Μεγάλη εξέλιξη για τον GSI
Μεγάλη εξέλιξη για τον GSI: Κατατέθηκε το επενδυτικό αίτημα του ΑΔΜΗΕ για τη διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ – Αλλάζει ο ενεργειακός χάρτης.
Νέα δεδομένα δημιουργούνται στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς ο ΑΔΜΗΕ περνά στην επόμενη κρίσιμη φάση για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ισραήλ, ενεργοποιώντας τη διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει στην τελική επενδυτική απόφαση και, στη συνέχεια, στη χρηματοδότηση και κατασκευή του δεύτερου σκέλους του Great Sea Interconnector (GSI).
Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, ο ΑΔΜΗΕ, υπό την ιδιότητά του ως φορέα υλοποίησης του συνολικού έργου, κατέθεσε αίτημα επένδυσης – investment request – στις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο TEN-E.
Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μία τεχνική ή γραφειοκρατική διαδικασία.
Αποτελεί το απαραίτητο θεσμικό βήμα για να περάσει η ηλεκτρική σύνδεση Κύπρου–Ισραήλ από το στάδιο των μελετών στο στάδιο της πραγματικής επενδυτικής ωρίμανσης.
Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μία περίοδο κατά την οποία Αθήνα, Λευκωσία και Ιερουσαλήμ επιδιώκουν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη στρατηγική τους συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επιταχύνεται το δεύτερο σκέλος του Great Sea Interconnector
Η νέα εξέλιξη αφορά το κρίσιμο τμήμα του GSI που θα συνδέσει την Κύπρο με το Ισραήλ, μετατρέποντας σταδιακά το εγχείρημα από μία διμερή ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας–Κύπρου σε μία πολύ ευρύτερη ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου.
Το επενδυτικό αίτημα υποβάλλεται μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών κόστους–οφέλους (CBA) και της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (CBCA).
Πρακτικά, οι Ρυθμιστικές Αρχές των δύο χωρών καλούνται πλέον να εξετάσουν:
πόσο θα κοστίσει το έργο, πώς θα κατανεμηθεί το κόστος μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ και ποιο μέρος του θα ανακτηθεί μέσω των ρυθμιζόμενων εσόδων της διασύνδεσης.
Η διαδικασία αυτή είναι καθοριστική, καθώς χωρίς συμφωνία στο ρυθμιστικό και οικονομικό μοντέλο δεν μπορεί να προχωρήσει η τελική επενδυτική απόφαση.
Μετά τη Meridiam, νέο μήνυμα ότι ο GSI περνά σε άλλη φάση
Η χρονική συγκυρία της κίνησης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το αίτημα κατατίθεται μόλις μία εβδομάδα μετά τη συμφωνία που υπεγράφη στο Μέγαρο Μαξίμου για την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector.
Η είσοδος ενός μεγάλου διεθνούς επενδυτικού ομίλου αλλάζει τις ισορροπίες γύρω από το έργο, καθώς προσθέτει ιδιωτικά κεφάλαια, διεθνή επενδυτική αξιοπιστία και γαλλικό στρατηγικό ενδιαφέρον σε μία υποδομή που ήδη έχει ευρωπαϊκή διάσταση.
Παράλληλα, υπογράφηκε τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις εργασίες θαλάσσιων ερευνών βυθού, ενισχύοντας το τεχνικό σκέλος της προετοιμασίας.
Η αλληλουχία των κινήσεων δείχνει ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, αλλά επιχειρεί να προχωρήσει ταυτόχρονα και προς το Ισραήλ.
Η τηλεφωνική επαφή Παπασταύρου–Κοέν και ο ισραηλινός παράγοντας
Της υποβολής του επενδυτικού αιτήματος είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τον Ισραηλινό ομόλογό του Ελί Κοέν, με επίκεντρο ακριβώς την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ.
Η πολιτική κινητικότητα επιβεβαιώνει ότι το έργο δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως τεχνική επένδυση των Διαχειριστών, αλλά βρίσκεται πλέον υψηλά στην κυβερνητική ατζέντα των εμπλεκόμενων χωρών.
Για την Ελλάδα, το επόμενο σκέλος του GSI μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου που συνδέει την Ευρωπαϊκή Ένωση με την Ανατολική Μεσόγειο.
Για την Κύπρο, αποτελεί μία ακόμη κίνηση προς την άρση της ενεργειακής της απομόνωσης.
Για το Ισραήλ, δημιουργεί μία νέα ηλεκτρική δίοδο προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Τι έδειξαν οι μελέτες κόστους–οφέλους
Κατά την προετοιμασία των τεχνικών και οικονομικών μελετών προηγήθηκε εκτεταμένη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Στη διαδικασία συμμετείχαν τα αρμόδια Υπουργεία Ενέργειας, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) και ο ισραηλινός Διαχειριστής NOGA.
Στόχος ήταν να αποτυπωθούν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια:
- η μελλοντική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας,
- η εξέλιξη των ηλεκτρικών συστημάτων,
- η διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας,
- οι ανάγκες σε νέες υποδομές,
- και οι δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ισχύος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν, οι μελέτες επιβεβαιώνουν την οικονομική βιωσιμότητα του έργου σε όλα τα εξεταζόμενα σενάρια.
