Ελληνικό F-16 «κλείδωσε» τουρκικό μαχητικό
Ελληνικό F-16 «κλείδωσε» τουρκικό μαχητικό – Γαλλική «ασπίδα» στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου – Βίντεο
Γεωπολιτικός συναγερμός σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο: Η γαλλική «ασπίδα» στο καλώδιο, τα F-16, οι τουρκικές προκλήσεις και το νέο παιχνίδι ισχύος
Το GSI, η γαλλική παρουσία και η νέα εξίσωση απέναντι στην Τουρκία
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam στο Great Sea Interconnector (GSI), σύμφωνα με τις σχετικές εξελίξεις που έχουν δημοσιοποιηθεί, προσδίδει στο έργο ακόμη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή και στρατηγική διάσταση.
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για ένα ενεργειακό project.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί κρίσιμο κομμάτι της προσπάθειας ενεργειακής διασύνδεσης της Ευρώπης με την Ανατολική Μεσόγειο, σε μία περιοχή όπου η ενέργεια, η ασφάλεια και η γεωπολιτική έχουν πλέον γίνει ένα ενιαίο πεδίο αντιπαράθεσης.
Η παρουσία γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου προσθέτει μία ακόμη σημαντική παράμετρο: το Παρίσι αποκτά μεγαλύτερο οικονομικό ενδιαφέρον για την επιτυχία του έργου.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε μία περίοδο κατά την οποία η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικές και κυπριακές θέσεις στην περιοχή.
Η τουρκική ρητορική ανεβάζει ξανά την ένταση
Στο τουρκικό περιβάλλον ενημέρωσης έχουν επανέλθει σκληρές τοποθετήσεις για το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και την ελληνική κυριαρχία.
Ορισμένα τουρκικά δημοσιεύματα και αναλύσεις επιχειρούν να επαναφέρουν στο προσκήνιο ζητήματα που η Αθήνα θεωρεί ότι δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η γνωστή τουρκική ρητορική περί «γκρίζων ζωνών».
Η επαναφορά τέτοιων θεμάτων δημιουργεί εύλογο προβληματισμό στην Αθήνα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο.
Το ζητούμενο για την Ελλάδα δεν είναι μόνο να παρακολουθεί τις κινήσεις.
Είναι να διατηρεί υψηλό επίπεδο αποτροπής, χωρίς να παρασύρεται σε μία διαρκή κούρσα έντασης.
Αιγαίο στο «κόκκινο»: F-16 απέναντι σε τουρκικά μαχητικά και UAV
Η επιχειρησιακή εικόνα στο Αιγαίο παραμένει κρίσιμος δείκτης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Στο υλικό που έχει δημοσιοποιηθεί γίνεται αναφορά σε 57 τουρκικές παραβιάσεις μέσα σε διάστημα εννέα ημερών, καθώς και σε δραστηριότητα τουρκικών F-16 και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η παρουσία Bayraktar Akıncı, ενός UAV με σημαντικές δυνατότητες επιτήρησης και μεταφοράς όπλων, δίπλα σε επανδρωμένα μαχητικά.
Η εικόνα αυτή δείχνει τη μετατόπιση της Τουρκίας προς ένα περισσότερο σύνθετο μοντέλο αεροπορικών επιχειρήσεων.
Για την Πολεμική Αεροπορία, η απάντηση δεν περιορίζεται πλέον στην αντιμετώπιση ενός εχθρικού μαχητικού.
Το επιχειρησιακό περιβάλλον περιλαμβάνει:
μαχητικά αεροσκάφη – UAV – ηλεκτρονική επιτήρηση – συλλογή πληροφοριών – δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις.
Η ικανότητα έγκαιρου εντοπισμού, αναγνώρισης και αναχαίτισης αποκτά έτσι ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η «κλειδωμένη» εμπλοκή και το μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
Οι αναφορές για ελληνικό F-16 που «κλείδωσε» τουρκικό μαχητικό εντάσσονται σε αυτή την επιχειρησιακή πραγματικότητα.
Η χρήση του όρου «κλείδωμα» στον δημόσιο λόγο συχνά περιγράφει μία διαδικασία εγκλωβισμού/στοχοποίησης μέσω των συστημάτων του αεροσκάφους και δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπήρξε πραγματική εμπλοκή με χρήση όπλων.
Ωστόσο, σε επίπεδο αποτροπής το μήνυμα είναι σαφές:
η Πολεμική Αεροπορία θέλει να διατηρεί την ικανότητα να ελέγχει το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου.
Τα ελληνικά F-16 Viper ενισχύουν το αεροπορικό τείχος
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η συνεχιζόμενη αναβάθμιση των ελληνικών F-16 στην έκδοση Viper.
Οι νέες παραδόσεις ενισχύουν σταδιακά την επιχειρησιακή ικανότητα της Πολεμικής Αεροπορίας, προσφέροντας σύγχρονα ηλεκτρονικά, αισθητήρες και δυνατότητες δικτύωσης.
