Η χειραψία που ανησυχεί την Ελλάδα

 

Αναρτήθηκε από Directus

12 Αυγούστου, 2026

 

Η χειραψία που ανησυχεί την Ελλάδα: Συνάντηση Φιντάν–Χαφτάρ στη Βεγγάζη και νέα πίεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Μία από τις σημαντικότερες ανατροπές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στη Μεσόγειο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Ο Χακάν Φιντάν πραγματοποιεί περιοδεία στη διαιρεμένη Λιβύη, με επαφές τόσο στην Τρίπολη όσο και στη Βεγγάζη, επιχειρώντας να ολοκληρώσει κάτι που πριν από έξι χρόνια θα έμοιαζε αδιανόητο: να μετατρέψει το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ από πολεμικό αντίπαλο της Τουρκίας σε συνομιλητή – και ενδεχομένως σε εταίρο. Για την Ελλάδα, το πραγματικό καμπανάκι δεν είναι μόνο η φωτογραφία Φιντάν–Χαφτάρ. Είναι το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει επιρροή και στις δύο πλευρές της Λιβύης και να επιχειρήσει μέσω της Βεγγάζης να ενισχύσει πολιτικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Η σημερινή επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών πραγματοποιείται σε μία ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία. Το Associated Press επιβεβαιώνει ότι ο Φιντάν βρίσκεται στη Λιβύη και ότι το πρόγραμμά του περιλαμβάνει επαφές με τα δύο αντίπαλα κέντρα εξουσίας, Τρίπολη και Βεγγάζη. Η Τουρκία παραμένει ο βασικός ξένος υποστηρικτής της κυβέρνησης Ντμπεϊμπά στη δυτική Λιβύη, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει ανοίξει συστηματικά διαύλους με το στρατόπεδο Χαφτάρ στην ανατολή.

Η εικόνα είναι εντυπωσιακή:

το 2020 η Τουρκία πολεμούσε τις δυνάμεις του Χαφτάρ έξω από την Τρίπολη.

Το 2026, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας επιδιώκει να περάσει την πόρτα της Βεγγάζης και να συζητήσει με το ίδιο στρατόπεδο για ασφάλεια, οικονομία, στρατιωτική συνεργασία και το μέλλον ολόκληρης της Λιβύης.

Από τα Bayraktar εναντίον του Χαφτάρ στη διπλωματία του Φιντάν

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της αλλαγής, πρέπει να επιστρέψουμε στο 2019 και το 2020.

Τότε, οι δυνάμεις του LNA του Χαλίφα Χαφτάρ είχαν εξαπολύσει μεγάλη επίθεση με στόχο την κατάληψη της Τρίπολης.

Η Τουρκία αποφάσισε να επέμβει αποφασιστικά υπέρ της τότε διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της δυτικής Λιβύης.

Τουρκικά UAV, στρατιωτικοί σύμβουλοι, συστήματα αεράμυνας και άλλες δυνατότητες συνέβαλαν αποφασιστικά στην ανατροπή της πορείας της εκστρατείας και στην απώθηση των δυνάμεων του Χαφτάρ από τα περίχωρα της πρωτεύουσας. Η σημερινή τουρκική προσέγγιση με την ανατολική Λιβύη αποτελεί συνεπώς πραγματική στρατηγική στροφή και όχι μία τυπική διπλωματική επαφή.

Η Άγκυρα κατάλαβε κάτι πολύ απλό:

δεν μπορεί να ελέγξει το μέλλον της Λιβύης μόνο μέσω της Τρίπολης.

Η ανατολική Λιβύη διαθέτει στρατιωτική ισχύ, ελέγχει κρίσιμες ενεργειακές περιοχές και έχει πίσω της τη Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία παραμένει καθοριστικός θεσμικός παίκτης.

Άρα η Τουρκία άλλαξε στρατηγική.

Από το «ο Χαφτάρ πρέπει να ηττηθεί» πέρασε στο:

«ο Χαφτάρ πρέπει να ενταχθεί στη δική μας περιφερειακή εξίσωση».

