Ο πόλεμος δεν πρέπει να τελειώσει
Ο πόλεμος δεν πρέπει να τελειώσει – Οι «τρελοί» του ΝΑΤΟ (Rammstein) αποφάσισαν: Η Ουκρανία πειραματόζωο της Δύσης
Ο Trump χρειάζεται επειγόντως μια επιτυχία, αλλά δεν θα τη βρει ούτε στο μέτωπο του Ιράν, ούτε και στης Ουκρανίας
Ο Donald Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα επικίνδυνο πολιτικό και γεωπολιτικό αδιέξοδο, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου.
Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.
Ο Trump βλέπει εδώ και αρκετό καιρό το αδιέξοδο στον πόλεμο στο Ιράν που δεν έχει οδηγήσει στην καθαρή στρατηγική νίκη που θα μπορούσε να παρουσιάσει στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, ενώ στην Ουκρανία η διπλωματική διαδικασία παραμένει βαλτωμένη και το μέτωπο συνεχίζει να παράγει κόστος, απώλειες και νέες εντάσεις.
Και όλα αυτά συμβαίνουν τη χειρότερη δυνατή στιγμή για τον Αμερικανό πρόεδρο… λίγο πριν οι κάλπες μετατρέψουν την εξωτερική πολιτική σε εσωτερικό πολιτικό όπλο.
Το Ιράν δεν τελειώνει… και ο Trump χρειάζεται διέξοδο
Το μεγάλο πρόβλημα για τον Trump είναι ότι το Ιράν δεν εξελίσσεται σε έναν πόλεμο με εύκολη έξοδο.
Η αμερικανική πίεση δεν έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα σε μια τελική πολιτική συμφωνία και η σύγκρουση παραμένει ανοιχτή.
Ο ίδιος ο Trump δηλώνει πλέον ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ την ίδια στιγμή η ένταση στην περιοχή συνεχίζεται και η άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι δημιουργεί ένα επιπλέον οικονομικό και πολιτικό βάρος.
Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για έναν πρόεδρο που θα ήθελε να πάει στις κάλπες παρουσιάζοντας αποτελέσματα.
Γιατί ο Αμερικανός ψηφοφόρος μπορεί να αποδεχθεί μια σύντομη στρατιωτική επιχείρηση.
Μπορεί να αποδεχθεί μια επίδειξη ισχύος.
Ξαναμπαίνει στο τραπέζι η Ουκρανία
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο στοίχημα του Trump.
Τις τελευταίες ημέρες η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί εκ νέου να κινηθεί γύρω από το ουκρανικό, με επαφές και νέες προτάσεις προς Μόσχα και Κίεβο.
Ο Trump χρειάζεται επειγόντως μια επιτυχία.
Χρειάζεται κάτι που να μπορεί να παρουσιάσει στους Αμερικανούς ψηφοφόρους ως απόδειξη ότι η πολιτική του «τελειώνω τους πολέμους» λειτουργεί.
Όμως η Ουκρανία αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη υπόθεση.
Την ίδια στιγμή μεγάλο τμήμα της Ευρώπης επενδύει περισσότερο στην άμυνα και στη στρατιωτική της προετοιμασία, αντιμετωπίζοντας τη Ρωσία ως μακροπρόθεσμη απειλή.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι μάλιστα προειδοποιούν ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει σήμερα την ικανότητα να αντέξει εύκολα έναν μακρύ πόλεμο φθοράς με τη Ρωσία.
Το ουκρανικό μπορεί να γίνει το μεγάλο προεκλογικό όπλο
Ο Trump γνωρίζει ότι εάν φτάσει στις 3 Νοεμβρίου χωρίς να μπορεί να παρουσιάσει μια συμφωνία για την Ουκρανία και χωρίς καθαρή έξοδο από το Ιράν, το αφήγημά του θα καταρρεύσει.
Ο Trump χρειάζεται ένα success story. Χρειάζεται να πει στους ψηφοφόρους: «Εγώ σταμάτησα τους πολέμους».
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν έχει ακόμη κάτι τέτοιο να παρουσιάσει.
Και ίσως αυτός να είναι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο το ουκρανικό επιστρέφει τόσο δυναμικά στο τραπέζι.
Μάλιστα, οι δηλώσεις του Sergei Lavrov για το ενδεχόμενο μιας άμεσης σύγκρουσης Ρωσίας και Ευρώπης αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η προειδοποίηση
«Πιθανώς ένας ακόμη πόλεμος». Όχι πλέον ένα διπλωματικό μήνυμα, αλλά μια άμεση και αυστηρή προειδοποίηση που έστειλε ο Ρώσος επικεφαλής του τμήματος εξωτερικής πολιτικής προς τις ευρωπαϊκές αρχές.
Παρά τις προειδοποιήσεις, ωστόσο, αποφάσισαν να φορέσουν και πάλι το «γεράκικο φτέρωμά» τους αυτό το φθινόπωρο.