Αυτό αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την επόμενη φάση, καθώς ενισχύει το επιχείρημα υπέρ της υλοποίησης του καλωδίου τόσο έναντι των Ρυθμιστικών Αρχών όσο και έναντι δυνητικών επενδυτών.
Ενεργειακή ασφάλεια και ΑΠΕ αλλάζουν την εξίσωση
Ο GSI δεν σχεδιάζεται αποκλειστικά ως μία γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η διασύνδεση μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός ενεργειακής ασφάλειας για ολόκληρο τον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Η αμφίδρομη λειτουργία της σημαίνει ότι ηλεκτρική ενέργεια θα μπορεί να μεταφέρεται προς διαφορετικές κατευθύνσεις ανάλογα με τις ανάγκες του συστήματος.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους υψηλής ζήτησης, διακυμάνσεων παραγωγής ή ανάγκης ενίσχυσης ενός εθνικού δικτύου.
Παράλληλα, η διασύνδεση μπορεί να επιτρέψει μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ, καθώς ισχύς που παράγεται σε μία χώρα θα μπορεί να διοχετεύεται σε μία άλλη αγορά.
Όσο περισσότερες χώρες συνδέονται μεταξύ τους, τόσο αυξάνεται η δυνατότητα εξισορρόπησης παραγωγής και κατανάλωσης.
Η μεγάλη εικόνα: Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ συνδέονται με την Ευρώπη
Εδώ βρίσκεται και η πραγματική στρατηγική αξία του έργου.
Ο Great Sea Interconnector μπορεί να αποτελέσει μία μόνιμη ενεργειακή αρτηρία από το Ισραήλ προς την Κύπρο και μέσω Ελλάδας προς το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Πρόκειται ουσιαστικά για τη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού διαδρόμου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και αυτό έχει τόσο οικονομική όσο και γεωπολιτική διάσταση.
Η φυσική διασύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων δημιουργεί σχέσεις αλληλεξάρτησης που δύσκολα ανατρέπονται.
Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ αποκτούν έτσι κοινή υποδομή στρατηγικής σημασίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτά μία επιπλέον πύλη προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Το έργο των 1.000 MW
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που υπογραμμίζει την ευρωπαϊκή σημασία της υποδομής.
Η ηλεκτρική διασύνδεση σχεδιάζεται με ονομαστική ικανότητα μεταφοράς 1.000 MW.
Το σύστημα θα είναι:
διπολικό HVDC, συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης, στα 500 kV.
Η τεχνολογία HVDC θεωρείται ιδιαίτερα κατάλληλη για μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ισχύος σε μεγάλες αποστάσεις μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων.
Στην κυπριακή πλευρά, το σημείο σύνδεσης προβλέπεται στον Σταθμό Μετατροπής που θα αναπτυχθεί στην Κοφίνου, ενώ στο Ισραήλ ο αντίστοιχος σταθμός θα κατασκευαστεί στην περιοχή της Χαντέρα.
Καλώδιο 324 χιλιομέτρων σε βάθος έως 2.400 μέτρων
Το τεχνικό μέγεθος του εγχειρήματος είναι εντυπωσιακό.
Μόνο το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ προβλέπεται να έχει υπεράκτιο μήκος περίπου 324 χιλιομέτρων.
Το καλώδιο θα ποντιστεί σε βάθη που κυμαίνονται από 2.200 έως 2.400 μέτρα, γεγονός που καθιστά την κατασκευή ιδιαίτερα απαιτητική από τεχνικής πλευράς.
Παράλληλα, προβλέπεται αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, με δυνατότητα αντιστροφής της ροής ισχύος.
Με απλά λόγια, δεν πρόκειται για ένα καλώδιο που θα μεταφέρει ενέργεια μόνο προς μία κατεύθυνση.
Θα μπορεί να λειτουργεί δυναμικά, ανάλογα με τις ανάγκες των αγορών και των ηλεκτρικών συστημάτων Κύπρου και Ισραήλ.
Το επόμενο ορόσημο: Η τελική επενδυτική απόφαση
Μετά την αξιολόγηση του αιτήματος από τις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ, απαιτείται κοινή απόφαση για τον επιμερισμό του κόστους.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, θα ακολουθήσει η τελική επενδυτική απόφαση – Final Investment Decision (FID).
Η FID αποτελεί ουσιαστικά το σημείο χωρίς επιστροφή για ένα τόσο μεγάλο ενεργειακό έργο, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την οριστικοποίηση της χρηματοδότησης, των συμβάσεων και του χρονοδιαγράμματος κατασκευής.
Ο ΑΔΜΗΕ επιδιώκει παράλληλα να προσελκύσει επιπλέον επενδυτές και στο σκέλος Κύπρου–Ισραήλ.
Το μοντέλο είναι ξεκάθαρο: να επαναληφθεί η επιτυχία της εισόδου της Meridiam στο σκέλος Ελλάδας–Κύπρου και να δημιουργηθεί ένα ισχυρό διεθνές επενδυτικό σχήμα και για το δεύτερο τμήμα.