Το πρώτο βήμα έγινε με τους γιους Χαφτάρ

Η σημερινή προσέγγιση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά.

Η Άγκυρα είχε αρχίσει εδώ και καιρό να οικοδομεί επαφές με τους γιους του Χαλίφα Χαφτάρ.

Στις 24 Ιουλίου 2026, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τη σημερινή περιοδεία, ο Χακάν Φιντάν συναντήθηκε στην Άγκυρα με τον στρατηγό Σαντάμ Χαφτάρ, αναπληρωτή διοικητή του LNA και έναν από τους ισχυρότερους ανθρώπους της νέας γενιάς του καθεστώτος της Βεγγάζης. Η συνάντηση επιβεβαιώθηκε επισήμως από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η συγκεκριμένη επαφή ήταν πολύ περισσότερο από μία χειραψία.

Έδειχνε ότι η Τουρκία δεν συνομιλεί πλέον απλώς με πολιτικούς παράγοντες της ανατολής.

Συνομιλεί με τον πυρήνα της στρατιωτικής οικογένειας Χαφτάρ.

Και αυτή είναι η μεγάλη διαφορά.

Η στρατιωτική συνεργασία έχει ήδη αρχίσει

Το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η προσέγγιση δεν περιορίζεται στη διπλωματία.

Τουρκία και ανατολική Λιβύη έχουν ήδη αρχίσει να εξετάζουν βαθύτερες στρατιωτικές και τεχνικές σχέσεις. Το Al Jazeera σημείωνε τον Ιούλιο ότι η Άγκυρα περνά σταδιακά από τον απλό διάλογο με τον Χαφτάρ σε πιο απτή στρατιωτική και τεχνική συνεργασία με το LNA.

Αυτό είναι στρατηγικά εντυπωσιακό.

Οι ίδιοι σχηματισμοί που πριν από έξι χρόνια προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν τουρκικά drones και τουρκική στρατιωτική υποστήριξη, τώρα ανοίγουν δίαυλο με την Άγκυρα.

Η Τουρκία μετατρέπει έναν πρώην εχθρό σε δυνητικό πελάτη της αμυντικής της βιομηχανίας.

Γιατί ο Ερντογάν χρειάζεται τον Χαφτάρ

Ο λόγος είναι απλός.

Η Λιβύη παραμένει χωρισμένη σε δύο βασικά κέντρα ισχύος.

Στη δυτική πλευρά βρίσκεται η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά.

Στην ανατολή βρίσκεται η κυβέρνηση του Οσάμα Χαμάντ, η Βουλή των Αντιπροσώπων και κυρίως ο στρατιωτικός μηχανισμός του Χαφτάρ.

Η Τουρκία έχει ήδη σημαντική επιρροή στη δυτική Λιβύη.

Αν καταφέρει να αποκτήσει και σοβαρή πρόσβαση στη Βεγγάζη, τότε θα πετύχει κάτι εξαιρετικά σημαντικό:

να είναι μία από τις ελάχιστες ξένες δυνάμεις που μπορούν να μιλούν και με τα δύο στρατόπεδα.

Αυτό αυξάνει κατακόρυφα τη γεωπολιτική αξία της.

Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα για την Ελλάδα

Για την Αθήνα, η ανατολική Λιβύη είχε επί χρόνια ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή αποτελούσε ανάχωμα στη νομιμοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Το μνημόνιο θαλασσίων ζωνών Τουρκίας–Λιβύης υπογράφηκε το 2019 από την Άγκυρα και την τότε κυβέρνηση του Φαγέζ αλ Σάρατζ στην Τρίπολη.

Όμως δεν επικυρώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στην ανατολή.

Αυτό είχε τεράστια πολιτική σημασία.

Μόλις τον Δεκέμβριο του 2025, ο πρόεδρος της Βουλής Ακίλα Σάλεχ επανέλαβε ότι το μνημόνιο δεν είχε ποτέ εγκριθεί από το λιβυκό κοινοβούλιο και, κατά τη θέση του, δεν δεσμεύει τη Λιβύη.