Το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι μόνο ο αριθμός των αεροσκαφών.
Είναι η δυνατότητα να λειτουργούν ως τμήμα ενός ευρύτερου δικτύου.
Ραντάρ, αεροσκάφη, UAV, επίγεια συστήματα και μονάδες διοίκησης μπορούν να συνδέονται σε μία κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Αυτό είναι το πραγματικό «αεροπορικό τείχος» του 21ου αιώνα.
Τα Apache και η νέα μάχη κατά των drones
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συζήτηση για τον ρόλο των ελληνικών AH-64 Apache στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών.
Η εμπειρία από τη Μέση Ανατολή έχει αποδείξει ότι τα drones τύπου Shahed και παρόμοια συστήματα μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές πιέσεις ακόμη και σε σύγχρονες αεράμυνες.
Η αντιμετώπιση τέτοιων απειλών απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση.
Δεν υπάρχει ένα «μαγικό» σύστημα.
Χρειάζεται συνδυασμός ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου, αντιαεροπορικών συστημάτων, μαχητικών αεροσκαφών και κατάλληλα εξοπλισμένων ελικοπτέρων.
Η ελληνική συμμετοχή σε αποστολές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες στον Κόλπο προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία σε ένα περιβάλλον όπου τα drones αποτελούν πλέον καθημερινή απειλή.
Κύπρος: Η Πράσινη Γραμμή ξανά στο επίκεντρο
Παράλληλα, η κατάσταση στην Κύπρο παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη.
Η συζήτηση για την Πράσινη Γραμμή, τις εξελίξεις στην περιοχή και τον ρόλο της Τουρκίας επανέρχεται με ένταση.
Η ρωσική πλευρά έχει εκφράσει κατά καιρούς ανησυχίες για τον κίνδυνο κλιμάκωσης στην περιοχή, ενώ η τουρκική διπλωματία συνδέει τη σταθερότητα στο νησί με την παρουσία και τον ρόλο της Τουρκίας.
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η εξίσωση παραμένει δύσκολη.
Οποιαδήποτε στρατιωτική ή πολιτική ένταση στην Κύπρο έχει άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Ινδία κοιτάζει προς την Ελλάδα – Το Καστέλι στο γεωπολιτικό κάδρο
Σε ένα διαφορετικό αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρον μέτωπο, η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της ως πύλη της Ινδίας προς την Ευρώπη.
Η ανάπτυξη των εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων Ελλάδας–Ινδίας έχει στρατηγική σημασία.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας μπορεί να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα για τις ινδικές επιχειρήσεις που αναζητούν πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το Καστέλι και οι υποδομές της Κρήτης μπορούν να ενταχθούν σε αυτή τη μεγαλύτερη συζήτηση για μεταφορές, logistics και διασυνδέσεις.
Η Αθήνα επιχειρεί έτσι να μετατρέψει τη γεωγραφία της σε οικονομικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα.
S-400: Η Άγκυρα αναζητά διέξοδο, αλλά η Μόσχα κρατά τα χαρτιά
Στο μέτωπο των S-400, οι πληροφορίες για πιθανή μεταφορά συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παραμένουν αντικείμενο έντονης συζήτησης.
Μία τέτοια εξέλιξη θα είχε τεράστια σημασία για την Τουρκία.
Η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρήσει να μειώσει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς απαραίτητα να εγκαταλείψει τη στρατηγική της σχέση με τη Μόσχα.
Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η Ρωσία θα αποδεχόταν μία τέτοια μεταφορά και υπό ποιους όρους.
Μέχρι να υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση, οποιαδήποτε πρόβλεψη για τελική μετακίνηση των S-400 πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη.
Κρουζ και Ιράν: Η Ουάσιγκτον ανοίγει νέο μέτωπο
Ιδιαίτερα σκληρές είναι οι τοποθετήσεις του Αμερικανού γερουσιαστή Ted Cruz σχετικά με το Ιράν και τους Κούρδους.
Ο Κρουζ έχει ταχθεί υπέρ μιας πολύ πιο επιθετικής αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο ιρανικό καθεστώς.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της τουρκικής ευαισθησίας γύρω από οποιαδήποτε αμερικανική υποστήριξη σε κουρδικές ένοπλες ή πολιτικές δυνάμεις.
Εδώ δημιουργείται μία ακόμη δύσκολη εξίσωση για την Άγκυρα:
όσο περισσότερο η Ουάσιγκτον πιέζει την Τεχεράνη, τόσο πιο περίπλοκη γίνεται η ισορροπία της Τουρκίας μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και κουρδικού ζητήματος.
Μαύρη Θάλασσα: Η Τουρκία παίζει σε επικίνδυνο γήπεδο
Η Άγκυρα επιχειρεί ταυτόχρονα να διατηρήσει τον ρόλο της ως μεσολαβητής στη Μαύρη Θάλασσα.
