αναλογικά με τον πληθυσμό των δήμων φτάνοντας μέχρι τις 7.000 ευρώ για τους συνδυασμούς που κατεβαίνουν σε μεγάλους δήμους.

Στις δε περιφέρειες κάθε συνδυασμός είναι υπόχρεος καταβολής ενός επίπεδου παραβόλου ύψους 7.000 ευρώ ανεξαρτήτως του πληθυσμού της περιφέρειας.

Στις πρόσφατες εκλογές, το σύστημα επέτασσε μια πιο αποκεντρωμένη λογική όπου υποψήφιος δήμαρχος, δημοτικοί σύμβουλοι, πρόεδροι και σύμβουλοι κοινότητας καλούντο να καταβάλλουν τα ποσά των 200, 50, 10 και 10 ευρώ αντίστοιχα για να διεκδικήσουν το “εκλέγεσθαί” τους.

Λιβάνιος: “Γενικά είναι στο ίδιο επίπεδο αθροιστικά”

Ο Υπουργός Εσωτερικών σε ερώτηση του aftodioikisi.gr για τυχόν αυξήσεις ή μειώσεις που προκύπτουν από τις αλλαγές στα παράβολα υποστήριξε πως “γενικά είναι στο ίδιο επίπεδο αθροιστικά. Μπορεί κατά περίπτωση”.

Και προσέθεσε: “Είναι λάθος το παράβολο να εξαρτάται από τους υποψηφίους. Είναι πιο σωστό ο συνδυασμός να πληρώσει το παράβολό του όλο μαζί (…) Είτε κατεβάσει 50, 60 ή 70 υποψηφίους θα πληρώσει το ίδιο παράβολο, γιατί επί της ουσίας και το ίδιο διοικητικό κόστος έχει η συμμετοχή. Είναι πολύ πιο δίκαιο θεωρώ και πολύ πιο απλό σίγουρα”

Την ίδια στιγμή, πέραν της αλλαγής των παραβόλων ο νόμος “χαμηλώνει” το “ταβάνι” του ανώτατου αριθμού υποψηφίων δημοτικών και κοινοτικών συμβούλων στο διπλάσιο του συνόλου των εδρών (200%), ποσοστό που βρισκόταν στο 250% στον προηγούμενο εκλογικό νόμο.

Δήμος Αθηναίων: “Ζημιά” στις μικρές παρατάξεις

Το aftodioikisi.gr ερεύνησε περιπτώσεις και επικοινώνησε με αιρετούς για να σκιαγραφήσει τις συνέπειες των αλλαγών.

Στο δήμο Αθηναίων, ο συνδυασμός της “Ανοιχτής Πόλης” που κατήλθε στις δημοτικές εκλογές το 2023 είχε συνολικά 108 υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους και 249 υποψηφίους στις 7 κοινότητες του δήμου Αθηναίων. Με βάση τα παράβολα που ίσχυσαν στις τελευταίες δημοτικές εκλογές η παράταξη κλήθηκε να πληρώσει συνολικά το ποσό των 8.090 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του υποψήφιου δημάρχου Κώστα Ζαχαριάδη.

Η παράταξη “Η Αθήνα ΜΑΣ” έχοντας το ψηφοδέλτιό της για το 2023 συνολικά 46 υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους και 117 υποψηφίους στις 7 κοινότητες του δήμου Αθηναίων κλήθηκε συνολικά να καταβάλει το ποσό των 3.670 ευρώ.

Αμφότεροι πλέον καλούνται να καταβάλουν 7.000 ευρώ για να διεκδικήσουν το δήμο Αθηναίων. Με το παλαιό τιμολόγιο, ένας συνδυασμός που θα κατερχόταν στις εκλογές του δήμου Αθηναίων με το “χαμηλωμένο” μέγιστο δυνατό όριο των υποψηφίων (200% των εδρών) του θα κατέβαλε το ποσό των 6.44ο ευρώ. Έτσι, η ζημιά που προκύπτει για τους συνδυασμούς που δεν κατορθώνουν να συμπληρώσουν το μέγιστο, μεγαλώνει.

Να σημειωθεί πως όλοι οι συνδυασμοί που συμπλήρωσαν στο δήμο Αθηναίων το μέγιστο των υποψηφίων στις εκλογές του 2023 υποστηρίζονται από κομματικούς μηχανισμούς με ιστορικό οργανωτικής ικανότητας, σχετική εμπειρία, και κεντρική χρηματοδότηση (εκτός από την “Ανατρεπτική Συμμαχία”), με αποτέλεσμα να “ρίχνονται” οι ανεξάρτητες παρατάξεις που λειτουργούν, χωρίς παράλληλες οργανωτικές δομές σε επίπεδο κομμάτων που υποστηρίζουν την οργάνωση και τη λειτουργία ενός συνδυασμού και της συγκέντρωσης του μεγίστου δυνατού αριθμού υποψηφιοτήτων.

Η Ελένη Παπαδοπούλου, επικεφαλής της παράταξης “Η Αθήνα ΜΑΣ” σχολίασε τις αλλαγές λέγοντας πως “το κόστος είναι απαγορευτικό για τη συμμετοχή ανεξάρτητων σχηματισμών, οι οποίοι δεν έχουν τη στήριξη των κομμάτων. Ουσιαστικά στις εκλογές θα επιτρέπονται οι κομματικοί συνδυασμοί που μπορούν να επωμιστούν και το οικονομικό κόστος”.