Για την Ελλάδα, αυτή η θέση ήταν πολύτιμη.

Ο μεγάλος στόχος της Άγκυρας: Να αλλάξει στάση η Βεγγάζη

Ακριβώς γι’ αυτό η σημερινή προσέγγιση Φιντάν–Χαφτάρ πρέπει να εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή στην Αθήνα.

Η Τουρκία έχει κάθε λόγο να επιδιώκει όχι μόνο οικονομική και στρατιωτική συνεργασία με την ανατολή.

Έχει ακόμη μεγαλύτερο λόγο να προσπαθήσει να μετακινήσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων από την απόρριψη του μνημονίου προς μια περισσότερο ουδέτερη ή ακόμη και θετική στάση.

Η ελληνική πλευρά γνωρίζει ότι η Άγκυρα πιέζει την ανατολική Λιβύη προς αυτή την κατεύθυνση. Ελληνικά δημοσιεύματα έχουν επισημάνει επανειλημμένα ότι βασικός στόχος της τουρκικής πολιτικής είναι να πετύχει τελικά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης.

Αν συμβεί αυτό, θα είναι μεγάλη πολιτική επιτυχία για την Τουρκία.

Θα γίνει «νόμιμο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο αν το ψηφίσει η Βουλή;

Εδώ χρειάζεται μία κρίσιμη διάκριση.

Όχι.

Μία πιθανή έγκριση από τη λιβυκή Βουλή θα ενίσχυε σημαντικά την εσωτερική πολιτική και θεσμική νομιμοποίηση της συμφωνίας μέσα στη Λιβύη.

Δεν θα εξαφάνιζε όμως τις ελληνικές και διεθνείς ενστάσεις ως προς το περιεχόμενο της θαλάσσιας οριοθέτησης.

Η Αθήνα θεωρεί ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας, επειδή αγνοεί την επήρεια ελληνικών νησιών – κυρίως της Κρήτης – και εμφανίζει Τουρκία και Λιβύη να διαθέτουν κοινά θαλάσσια σύνορα μέσα από μία αμφισβητούμενη οριοθέτηση.

Άρα:

η επικύρωση από τη Βεγγάζη δεν θα έλυνε το νομικό πρόβλημα για την Ελλάδα.

Θα δημιουργούσε όμως ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό και διπλωματικό πρόβλημα.

Από «συμφωνία της Τρίπολης» σε θέση ολόκληρης της Λιβύης;

Αυτό είναι το μεγάλο ρίσκο.

Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα μπορεί να υποστηρίζει ότι η συμφωνία της Άγκυρας υπεγράφη από μία συγκεκριμένη λιβυκή κυβέρνηση και απορρίπτεται από το άλλο μεγάλο κέντρο εξουσίας.

Αν όμως το στρατόπεδο Χαφτάρ αλλάξει θέση, η Τουρκία θα προσπαθήσει να παρουσιάσει το μνημόνιο ως εθνική λιβυκή θέση και όχι ως συμφωνία μιας μόνο παράταξης.

Αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί:

στον ΟΗΕ,

στη διπλωματία,

σε ενεργειακούς διαγωνισμούς,

σε σεισμικές έρευνες,

ακόμη και σε μελλοντικές επιχειρήσεις νοτίως της Κρήτης.

Εδώ βρίσκεται η πραγματική ελληνική ανησυχία.

Η Τουρκία ήδη επιχειρεί να «ζωντανέψει» το μνημόνιο

Η Άγκυρα δεν κρύβει ότι θεωρεί το μνημόνιο του 2019 ενεργό.

Τον Απρίλιο του 2026, κατά τη συμμετοχή τουρκικού Akıncı σε άσκηση, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δημοσίευσε χάρτη πτήσης και υποστήριξε ότι το UAV κινήθηκε σύμφωνα με τα «θαλάσσια όρια κυριαρχίας» που απορρέουν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η κίνηση ερμηνεύτηκε στην Αθήνα ως νέα προσπάθεια de facto νομιμοποίησης και επιχειρησιακής ενεργοποίησης της συμφωνίας.