Αυτό έγινε εμφανές, μεταξύ άλλων, και από τα αποτελέσματα της τελευταίας συνάντησης του Rammstein.
Περισσότερα από 50 κράτη, πολλά από τα οποία βασίζουν την πολιτική τους σε μια σκληρή αντιπαράθεση με τη Ρωσία, έλαβαν μια νέα λίστα αιτημάτων από το Κίεβο.
Η ουκρανική κυβέρνηση, πέρα από τις δεκάδες δισεκατομμύρια που έχουν ήδη διατεθεί, χρειάζεται ακόμη περίπου 70 δισ. ευρώ/δολάρια προκειμένου να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του επόμενου χειμώνα.
Νέα όπλα, νέες απαιτήσεις από το Κίεβο
Το Κίεβο ζητά βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ, αλλά και πυραύλους για τα συστήματα Patriot.
Η Ευρώπη, η οποία εμφανίζεται πλέον περισσότερο ως συλλογικό «γεράκι» παρά ως δύναμη που επιδιώκει αποκλιμάκωση, φαίνεται διατεθειμένη να ανταποκριθεί σε σημαντικό μέρος αυτών των απαιτήσεων.
Η Ουκρανία αποτελεί, σύμφωνα με αυτή την οπτική, μια ιδιαίτερα επικερδή αγορά για το ευρωπαϊκό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, γεγονός που περιορίζει τα κίνητρα για μια γρήγορη επίλυση της κρίσης στο Donbass.
Για το ευρωπαϊκό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, τα εδάφη της Ουκρανίας που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Κιέβου παρουσιάζονται ως ένα πραγματικό «Ελντοράντο».
Η Ουκρανία ως πεδίο δοκιμών
Η βασική θέση του κειμένου είναι ότι το ευρωπαϊκό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα έχει μετατρέψει μεγάλο μέρος της Ουκρανίας σε ένα τεράστιο πεδίο δοκιμών νέων στρατιωτικών τεχνολογιών.
Και οι Ουκρανοί που δεν κατάφεραν να εγκαταλείψουν τη χώρα ή να αποφύγουν τη συμμετοχή στον πόλεμο μετατρέπονται, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, σε «πειραματόζωα».
Η Ευρώπη δοκιμάζει αυτή τη στιγμή —και για τον εαυτό της, προετοιμαζόμενη για μια πιθανή άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση— την εφοδιαστική αλυσίδα, τον συντονισμό πυροβολικού και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και επιχειρήσεις πυροβολικού που υποστηρίζονται από αποστολές και υπολογισμούς Τεχνητής Νοημοσύνης, με δεδομένα που προέρχονται από δορυφόρους.
Ο σύγχρονος πόλεμος υψηλής τεχνολογίας απαιτεί πλέον κολοσσιαίους πόρους.
Η Ευρώπη επενδύει στη στρατιωτική βιομηχανία
Η Ευρώπη, της οποίας η βιομηχανική βάση έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις τα τελευταία χρόνια, επιχειρεί να την αναζωογονήσει μέσω της παραγωγής των λεγόμενων προϊόντων διπλής χρήσης.
«Διπλή χρήση» σημαίνει ότι πολιτικές τεχνολογίες και βιομηχανικές υποδομές μπορούν, όταν ληφθεί η αντίστοιχη πολιτική απόφαση, να αξιοποιηθούν και για στρατιωτικούς σκοπούς.
Όπως συμβαίνει με όλα τα μεγάλα ευρωπαϊκά εγχειρήματα, μια τέτοια εξέλιξη απαιτεί συντονισμό.
Δεν πρόκειται απλώς για τη διοργάνωση στρατιωτικών ασκήσεων, αλλά για τη δημιουργία μηχανισμών, την καθιέρωση διαδικασιών και τη διαμόρφωση μιας νέας ιεραρχίας.
Και αυτό ακριβώς, σύμφωνα με την ανάλυση, επιχειρεί να κάνει η Ευρώπη.
«Ευρωπαϊκή ασφάλεια» και «άμυνα»
Την περασμένη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε σημαντική συνάντηση στο πλαίσιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, όπου συζητήθηκε ο συντονισμός των δράσεων της διοίκησης του ΝΑΤΟ «σε περίπτωση μεγάλης στρατιωτικής σύγκρουσης».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ομάδα του Rammstein, ενώ στο Έσσεν πραγματοποιείται μία από τις σημαντικές αμυντικές εκθέσεις της Ευρώπης.
Υπάρχουν δύο λέξεις που επαναλαμβάνονται διαρκώς στις ευρωπαϊκές πολιτικές: «άμυνα» και «ασφάλεια».
Όταν οι Ευρωπαίοι, προκειμένου να ικανοποιήσουν —σύμφωνα με την κριτική αυτή— τα ρεβανσιστικά τους αντανακλαστικά και ταυτόχρονα να ενισχύσουν το στρατιωτικοβιομηχανικό τους σύμπλεγμα, προετοιμάζονται για μια πιθανή ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση με τη Ρωσία, μιλούν αναπόφευκτα για «ευρωπαϊκή ασφάλεια» και «ενίσχυση της άμυνας».
