Το μοιραίο καλοκαίρι του Merz στη Γερμανία

Οι υποσχεθείσες μεταρρυθμίσεις θα είναι δύσκολο εγχείρημα, δεδομένης της μη δημοφιλίας του Merz και της κυβέρνησής του

 

Παρασκευή 12/06/2026 

Το μοιραίο καλοκαίρι του Merz στη Γερμανία - Το AfD φέρνει τα πάνω-κάτω πριν τις κάλπες του Σεπτεμβρίου

Σε κατάσταση απόλυτου πολιτικού πανικού βρίσκεται το Βερολίνο, καθώς η ραγδαία και ασταμάτητη άνοδος του AfD αναγκάζει την καγκελαρία να τρέχει και να μην φτάνει.
Βλέποντας τα ποσοστά του να καταρρέουν και το AfD να καλπάζει στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων, ο καγκελάριος Friedrich Merz επιχειρεί τώρα έναν αγώνα δρόμου. Μέσα σε ελάχιστες εβδομάδες, η κυβέρνησή του υπόσχεται «μεταρρυθμίσεις εξπρές» σε συντάξεις και φόρους, σε μια ξεκάθαρη προσπάθεια να εξαγοράσει την εμπιστοσύνη των πολιτών και να ανακόψει το κυρίαρχο ρεύμα.
Η αυτοεπιβληθείσα αυτή προθεσμία έχει ως στόχο να αποδείξει ότι ο ιδεολογικά διχασμένος συνασπισμός της Γερμανίας μπορεί να ενωθεί για να κυβερνήσει ενόψει δύο εκλογικών αναμετρήσεων που έχουν προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο σε κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, όπου το AfD προηγείται με μεγάλη διαφορά στις δημοσκοπήσεις.
Αμφότερες οι αναμετρήσεις έχουν αποκτήσει υπερμεγέθη σημασία στη Γερμανία, καθώς θεωρούνται ευρέως όχι μόνο ως κρίσιμα τεστ για τη θέση της σημερινής κυβέρνησης — αλλά και για την ανθεκτικότητα της γερμανικής δημοκρατίας 36 χρόνια μετά την επανένωση της χώρας. Μέχρι τη στιγμή που οι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες τον Σεπτέμβριο, λέει ο Μerz, η κυβέρνησή του πρέπει να έχει δείξει ότι είναι ικανή να δράσει για την αποκατάσταση της οικονομικής ανάπτυξης και, ευρύτερα, της εμπιστοσύνης στο πολιτικό κατεστημένο.
«Ο χρόνος τελειώνει», δήλωσε ο Mertz στους βουλευτές στο γερμανικό κοινοβούλιο. «Σε αυτή τη νομοθετική περίοδο, θέλουμε να ανανεώσουμε τα θεμέλια της χώρας μας, ώστε να αντέξουν και πάλι για πολλά χρόνια».
Σε ομιλία του την Κυριακή ενώπιον των συναδέλφων του από τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) στο Mecklenburg-Western Pomerania, ένα από τα ανατολικά κρατίδια όπου θα διεξαχθούν εκλογές, ο Merz δήλωσε ότι μόνο μια επίμονη και σχολαστική νομοθετική εργασία που βελτιώνει σταδιακά τη ζωή των Γερμανών πολιτών θα χρησιμεύσει για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων — όχι μη ρεαλιστικές υποσχέσεις για μια μεγάλη τομή ή ένα «Big Bang», όπως το έθεσε.
Αν αποτύχουμε να «κάνουμε τη δουλειά μας», υποστήριξε, το αποτέλεσμα θα είναι ένα «Big Bang» άλλου είδους: νίκες του AfD τον Σεπτέμβριο.
«Διακυβεύονται περισσότερα από το μέλλον μιας κυβέρνησης», πρόσθεσε ο Merz. «Το ερώτημα είναι αν, από το πολιτικό κέντρο της χώρας μας, έχουμε ακόμη τη δύναμη, τη θέληση και την ικανότητα να αντιμετωπίσουμε και να λύσουμε τα πολιτικά προβλήματα που μας ταλανίζουν σήμερα».