Η Τουρκία έχει επίσης υπερασπιστεί επίσημα το μνημόνιο στον ΟΗΕ, επαναλαμβάνοντας ότι θεωρεί τις διεκδικήσεις της συμβατές με το διεθνές δίκαιο – θέση που η Ελλάδα απορρίπτει.

Ο Χαφτάρ κρατούσε μέχρι τώρα ένα από τα κλειδιά

Ακριβώς γι’ αυτό η Βεγγάζη ήταν τόσο σημαντική.

Η Βουλή της ανατολικής Λιβύης αποτελούσε έναν από τους βασικότερους θεσμικούς φραγμούς στη συνολική λιβυκή αποδοχή της συμφωνίας.

Η Αθήνα είχε επενδύσει σε αυτή τη σχέση.

Τον Μάρτιο του 2026 ο Γιώργος Γεραπετρίτης επισκέφθηκε τη Βεγγάζη, συναντήθηκε με τον Χαφτάρ και εγκαινίασε το νέο ελληνικό γενικό προξενείο. Η Ελλάδα και η Ιταλία είναι από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες με τέτοια διπλωματική παρουσία στην πόλη.

Το μήνυμα της Αθήνας ήταν σαφές:

η Ελλάδα θέλει παρουσία και στις δύο Λιβύες.

Τώρα, όμως, η Τουρκία κάνει ακριβώς το ίδιο – και με πολύ μεγαλύτερα οικονομικά και στρατιωτικά εργαλεία.

Η Αθήνα κινδυνεύει να χάσει το «μονοπώλιο» επαφής με την ανατολή

Η Ελλάδα δεν είχε ποτέ αποκλειστική επιρροή στον Χαφτάρ.

Η ανατολική Λιβύη διατηρεί στενές σχέσεις με την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ και τη Ρωσία.

Ωστόσο, για χρόνια η Τουρκία θεωρούνταν ο βασικός αντίπαλος.

Αυτό δημιουργούσε ένα φυσικό κοινό συμφέρον Αθήνας–Βεγγάζης στο θέμα του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Αυτό το δεδομένο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται αυτονόητο.

Η τουρκική διπλωματία επιχειρεί να αποσυνδέσει τον Χαφτάρ από την αυτόματη αντιτουρκική του στάση.

Τι προσφέρει η Τουρκία στον Χαφτάρ

Και εδώ βρίσκεται η δύναμη της τουρκικής στρατηγικής.

Η Άγκυρα δεν προσφέρει μόνο διπλωματία.

Μπορεί να προσφέρει:

τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες,
ανοικοδόμηση,
αεροδρόμια,
λιμάνια,
ενέργεια,
αμυντικά συστήματα,
UAV,
στρατιωτική εκπαίδευση
και εμπορικές συμφωνίες.

Οι γιοι του Χαφτάρ έχουν ήδη ανοίξει οικονομικούς διαύλους με τουρκικές εταιρείες για την ανοικοδόμηση περιοχών της ανατολικής Λιβύης.

Η Τουρκία χρησιμοποιεί δηλαδή το πιο αποτελεσματικό εργαλείο γεωπολιτικής:

συμφέρον.

Δεν ζητά από τον Χαφτάρ να ξεχάσει το 2020.

Του προσφέρει λόγους για να κοιτάξει το 2030.

Η μεγάλη αλλαγή: Η Τουρκία δεν επιλέγει πλέον πλευρά – Θέλει ολόκληρη τη Λιβύη

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα.

Η παλιά τουρκική στρατηγική ήταν:

«ελέγχω την Τρίπολη για να προστατεύσω τα συμφέροντά μου».

Η νέα στρατηγική είναι:

«χρειάζομαι πρόσβαση σε ολόκληρη τη Λιβύη».