Γιατί η Meridiam αλλάζει τα δεδομένα
Η είσοδος της Meridiam έχει μεγαλύτερη σημασία από μία απλή μεταβολή στη μετοχική σύνθεση.
Για ένα έργο τέτοιου μεγέθους, η συμμετοχή ενός διεθνούς επενδυτή μπορεί να λειτουργήσει ως ψήφος εμπιστοσύνης προς τη βιωσιμότητα και τη στρατηγική προοπτική του GSI.
Παράλληλα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε το έργο να μην αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως υπόθεση τριών χωρών, αλλά ως ευρωπαϊκή υποδομή με συμμετοχή μεγάλων διεθνών κεφαλαίων.
Αν το ίδιο μοντέλο εφαρμοστεί και στο τμήμα Κύπρου–Ισραήλ, τότε ο GSI θα αποκτήσει ακόμη ισχυρότερη χρηματοδοτική βάση.
Ο GSI γίνεται πλέον γεωπολιτικό εργαλείο
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι το έργο αποκτά χαρακτηριστικά που ξεπερνούν κατά πολύ τον ενεργειακό τομέα.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ δημιουργεί μία μόνιμη γεωοικονομική σχέση μεταξύ τριών χωρών που βρίσκονται σε κομβικά σημεία της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Ελλάδα αποτελεί την ευρωπαϊκή πύλη.
Η Κύπρος βρίσκεται στο κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου.
Το Ισραήλ διαθέτει σημαντικό ενεργειακό και τεχνολογικό αποτύπωμα.
Η σύνδεση των τριών μέσω μιας κρίσιμης υποδομής 1.000 MW διαμορφώνει μία νέα αρχιτεκτονική ενεργειακής συνεργασίας στην περιοχή.
Και η Τουρκία παρακολουθεί
Η γεωπολιτική διάσταση του έργου είναι αναπόφευκτη.
Κάθε νέα ενεργειακή υποδομή στην Ανατολική Μεσόγειο επηρεάζει τις περιφερειακές ισορροπίες.
Ο GSI ενισχύει τον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, συνδέοντας παράλληλα την Ανατολική Μεσόγειο απευθείας με το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.
Αυτό σημαίνει ότι η εξέλιξη του έργου θα παρακολουθείται στενά και από την Άγκυρα, καθώς η περιοχή αποτελεί εδώ και χρόνια πεδίο έντονου ανταγωνισμού για θαλάσσιες ζώνες, ενεργειακές υποδομές και γεωπολιτική επιρροή.
Όσο περισσότερο ο GSI αποκτά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, γαλλικά κεφάλαια και ισραηλινή συμμετοχή, τόσο δυσκολότερο είναι να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό διμερές έργο Ελλάδας–Κύπρου.
Μετατρέπεται σε έργο με πολλαπλά ευρωπαϊκά και διεθνή συμφέροντα.
Η Αθήνα επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα συνεργασίας
Η ελληνική στρατηγική φαίνεται να κινείται σε δύο επίπεδα.
Πρώτον, επιδιώκει τη χρηματοδοτική και τεχνική ωρίμανση του έργου.
Δεύτερον, επιχειρεί να διευρύνει τον αριθμό των κρατών και επενδυτών που έχουν άμεσο συμφέρον από την ολοκλήρωσή του.
Η είσοδος της Meridiam και η επιτάχυνση του ισραηλινού σκέλους υπηρετούν ακριβώς αυτή τη λογική.
Όσο περισσότερα κράτη, εταιρείες, επενδυτικά κεφάλαια και ευρωπαϊκοί θεσμοί συνδέονται με το έργο, τόσο αυξάνεται το πολιτικό και οικονομικό βάρος της υλοποίησής του.
Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ο Great Sea Interconnector μπαίνει σε μία νέα, πολύ πιο κρίσιμη περίοδο.
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για την προσπάθεια ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την Ελλάδα.
Το μεγάλο σχέδιο είναι πολύ ευρύτερο:
Ισραήλ – Κύπρος – Ελλάδα – Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εφόσον ολοκληρωθεί και το δεύτερο σκέλος, το Ισραήλ θα αποκτήσει ηλεκτρική σύνδεση με την Ευρώπη, η Κύπρος θα πάψει να αποτελεί ενεργειακά απομονωμένο νησιωτικό σύστημα και η Ελλάδα θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της ως βασικής ενεργειακής πύλης της Ανατολικής Μεσογείου.
Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι πλέον ξεκάθαρο:
κοινή απόφαση Κύπρου–Ισραήλ για τον επιμερισμό του κόστους και στη συνέχεια η τελική επενδυτική απόφαση.
Αν αυτό συμβεί, ο GSI θα έχει περάσει ένα ακόμη από τα δυσκολότερα εμπόδια στην πορεία του.
Και τότε η ηλεκτρική «λεωφόρος» Ισραήλ–Κύπρου–Ελλάδας–Ευρώπης θα βρίσκεται ένα αποφασιστικό βήμα πιο κοντά στην υλοποίηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.