Προβάδισμα του AfD

Οι υποσχεθείσες μεταρρυθμίσεις θα είναι δύσκολο εγχείρημα, δεδομένης της μη δημοφιλίας του Merz και της κυβέρνησής του. Το AfD διατηρεί πλέον ένα σημαντικό και αυξανόμενο προβάδισμα έναντι των συντηρητικών του Merz στις δημοσκοπήσεις, όχι μόνο στην ανατολική Γερμανία αλλά και σε εθνικό επίπεδο, φέρνοντας την κυβέρνηση σε μια ιστορικά αδύναμη θέση, την ώρα που επιχειρεί να περάσει μερικά από τα πιο σαρωτικά νομοσχέδια των τελευταίων δεκαετιών.
Στην πραγματικότητα, ο κύριος παράγοντας που κρατά ανέπαφο τον δοκιμαζόμενο συνασπισμό του καγκελαρίου, ο οποίος αποτελείται από κεντροδεξιούς συντηρητικούς και κεντροαριστερούς Σοσιαλδημοκράτες, είναι ότι η εναλλακτική λύση —μια κατάρρευση και νέες πρόωρες εκλογές— θα μπορούσε κάλλιστα να οδηγήσει σε ένα πολύ χειρότερο αποτέλεσμα για τα κυβερνώντα κόμματα: μια νίκη του AfD στις ομοσπονδιακές εκλογές.
Αυτό ασκεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση στον Merz και τους άλλους ηγέτες του συνασπισμού να αντιστρέψουν την κατάσταση όσο προλαβαίνουν. Και πρέπει να το πράξουν σε μια στιγμή που η οικονομική ανησυχία των Γερμανών -εν μέσω των αυξανόμενων τιμών της ενέργειας και της επιταχυνόμενης αποβιομηχάνισης- βρίσκεται σε επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί από την περίοδο της κορύφωσης της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, σύμφωνα με την έγκριτη δημοσκόπηση DeutschlandTrend.
Πολλά εξαρτώνται από το αν οι ηγέτες του συνασπισμού θα καταφέρουν να καταλήξουν σε βασικές συμφωνίες τις επόμενες εβδομάδες. Ακόμη και τότε, όμως, παραμένει ένα μεγαλύτερο ερώτημα: Θα είναι αυτό αρκετό για να αποκατασταθεί η αισιοδοξία μεταξύ των ψηφοφόρων που ανησυχούν όλο και περισσότερο για το οικονομικό μέλλον της χώρας τους;

Σώζοντας τη Γερμανία μέχρι το καλοκαίρι

Σύμφωνα με το Politico, το πρόβλημα για τον Merz είναι ότι μπορεί να έχει ήδη προδιαγράψει την αποτυχία του συνασπισμού του, υποσχόμενος άμεσα αποτελέσματα σε χρόνια προβλήματα που καμία πρόσφατη κυβέρνηση δεν τόλμησε να αντιμετωπίσει πλήρως.
Ο συνασπισμός έχει δεσμευτεί επανειλημμένα να καταλήξει σε αρχικές συμφωνίες για μια σειρά από ακανθώδεις, εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις — συμπεριλαμβανομένων των φοροελαφρύνσεων για τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα και της σταθεροποίησης των συστημάτων συνταξιοδότησης και μακροχρόνιας φροντίδας, τα οποία δέχονται αυξανόμενη πίεση λόγω του ταχέως γηράσκοντος πληθυσμού.
Ο Merz είχε ήδη υποσχεθεί σημαντικές προόδους σε πολλές μεταρρυθμίσεις πέρυσι, σε αυτό που οι συντηρητικοί είχαν αρχικά αποκαλέσει «το φθινόπωρο των μεταρρυθμίσεων». Αυτές οι σαρωτικές συμφωνίες δεν υλοποιήθηκαν ποτέ, ωστόσο, πέρα από μια αρχική συμφωνία του συνασπισμού τον Απρίλιο για τον περιορισμό του καλπάζοντος κόστους της ασφάλισης υγείας, εν μέρει μέσω της περικοπής παροχών.
Τώρα οι ηγέτες του συνασπισμού έχουν υποσχεθεί σημαντικές αρχικές συμφωνίες, αν όχι προσχέδια νόμων, μέχρι τη στιγμή που το κοινοβούλιο θα διακόψει για τις καλοκαιρινές του διακοπές στις 10 Ιουλίου. Τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο, ο Merz και άλλοι άρχισαν και πάλι να υπαναχωρούν όσον αφορά την προθεσμία, λέγοντας ότι μπορεί να χρειαστούν μήνες.