Ακριβώς όπως στον «Orwellian» κόσμο όπου η γλώσσα μπορεί να χρησιμοποιείται για να αποκρύψει την πραγματική σημασία των πράξεων.
Η Γερμανία στο επίκεντρο
Ένα ακόμη παράδειγμα είναι η μεγάλη έκθεση αμυντικής βιομηχανίας στο Έσσεν της Γερμανίας, όπου παρουσιάζονται νέες στρατιωτικές τεχνολογίες και επιχειρησιακές αντιλήψεις.
Ακόμη και όταν η Ρωσία δεν αναφέρεται ονομαστικά, η έννοια του «εχθρού» βρίσκεται στο επίκεντρο.
Το γεγονός ότι η Γερμανία έχει καταστεί πλατφόρμα για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας δεν αποτελεί πλέον έκπληξη.
Όταν οι Γερμανοί πολιτικοί μιλούσαν για «ποτέ ξανά», αναφερόμενοι στην ιστορική ευθύνη της Γερμανίας για τους δύο παγκοσμίους πολέμους, η κριτική αυτή υποστηρίζει ότι η Ευρώπη σήμερα επιλέγει έναν διαφορετικό δρόμο: να περιμένει έως ότου η Ουκρανία μετατραπεί σε πεδίο δοκιμών και οι Ουκρανοί αναλάβουν το κόστος του πολέμου.
Η Γερμανία παρουσιάζεται ως βασικός κινητήρας της στρατιωτικοποίησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ η Γαλλία ως η χώρα που επιχειρεί να ενσταλάξει στη δημόσια συνείδηση την ανάγκη για περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες στο όνομα της «προστασίας των ευρωπαϊκών αξιών».
«Ο νεκροθάφτης της Δύσης έχει ενηλικιωθεί»
Το τελευταίο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει κανείς, σε μια κατάσταση όπου βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες για έναν πιθανό πόλεμο με τη Ρωσία, είναι να θεωρήσει ότι, δυτικά του Brest, ζουν «πολιτισμένα έθνη» τα οποία δεν θα διακινδύνευαν ποτέ να αναζητήσουν εκδίκηση για τις ιστορικές τους ήττες.
Η πραγματικότητα, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, είναι διαφορετική.
Οι σημερινοί πολιτικοί προετοιμάζονται για στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία και οι κοινωνίες που κυβερνούν —οι λεγόμενοι ψηφοφόροι— καλούνται να στηρίξουν αυτές τις επιλογές.
Το Blitzkrieg, δηλαδή ο πόλεμος-αστραπή, είναι αυτό που οι Ευρωπαίοι επιχείρησαν πολλές φορές στο παρελθόν εναντίον της Ρωσίας.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι οι αρχές του γρήγορου πολέμου, εάν χρησιμοποιηθούν ως απάντηση σε μια νέα επιθετικότητα, μπορούν να στραφούν εναντίον εκείνων που τις εφαρμόζουν.
Όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν.
Και με γνωστά αποτελέσματα.
Ο μετα-αμερικανικός κόσμος γεννιέται
Η διπλωματική δραστηριότητα υψηλού επιπέδου έχει ενταθεί από τα τέλη του καλοκαιριού.
Ο Vladimir Putin αναμένεται να ταξιδέψει στο Νέο Δελχί, όπου θα συναντηθεί με τον Narendra Modi, ενώ παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη μια σειρά πολυμερών συνόδων κορυφής.
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τον ρόλο του στην ευρασιατική πολιτική σκηνή, ενώ η Ινδία φιλοξενεί τις χώρες των BRICS.
Οι δύο οργανισμοί έχουν διαφορετική ιστορική διαδρομή και γεωγραφική εμβέλεια, όμως και οι δύο αποτελούν πλέον σημαντικούς πυλώνες της αναδυόμενης μη δυτικής διεθνούς τάξης.
Οι BRICS, που αρχικά βασίζονταν στη συνεργασία της Ρωσίας, της Ινδίας, της Κίνας και στη συνέχεια της Βραζιλίας και της Νότιας Αφρικής, έχουν διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Στον σχηματισμό έχουν ενταχθεί χώρες όπως η Ινδονησία, η Αίγυπτος, το Ιράν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αιθιοπία, ενώ αρκετές ακόμη χώρες έχουν αποκτήσει καθεστώς εταίρου.
Περισσότεροι από 20 ηγέτες αναμένεται να συγκεντρωθούν για την 18η σύνοδο κορυφής, μαζί με προσκεκλημένους εκπροσώπους βασικών μη δυτικών περιφερειακών οργανισμών, από την ASEAN έως την Αφρικανική Ένωση.
Μόνο ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Luiz Inácio Lula da Silva, δεν αναμένεται να παραστεί, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.