Το πρόβλημα είναι ότι η περιοχή αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα στρατηγικά μέτωπα μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας, Τουρκίας και ΝΑΤΟ.
Κάθε πρόταση για διεθνή μηχανισμό ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ρωσικές αντιδράσεις.
Η Τουρκία θέλει να εμφανίζεται ως δύναμη που μπορεί να συνομιλεί με όλες τις πλευρές.
Αυτό όμως είναι ταυτόχρονα και το μεγαλύτερο ρίσκο της.
Η Άγκυρα μπορεί να κερδίσει διπλωματικό βάρος, αλλά κάθε λανθασμένος υπολογισμός μπορεί να την φέρει αντιμέτωπη με τη Μόσχα.
Ισραήλ: Συναγερμός για τη δραστηριότητα της Χαμάς στην Τουρκία
Στο ισραηλινό περιβάλλον ασφαλείας συνεχίζεται η ανησυχία για τη δραστηριότητα στελεχών και δικτύων που συνδέονται με τη Χαμάς εκτός της Λωρίδας της Γάζας.
Οι ισραηλινές αρχές έχουν κατά καιρούς κατηγορήσει την Τουρκία ότι επιτρέπει σε στελέχη της Χαμάς να δραστηριοποιούνται στο έδαφός της, κάτι που η Άγκυρα απορρίπτει ή αντιμετωπίζει διαφορετικά ανάλογα με την περίπτωση.
Οι σχετικές αναφορές για μεταφορά μηχανισμών στην Τουρκία αποτελούν ισχυρισμούς που απαιτούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Ωστόσο, η πολιτική διάσταση είναι δεδομένη:
οι σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ παραμένουν εξαιρετικά τεταμένες και το ζήτημα της παρουσίας της Χαμάς στην Τουρκία αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία αντιπαράθεσης.
Η «Τσαμουριά» επιστρέφει στην τουρκική ρητορική
Την ίδια στιγμή, τουρκικά μέσα ενημέρωσης επαναφέρουν ζητήματα που αφορούν την ελληνική Ήπειρο και τη γνωστή αναφορά στην «Τσαμουριά».
Σε ορισμένες περιπτώσεις η ρητορική αυτή φτάνει ακόμη και σε αναφορές περί «Στρατού Απελευθέρωσης».
Πρόκειται για μία εξαιρετικά ευαίσθητη και ιστορικά φορτισμένη θεματολογία.
Η Αθήνα αντιμετωπίζει τέτοιες αναφορές ως μέρος μιας αναθεωρητικής ρητορικής που δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη πραγματικότητα και στα δεδομένα του διεθνούς δικαίου.
Η επαναφορά της συγκεκριμένης ατζέντας δείχνει, ωστόσο, ότι η αντιπαράθεση Ελλάδας–Τουρκίας δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στο Αιγαίο.
Η μεγάλη εικόνα: Ελλάδα και Τουρκία σε μία νέα περίοδο στρατηγικού ανταγωνισμού
Από το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και την παρουσία γαλλικών συμφερόντων έως τα F-16, τα UAV, την Κύπρο, τη Μαύρη Θάλασσα και το νέο γεωπολιτικό παιχνίδι στον Κόλπο, ένα πράγμα γίνεται σαφές:
η Ανατολική Μεσόγειος έχει μετατραπεί σε ένα ενιαίο στρατηγικό πεδίο.
Η ενέργεια συνδέεται με την ασφάλεια.
Η ναυτική ισχύς συνδέεται με τις υποδομές.
Τα drones συνδέονται με την αεράμυνα.
Η Ινδία συνδέεται με τις ευρωπαϊκές μεταφορές.
Και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις συνδέονται πλέον με πολύ ευρύτερες ισορροπίες.
Η Ελλάδα επιχειρεί να απαντήσει με αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, ενίσχυση των συμμαχιών και μεγαλύτερη εμπλοκή σε περιφερειακά δίκτυα ασφαλείας και ενέργειας.
Η Τουρκία, από την άλλη, συνεχίζει να διεκδικεί ρόλο περιφερειακής δύναμης, επενδύοντας στη στρατιωτική της ισχύ, στη διπλωματική της κινητικότητα και στη δυνατότητα να παρεμβαίνει ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η ένταση θα περιοριστεί σε επίπεδο ρητορικής ή εάν η νέα γεωπολιτική εξίσωση θα οδηγήσει σε πραγματική κλιμάκωση.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι Αιγαίο, Κύπρος, Ανατολική Μεσόγειος, Μαύρη Θάλασσα και Μέση Ανατολή δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστές γεωπολιτικές ιστορίες.
Είναι κομμάτια του ίδιου μεγάλου παιχνιδιού ισχύος.
Και η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο κέντρο του χάρτη.
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.