Αντιγράφοντας τη Merkel

Εν τω μεταξύ, η αντιπολίτευση του AfD πλήττει σκληρά την κυβέρνηση για τις αναπόφευκτες θυσίες που θα ζητηθούν από τους ψηφοφόρους προκειμένου να σταθεροποιηθούν τα συστήματα συνταξιοδότησης και μακροχρόνιας φροντίδας, και παρουσιάζει τον συνασπισμό ως μια κυβέρνηση που δίνει προτεραιότητα στην ευημερία των μεταναστών —τους οποίους η συν-αρχηγός του κόμματος, Alice Weidel, χαρακτήρισε «εξαρτώμενους του Τρίτου Κόσμου»— έναντι των ίδιων των πολιτών της.
«Οι Γερμανοί φορολογούμενοι και οι εισφέροντες στην κοινωνική ασφάλιση αναμένεται να πληρώνουν υψηλότερες συνταξιοδοτικές εισφορές και να εργάζονται περισσότερο», δήλωσε η Weidel στους βουλευτές στο Μπούντεσταγκ. «Αναμένεται να δεχτούν αυξανόμενες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης με αντάλλαγμα μαζικές περικοπές στις παροχές και, εάν χρειαστούν μακροχρόνια φροντίδα, να διαθέσουν όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία και τα σπίτια τους -τα οποία αποταμίευαν σε όλη τους τη ζωή- για να καλύψουν το κόστος. Ωστόσο, αναμένεται να πληρώσουν τον λογαριασμό για την ισόβια πλήρη υποστήριξη εκατομμυρίων εξαρτώμενων ατόμων από τον Τρίτο Κόσμο. Αυτά είναι όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για αυτήν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση».
Στην ομιλία του προς τους συντηρητικούς βουλευτές στο Mecklenburg-Western Pomerania την Κυριακή, ο Merz προσπάθησε να απαντήσει στην ευρέως διαδεδομένη απαισιοδοξία και δυσαρέσκεια που τροφοδοτεί την άνοδο του AfD.
Στη συνέχεια, δανείστηκε μια ατάκα από την πρώην καγκελάριο της Γερμανίας, Angela Merkel, για να στηρίξει το επιχείρημά του.
«Wir schaffen das!» ή «Μπορούμε να τα καταφέρουμε!», δήλωσε ο καγκελάριος για τη μεταρρυθμιστική προσπάθεια του συνασπισμού.
Ήταν μια πολιτικά ακατανόητη κίνηση. Η Merkel-επί σειρά ετών μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές αντιπάλους του Merz εντός του CDU- είχε επαναλάβει αυτή τη φράση πριν από μια δεκαετία, αναφερόμενη στην ικανότητα της Γερμανίας να απορροφήσει εκατοντάδες χιλιάδες αιτούντες άσυλο που εισέρχονταν στη χώρα κατά τη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης. Έκτοτε, ο Merz επιδίωξε να μειώσει δραστικά την εισροή προσφύγων, κατηγορώντας την προσέγγιση της Merkel για την άνοδο του αντιμεταναστευτικού AfD.
Καθώς όμως το AfD συνεχίζει την άνοδό του υπό την ηγεσία του Merz, ο καγκελάριος αναζητά νέες απαντήσεις, ακόμη και μια δόση «μερκελικής» αισιοδοξίας. «Εμείς οι Γερμανοί πρέπει επιτέλους να αφήσουμε πίσω μας το άκρως γερμανικό ανακλαστικό τού να υποτιμούμε συνεχώς τον εαυτό μας», δήλωσε ο Merz. «Ας συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μαζί σε αυτό το διαρκές έργο που ονομάζεται Γερμανία».

www.bankingnews.gr