Οι BRICS δεν είναι μόνο το δολάριο
Παρότι ο Donald Trump επικρίνει περιοδικά τους BRICS και έχει απειλήσει ακόμη και με κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι ο οργανισμός προωθεί την αποδολαριοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας, είναι υπεραπλουστευμένο να περιγράφονται οι BRICS αποκλειστικά ως μια πλατφόρμα εγκατάλειψης του δολαρίου.
Αυτός είναι μόνο ένας από τους στόχους της ομάδας.
Οι BRICS επιδιώκουν κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας, η οποία θα λειτουργεί σε έναν μετα-δυτικό και, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, μετα-αμερικανικό κόσμο.
Πρόκειται για ένα σύνθετο και μακροπρόθεσμο εγχείρημα.
Σχεδόν κανένα από τα μέλη των BRICS δεν είναι πρόθυμο να αμφισβητήσει ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση στο σύνολό της.
Η Ρωσία και το Ιράν βρίσκονται σε ανοιχτή σύγκρουση με τη Δύση, ενώ η Κίνα βρίσκεται σε μια ολοένα και πιο έντονη στρατηγική αντιπαράθεση μαζί της, η οποία προσεγγίζει τα χαρακτηριστικά ενός νέου Ψυχρού Πολέμου.
Όλοι οι υπόλοιποι επιδιώκουν να διατηρήσουν καλές σχέσεις με τη Δύση, να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που αυτή δημιούργησε και εξακολουθεί να επηρεάζει, να κάνουν εμπόριο μαζί της και να έχουν πρόσβαση στις δυτικές τεχνολογίες.
Ταυτόχρονα, όμως, στρέφονται ολοένα περισσότερο στη δημιουργία παράλληλων μηχανισμών και διαδρομών —χρηματοπιστωτικών, εμπορικών και logistics.
Γιατί, παρότι η παρακμή του δυτικού κόσμου μπορεί να θεωρείται από ορισμένους αναπόφευκτη, κανείς στον Παγκόσμιο Νότο δεν θέλει να βρεθεί παγιδευμένος ανάμεσα σε δύο συστήματα: να εγκαταλείψει το δυτικό, ελεγχόμενο σύστημα πολύ νωρίς και να βρεθεί χωρίς πλήρη πρόσβαση στο εναλλακτικό σύστημα, το οποίο βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση.
Οι εσωτερικές αντιφάσεις των BRICS
Έτσι, οι BRICS έχουν μπροστά τους τεράστιο όγκο εργασίας — όχι μόνο σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και στο εσωτερικό της ίδιας της ομάδας.
Υπάρχουν σημαντικές αντιφάσεις, ακόμη και μεταξύ επιμέρους μελών. Αυτές οι αντιφάσεις δεν μπορούν απλώς να εξομαλυνθούν. Πρέπει να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν, τόσο διμερώς όσο και πολυμερώς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία του Xi Jinping σε μια σύνοδο κορυφής στην Ινδία, καθώς ένα τέτοιο ταξίδι θα σηματοδοτούσε την προσπάθεια επαναπροσέγγισης μεταξύ Πεκίνου και Νέου Δελχί.
Η μακρά περίοδος ψυχρότητας μεταξύ των δύο χωρών οφειλόταν όχι μόνο στην πανδημία αλλά και στις συνοριακές συγκρούσεις.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, καταγράφεται αισθητή επιθυμία και από τις δύο πλευρές για επαναφορά του διαλόγου.
Ιράν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: μια δύσκολη ισορροπία
Παράλληλα, δύο ακόμη μέλη των BRICS —το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα— βρέθηκαν φέτος σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση εξαιτίας της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Τώρα πρέπει να βρεθεί τρόπος εξόδου από το αδιέξοδο, το οποίο δεν περιορίζεται στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ.
Η επίλυση αυτών των αντιθέσεων αφορά όχι μόνο το Ιράν και τα Εμιράτα, αλλά το σύνολο των BRICS.
Προβλήματα υπάρχουν επίσης στις σχέσεις μεταξύ δύο ακόμη μελών, της Αιγύπτου και της Αιθιοπίας, λόγω της λειτουργίας του μεγάλου υδροηλεκτρικού έργου της Αιθιοπίας στον Γαλάζιο Νείλο.
Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Αίγυπτο και έχει απασχολήσει ακόμη και την αμερικανική διπλωματία.
Για τους BRICS, ωστόσο, η σταθερότητα στις σχέσεις Αιγύπτου-Αιθιοπίας είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η νέα παγκόσμια τάξη
Ο μετα-αμερικανικός και μετα-δυτικός κόσμος γεννιέται μέσα σε συγκρούσεις και αιματοχυσία, σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, όμως η μετάβαση προς μια πιο πολυπολική διεθνή τάξη θεωρείται αναπόφευκτη.
Σε αυτή τη διαδικασία, ο ρόλος των BRICS δεν μπορεί να υποτιμηθεί.