Ο Πέτρος Κωνσταντίνου, εκπρόσωπος της “Ανατρεπτικής Συμμαχίας” στο δήμο Αθηναίων δήλωσε σχετικά με τις δρομολογούμενες αλλαγές: “Κλιμακώνονται τα εμπόδια και η προσπάθεια φίμωσης της ριζοσπαστικής και αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Πρώτα ξεκίνησαν με το όριο του 3% το οποίο και συνεχίζουν και τώρα έρχονται να βάλουν οικονομικό εμπόδιο σε κινήσεις που δεν έχουν σχέσεις με τους επιχειρηματίες και προφανώς δεν τους επιλέγουν ως χορηγούς. Η πολιτική μας βάζει τους ανθρώπους πάνω από τα κέρδη και είναι σε σύγκρουση με το κεφάλαιο και τις επιχειρήσεις που ρημάζουν την πόλη και τις γειτόνιες μας. Έχουν κουρελιάσει κάθε έννοια δημοκρατίας μετατρέποντάς της σε σχέσεις με το χρήμα.”

Οι μικρότεροι δήμοι

Ο Νίκος Σακούτης επικεφαλής των παράταξης “Συντονισμός Αιρετών” στην ΚΕΔΕ και δημοτικός σύμβουλος Πετρούπολης. Στις δημοτικές εκλογές του 2023 στην Πετρούπολη είχε κατέλθει με 41 υποψηφίους σε έναν δήμο με 35 έδρες στο δημοτικό του συμβούλιο. Το 2023 είχε κληθεί να πληρώσει 2.250 ευρώ συνολικά ως παράταξη, ενώ τώρα θα κληθεί, σύμφωνα με όσα προβλέπει η διάταξη να καταβάλει το ποσό των 5.000 ευρώ. Ακόμα και το μέγιστο δυνατό των υποψηφίων να συμπλήρωνε στο ψηφοδέλτιό του θα καλείτο να καταβάλει 3.700 ευρώ με τα παλαιά δεδομένα. Ο ίδιος σημείωσε μεταξύ άλλων στο aftodioikisi.gr πως οι “μικρές παρατάξεις στηρίζονται από το υστέρημα των μελών τους. Στην ουσία αποθαρρύνει τη συμμετοχή και αποκλείει παρατάξεις που δεν υπάρχουν κόμματα και ιδίως τις μικρές παρατάξεις της αριστεράς που αντιπαλεύουν πολιτικές που παραχωρούν δημόσιο χώρο σε ιδιώτες”.

Στο δήμο Ξηρομέρου, με 10.200 περίπου κατοίκους, κάθε συνδυασμός θα κληθεί να καταβάλει 4.000 ευρώ με την ψήφιση του Νέου Κώδικα. Η διοικούσα παράταξη με επικεφαλής το δήμαρχο Ιωάννη Τριανταφυλλάκη κατέβασε στο ψηφοδέλτιό της 63 υποψηφίους για το 25μελές δημοτικό συμβούλιο και 123 στα τοπικά συμβούλια. To 2023 οι υποψήφιοι κατέβαλαν 4.580 ευρώ. Με το νέο ανώτατο όριο και το παλαιό τιμολόγιο, ένας συνδυασμός στο δήμο αυτόν θα καλείτο να πληρώσει 3.760 ευρώ. Η διαφορά των 240 ευρώ που θα πληρώσει επιπλέον ο συνδυασμός θα αυξηθεί εάν δεν συμπληρωθεί το ανώτατο όριο υποψηφίων στο ψηφοδέλτιο.

Το Shrinkflation και η αύξηση εσόδων – Το Γενικό Λογιστήριο διαψεύδει τον Υπουργό

Οι διαφορές αυτές δημιουργούν συνθήκες shrinkflation στα οικονομικά της συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία της αυτοδιοίκησης, όπου ο υποψηφίος επιβαρύνεται οικονομικά κατά κεφαλήν περισσότερο σε σχέση με το ισχύον καθεστώς. Ιδίως αν λογιστεί σε πολλές περιπτώσεις η συμμετοχή παρατάξεων πέραν των μεγάλων διοικουσών ή αυτών που αξιώνουν με προοπτικές το δημαρχιακό θώκο και των κομματικώς υποστηριζόμενων παρατάξεων που δεν συμπληρώνουν τον απαραίτητο αριθμό υποψηφίων.

Δηλαδή τις παρατάξεις που σε δήμους της χώρας που αγωνιούν να συγκεντρώσουν τις ελάχιστες απαιτούμενες υποψηφιότητες. Αν συνυπολογιστεί το μεγαλύτερο κόστος που καλούνται να καταβάλλουν αυτές σε σχέση με παλαιότερα φιλοτεχνείται μια εικόνα συγκεντρωτικά μεγαλύτερων δαπανών των υποψηφίων για την άσκηση του “εκλέγεσθαι”, με βασικό ωφελούμενο τον… κρατικό κορβανά.

Σε αυτό καταλήγει η έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για το νομοσχέδιο του Νέου Κώδικα που βρίσκεται σε φάση επεξεργασίας από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής αποτιμώντας την επιχειρούμενη ρύθμιση.

Η σχετική έκθεση κάνει λόγο για αύξηση – όχι ενδεχόμενη – δημοσίων εσόδων “από τον επαναπροσδιορισμό του σχετικού παραβόλου που καταβάλλει, εφεξής, κάθε δημοτικός και περιφερειακός συνδυασμός, αντί κάθε δημοτικός και περιφερειακός σύμβουλος, κατά την υποβολή των υποψηφιοτήτων για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών”.

https://www.aftodioikisi.gr