Η 18η σύνοδος κορυφής αποτελεί, υπό αυτή την έννοια, ένα ακόμη βήμα προς την «ενηλικίωση» του οργανισμού.
Τίποτα περισσότερο, αλλά ούτε και λιγότερο.
www.bankingnews.gr
Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.
Ο Trump βλέπει εδώ και αρκετό καιρό το αδιέξοδο στον πόλεμο στο Ιράν που δεν έχει οδηγήσει στην καθαρή στρατηγική νίκη που θα μπορούσε να παρουσιάσει στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, ενώ στην Ουκρανία η διπλωματική διαδικασία παραμένει βαλτωμένη και το μέτωπο συνεχίζει να παράγει κόστος, απώλειες και νέες εντάσεις.
Και όλα αυτά συμβαίνουν τη χειρότερη δυνατή στιγμή για τον Αμερικανό πρόεδρο… λίγο πριν οι κάλπες μετατρέψουν την εξωτερική πολιτική σε εσωτερικό πολιτικό όπλο.
Το Ιράν δεν τελειώνει… και ο Trump χρειάζεται διέξοδο
Το μεγάλο πρόβλημα για τον Trump είναι ότι το Ιράν δεν εξελίσσεται σε έναν πόλεμο με εύκολη έξοδο.
Η αμερικανική πίεση δεν έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα σε μια τελική πολιτική συμφωνία και η σύγκρουση παραμένει ανοιχτή.
Ο ίδιος ο Trump δηλώνει πλέον ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ την ίδια στιγμή η ένταση στην περιοχή συνεχίζεται και η άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι δημιουργεί ένα επιπλέον οικονομικό και πολιτικό βάρος.
Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για έναν πρόεδρο που θα ήθελε να πάει στις κάλπες παρουσιάζοντας αποτελέσματα.
Γιατί ο Αμερικανός ψηφοφόρος μπορεί να αποδεχθεί μια σύντομη στρατιωτική επιχείρηση.
Μπορεί να αποδεχθεί μια επίδειξη ισχύος.
Ξαναμπαίνει στο τραπέζι η Ουκρανία
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο στοίχημα του Trump.
Τις τελευταίες ημέρες η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί εκ νέου να κινηθεί γύρω από το ουκρανικό, με επαφές και νέες προτάσεις προς Μόσχα και Κίεβο.
Ο Trump χρειάζεται επειγόντως μια επιτυχία.
Χρειάζεται κάτι που να μπορεί να παρουσιάσει στους Αμερικανούς ψηφοφόρους ως απόδειξη ότι η πολιτική του «τελειώνω τους πολέμους» λειτουργεί.
Όμως η Ουκρανία αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη υπόθεση.
Την ίδια στιγμή μεγάλο τμήμα της Ευρώπης επενδύει περισσότερο στην άμυνα και στη στρατιωτική της προετοιμασία, αντιμετωπίζοντας τη Ρωσία ως μακροπρόθεσμη απειλή.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι μάλιστα προειδοποιούν ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει σήμερα την ικανότητα να αντέξει εύκολα έναν μακρύ πόλεμο φθοράς με τη Ρωσία.
Το ουκρανικό μπορεί να γίνει το μεγάλο προεκλογικό όπλο
Ο Trump γνωρίζει ότι εάν φτάσει στις 3 Νοεμβρίου χωρίς να μπορεί να παρουσιάσει μια συμφωνία για την Ουκρανία και χωρίς καθαρή έξοδο από το Ιράν, το αφήγημά του θα καταρρεύσει.
Ο Trump χρειάζεται ένα success story. Χρειάζεται να πει στους ψηφοφόρους: «Εγώ σταμάτησα τους πολέμους».
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν έχει ακόμη κάτι τέτοιο να παρουσιάσει.
Και ίσως αυτός να είναι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο το ουκρανικό επιστρέφει τόσο δυναμικά στο τραπέζι.
Μάλιστα, οι δηλώσεις του Sergei Lavrov για το ενδεχόμενο μιας άμεσης σύγκρουσης Ρωσίας και Ευρώπης αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η προειδοποίηση
«Πιθανώς ένας ακόμη πόλεμος». Όχι πλέον ένα διπλωματικό μήνυμα, αλλά μια άμεση και αυστηρή προειδοποίηση που έστειλε ο Ρώσος επικεφαλής του τμήματος εξωτερικής πολιτικής προς τις ευρωπαϊκές αρχές.
Παρά τις προειδοποιήσεις, ωστόσο, αποφάσισαν να φορέσουν και πάλι το «γεράκικο φτέρωμά» τους αυτό το φθινόπωρο.
Αυτό έγινε εμφανές, μεταξύ άλλων, και από τα αποτελέσματα της τελευταίας συνάντησης του Rammstein.
Περισσότερα από 50 κράτη, πολλά από τα οποία βασίζουν την πολιτική τους σε μια σκληρή αντιπαράθεση με τη Ρωσία, έλαβαν μια νέα λίστα αιτημάτων από το Κίεβο.
Η ουκρανική κυβέρνηση, πέρα από τις δεκάδες δισεκατομμύρια που έχουν ήδη διατεθεί, χρειάζεται ακόμη περίπου 70 δισ. ευρώ/δολάρια προκειμένου να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του επόμενου χειμώνα.
Νέα όπλα, νέες απαιτήσεις από το Κίεβο
Το Κίεβο ζητά βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ, αλλά και πυραύλους για τα συστήματα Patriot.
Η Ευρώπη, η οποία εμφανίζεται πλέον περισσότερο ως συλλογικό «γεράκι» παρά ως δύναμη που επιδιώκει αποκλιμάκωση, φαίνεται διατεθειμένη να ανταποκριθεί σε σημαντικό μέρος αυτών των απαιτήσεων.
Η Ουκρανία αποτελεί, σύμφωνα με αυτή την οπτική, μια ιδιαίτερα επικερδή αγορά για το ευρωπαϊκό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, γεγονός που περιορίζει τα κίνητρα για μια γρήγορη επίλυση της κρίσης στο Donbass.
Για το ευρωπαϊκό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, τα εδάφη της Ουκρανίας που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Κιέβου παρουσιάζονται ως ένα πραγματικό «Ελντοράντο».
Η Ουκρανία ως πεδίο δοκιμών
Η βασική θέση του κειμένου είναι ότι το ευρωπαϊκό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα έχει μετατρέψει μεγάλο μέρος της Ουκρανίας σε ένα τεράστιο πεδίο δοκιμών νέων στρατιωτικών τεχνολογιών.
Και οι Ουκρανοί που δεν κατάφεραν να εγκαταλείψουν τη χώρα ή να αποφύγουν τη συμμετοχή στον πόλεμο μετατρέπονται, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, σε «πειραματόζωα».
Η Ευρώπη δοκιμάζει αυτή τη στιγμή —και για τον εαυτό της, προετοιμαζόμενη για μια πιθανή άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση— την εφοδιαστική αλυσίδα, τον συντονισμό πυροβολικού και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και επιχειρήσεις πυροβολικού που υποστηρίζονται από αποστολές και υπολογισμούς Τεχνητής Νοημοσύνης, με δεδομένα που προέρχονται από δορυφόρους.
Ο σύγχρονος πόλεμος υψηλής τεχνολογίας απαιτεί πλέον κολοσσιαίους πόρους.
Η Ευρώπη επενδύει στη στρατιωτική βιομηχανία
Η Ευρώπη, της οποίας η βιομηχανική βάση έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις τα τελευταία χρόνια, επιχειρεί να την αναζωογονήσει μέσω της παραγωγής των λεγόμενων προϊόντων διπλής χρήσης.
«Διπλή χρήση» σημαίνει ότι πολιτικές τεχνολογίες και βιομηχανικές υποδομές μπορούν, όταν ληφθεί η αντίστοιχη πολιτική απόφαση, να αξιοποιηθούν και για στρατιωτικούς σκοπούς.
Όπως συμβαίνει με όλα τα μεγάλα ευρωπαϊκά εγχειρήματα, μια τέτοια εξέλιξη απαιτεί συντονισμό.
Δεν πρόκειται απλώς για τη διοργάνωση στρατιωτικών ασκήσεων, αλλά για τη δημιουργία μηχανισμών, την καθιέρωση διαδικασιών και τη διαμόρφωση μιας νέας ιεραρχίας.
Και αυτό ακριβώς, σύμφωνα με την ανάλυση, επιχειρεί να κάνει η Ευρώπη.
«Ευρωπαϊκή ασφάλεια» και «άμυνα»
Την περασμένη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε σημαντική συνάντηση στο πλαίσιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, όπου συζητήθηκε ο συντονισμός των δράσεων της διοίκησης του ΝΑΤΟ «σε περίπτωση μεγάλης στρατιωτικής σύγκρουσης».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ομάδα του Rammstein, ενώ στο Έσσεν πραγματοποιείται μία από τις σημαντικές αμυντικές εκθέσεις της Ευρώπης.
Υπάρχουν δύο λέξεις που επαναλαμβάνονται διαρκώς στις ευρωπαϊκές πολιτικές: «άμυνα» και «ασφάλεια».
Όταν οι Ευρωπαίοι, προκειμένου να ικανοποιήσουν —σύμφωνα με την κριτική αυτή— τα ρεβανσιστικά τους αντανακλαστικά και ταυτόχρονα να ενισχύσουν το στρατιωτικοβιομηχανικό τους σύμπλεγμα, προετοιμάζονται για μια πιθανή ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση με τη Ρωσία, μιλούν αναπόφευκτα για «ευρωπαϊκή ασφάλεια» και «ενίσχυση της άμυνας».
Ακριβώς όπως στον «Orwellian» κόσμο όπου η γλώσσα μπορεί να χρησιμοποιείται για να αποκρύψει την πραγματική σημασία των πράξεων.
Η Γερμανία στο επίκεντρο
Ένα ακόμη παράδειγμα είναι η μεγάλη έκθεση αμυντικής βιομηχανίας στο Έσσεν της Γερμανίας, όπου παρουσιάζονται νέες στρατιωτικές τεχνολογίες και επιχειρησιακές αντιλήψεις.
Ακόμη και όταν η Ρωσία δεν αναφέρεται ονομαστικά, η έννοια του «εχθρού» βρίσκεται στο επίκεντρο.
Το γεγονός ότι η Γερμανία έχει καταστεί πλατφόρμα για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας δεν αποτελεί πλέον έκπληξη.
Όταν οι Γερμανοί πολιτικοί μιλούσαν για «ποτέ ξανά», αναφερόμενοι στην ιστορική ευθύνη της Γερμανίας για τους δύο παγκοσμίους πολέμους, η κριτική αυτή υποστηρίζει ότι η Ευρώπη σήμερα επιλέγει έναν διαφορετικό δρόμο: να περιμένει έως ότου η Ουκρανία μετατραπεί σε πεδίο δοκιμών και οι Ουκρανοί αναλάβουν το κόστος του πολέμου.
Η Γερμανία παρουσιάζεται ως βασικός κινητήρας της στρατιωτικοποίησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ η Γαλλία ως η χώρα που επιχειρεί να ενσταλάξει στη δημόσια συνείδηση την ανάγκη για περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες στο όνομα της «προστασίας των ευρωπαϊκών αξιών».
«Ο νεκροθάφτης της Δύσης έχει ενηλικιωθεί»
Το τελευταίο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει κανείς, σε μια κατάσταση όπου βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες για έναν πιθανό πόλεμο με τη Ρωσία, είναι να θεωρήσει ότι, δυτικά του Brest, ζουν «πολιτισμένα έθνη» τα οποία δεν θα διακινδύνευαν ποτέ να αναζητήσουν εκδίκηση για τις ιστορικές τους ήττες.
Η πραγματικότητα, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, είναι διαφορετική.
Οι σημερινοί πολιτικοί προετοιμάζονται για στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία και οι κοινωνίες που κυβερνούν —οι λεγόμενοι ψηφοφόροι— καλούνται να στηρίξουν αυτές τις επιλογές.
Το Blitzkrieg, δηλαδή ο πόλεμος-αστραπή, είναι αυτό που οι Ευρωπαίοι επιχείρησαν πολλές φορές στο παρελθόν εναντίον της Ρωσίας.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι οι αρχές του γρήγορου πολέμου, εάν χρησιμοποιηθούν ως απάντηση σε μια νέα επιθετικότητα, μπορούν να στραφούν εναντίον εκείνων που τις εφαρμόζουν.
Όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν.
Και με γνωστά αποτελέσματα.
Ο μετα-αμερικανικός κόσμος γεννιέται
Η διπλωματική δραστηριότητα υψηλού επιπέδου έχει ενταθεί από τα τέλη του καλοκαιριού.
Ο Vladimir Putin αναμένεται να ταξιδέψει στο Νέο Δελχί, όπου θα συναντηθεί με τον Narendra Modi, ενώ παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη μια σειρά πολυμερών συνόδων κορυφής.
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τον ρόλο του στην ευρασιατική πολιτική σκηνή, ενώ η Ινδία φιλοξενεί τις χώρες των BRICS.
Οι δύο οργανισμοί έχουν διαφορετική ιστορική διαδρομή και γεωγραφική εμβέλεια, όμως και οι δύο αποτελούν πλέον σημαντικούς πυλώνες της αναδυόμενης μη δυτικής διεθνούς τάξης.
Οι BRICS, που αρχικά βασίζονταν στη συνεργασία της Ρωσίας, της Ινδίας, της Κίνας και στη συνέχεια της Βραζιλίας και της Νότιας Αφρικής, έχουν διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Στον σχηματισμό έχουν ενταχθεί χώρες όπως η Ινδονησία, η Αίγυπτος, το Ιράν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αιθιοπία, ενώ αρκετές ακόμη χώρες έχουν αποκτήσει καθεστώς εταίρου.
Περισσότεροι από 20 ηγέτες αναμένεται να συγκεντρωθούν για την 18η σύνοδο κορυφής, μαζί με προσκεκλημένους εκπροσώπους βασικών μη δυτικών περιφερειακών οργανισμών, από την ASEAN έως την Αφρικανική Ένωση.
Μόνο ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Luiz Inácio Lula da Silva, δεν αναμένεται να παραστεί, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση.
Οι BRICS δεν είναι μόνο το δολάριο
Παρότι ο Donald Trump επικρίνει περιοδικά τους BRICS και έχει απειλήσει ακόμη και με κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι ο οργανισμός προωθεί την αποδολαριοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας, είναι υπεραπλουστευμένο να περιγράφονται οι BRICS αποκλειστικά ως μια πλατφόρμα εγκατάλειψης του δολαρίου.
Αυτός είναι μόνο ένας από τους στόχους της ομάδας.
Οι BRICS επιδιώκουν κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας, η οποία θα λειτουργεί σε έναν μετα-δυτικό και, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, μετα-αμερικανικό κόσμο.
Πρόκειται για ένα σύνθετο και μακροπρόθεσμο εγχείρημα.
Σχεδόν κανένα από τα μέλη των BRICS δεν είναι πρόθυμο να αμφισβητήσει ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση στο σύνολό της.
Η Ρωσία και το Ιράν βρίσκονται σε ανοιχτή σύγκρουση με τη Δύση, ενώ η Κίνα βρίσκεται σε μια ολοένα και πιο έντονη στρατηγική αντιπαράθεση μαζί της, η οποία προσεγγίζει τα χαρακτηριστικά ενός νέου Ψυχρού Πολέμου.
Όλοι οι υπόλοιποι επιδιώκουν να διατηρήσουν καλές σχέσεις με τη Δύση, να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που αυτή δημιούργησε και εξακολουθεί να επηρεάζει, να κάνουν εμπόριο μαζί της και να έχουν πρόσβαση στις δυτικές τεχνολογίες.
Ταυτόχρονα, όμως, στρέφονται ολοένα περισσότερο στη δημιουργία παράλληλων μηχανισμών και διαδρομών —χρηματοπιστωτικών, εμπορικών και logistics.
Γιατί, παρότι η παρακμή του δυτικού κόσμου μπορεί να θεωρείται από ορισμένους αναπόφευκτη, κανείς στον Παγκόσμιο Νότο δεν θέλει να βρεθεί παγιδευμένος ανάμεσα σε δύο συστήματα: να εγκαταλείψει το δυτικό, ελεγχόμενο σύστημα πολύ νωρίς και να βρεθεί χωρίς πλήρη πρόσβαση στο εναλλακτικό σύστημα, το οποίο βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση.
Οι εσωτερικές αντιφάσεις των BRICS
Έτσι, οι BRICS έχουν μπροστά τους τεράστιο όγκο εργασίας — όχι μόνο σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και στο εσωτερικό της ίδιας της ομάδας.
Υπάρχουν σημαντικές αντιφάσεις, ακόμη και μεταξύ επιμέρους μελών. Αυτές οι αντιφάσεις δεν μπορούν απλώς να εξομαλυνθούν. Πρέπει να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν, τόσο διμερώς όσο και πολυμερώς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία του Xi Jinping σε μια σύνοδο κορυφής στην Ινδία, καθώς ένα τέτοιο ταξίδι θα σηματοδοτούσε την προσπάθεια επαναπροσέγγισης μεταξύ Πεκίνου και Νέου Δελχί.
Η μακρά περίοδος ψυχρότητας μεταξύ των δύο χωρών οφειλόταν όχι μόνο στην πανδημία αλλά και στις συνοριακές συγκρούσεις.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, καταγράφεται αισθητή επιθυμία και από τις δύο πλευρές για επαναφορά του διαλόγου.
Ιράν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: μια δύσκολη ισορροπία
Παράλληλα, δύο ακόμη μέλη των BRICS —το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα— βρέθηκαν φέτος σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση εξαιτίας της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Τώρα πρέπει να βρεθεί τρόπος εξόδου από το αδιέξοδο, το οποίο δεν περιορίζεται στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ.
Η επίλυση αυτών των αντιθέσεων αφορά όχι μόνο το Ιράν και τα Εμιράτα, αλλά το σύνολο των BRICS.
Προβλήματα υπάρχουν επίσης στις σχέσεις μεταξύ δύο ακόμη μελών, της Αιγύπτου και της Αιθιοπίας, λόγω της λειτουργίας του μεγάλου υδροηλεκτρικού έργου της Αιθιοπίας στον Γαλάζιο Νείλο.
Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Αίγυπτο και έχει απασχολήσει ακόμη και την αμερικανική διπλωματία.
Για τους BRICS, ωστόσο, η σταθερότητα στις σχέσεις Αιγύπτου-Αιθιοπίας είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η νέα παγκόσμια τάξη
Ο μετα-αμερικανικός και μετα-δυτικός κόσμος γεννιέται μέσα σε συγκρούσεις και αιματοχυσία, σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, όμως η μετάβαση προς μια πιο πολυπολική διεθνή τάξη θεωρείται αναπόφευκτη.
Σε αυτή τη διαδικασία, ο ρόλος των BRICS δεν μπορεί να υποτιμηθεί.
Η 18η σύνοδος κορυφής αποτελεί, υπό αυτή την έννοια, ένα ακόμη βήμα προς την «ενηλικίωση» του οργανισμού.
Τίποτα περισσότερο, αλλά ούτε και λιγότερο.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.