Και αυτό σημαίνει:

Τρίπολη,

Βεγγάζη,

ενέργεια,

λιμάνια,

στρατιωτικές βάσεις,

κατασκευές,

θαλάσσιες ζώνες.

Η Άγκυρα δεν θέλει να εξαρτάται από το αν η κυβέρνηση Ντμπεϊμπά επιβιώσει πολιτικά.

Θέλει οι τουρκικές συμφωνίες να επιβιώσουν οποιασδήποτε μελλοντικής κυβέρνησης στη Λιβύη.

Αυτό είναι το πραγματικό παιχνίδι πίσω από το μνημόνιο

Αν το δει κανείς στρατηγικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα της Τουρκίας με τη συμφωνία του 2019 είναι η πολιτική της ευπάθεια.

Υπογράφηκε με το στρατόπεδο της Τρίπολης.

Απορρίφθηκε από την ανατολή.

Άρα κάθε αλλαγή καθεστώτος στη Λιβύη μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα.

Η Άγκυρα προσπαθεί τώρα να διορθώσει αυτό το μειονέκτημα.

Αν «δέσει» οικονομικά και στρατιωτικά και τον Χαφτάρ, τότε προστατεύει τις τουρκικές συμφωνίες από πιθανές αλλαγές εξουσίας.

Αυτό μπορεί να είναι πολύ σημαντικότερο μακροπρόθεσμα από μια τυπική ψηφοφορία.

Ο αμερικανικός παράγοντας πίσω από την προσέγγιση

Η νέα τουρκική διπλωματία στη Λιβύη συμπίπτει και με αυξημένη αμερικανική κινητικότητα.

Τους τελευταίους μήνες, αμερικανική διπλωματία, Τουρκία, Αίγυπτος και αραβικές χώρες έχουν αυξήσει τις διαβουλεύσεις γύρω από το λιβυκό ζήτημα. Ο Φιντάν συμμετείχε τον Ιούνιο στο Κάιρο σε συνάντηση με τον Αιγύπτιο και τον Σαουδάραβα υπουργό Εξωτερικών και τον Αμερικανό ανώτερο σύμβουλο Μασάντ Μπούλος, με τη Λιβύη στην ατζέντα.

Αυτό δείχνει ότι η νέα προσέγγιση Άγκυρας–Βεγγάζης δεν είναι υποχρεωτικά κίνηση αποσταθεροποίησης.

Μπορεί να εντάσσεται και σε μία ευρύτερη δυτική προσπάθεια ενοποίησης της Λιβύης.

Για την Ελλάδα όμως παραμένει το ίδιο ερώτημα:

ποια θα είναι η θέση μιας ενωμένης Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες;

Και η Αίγυπτος αλλάζει στάση απέναντι στην Τουρκία

Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που πρέπει να προβληματίσει την Αθήνα.

Η Αίγυπτος υπήρξε για χρόνια ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές του Χαφτάρ και ταυτόχρονα βασικός ανταγωνιστής της Τουρκίας στη Λιβύη.

Οι σχέσεις Καΐρου–Άγκυρας όμως έχουν βελτιωθεί σημαντικά.

Αυτό σημαίνει ότι η παλιά γεωπολιτική γραμμή Ελλάδα–Αίγυπτος–Χαφτάρ απέναντι στην Τουρκία δεν λειτουργεί πλέον με την ίδια αυτοματοποιημένη λογική.

Το Κάιρο έχει τα δικά του συμφέροντα.

Και η Τουρκία προσπαθεί να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερα μέτωπα αντιπαράθεσης.

Η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί πριν αλλάξει οριστικά η Βεγγάζη

Το σημαντικότερο για την Αθήνα είναι να μην θεωρήσει τον Χαφτάρ «δεδομένο».

Η ελληνική πολιτική χρειάζεται ταυτόχρονα:

συνεχή παρουσία στη Βεγγάζη,

οικονομικές συμφωνίες,

ελληνικές επενδύσεις,

συνεργασία στην ενέργεια,

συζήτηση για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών,

και στενό συντονισμό με την Αίγυπτο.

Η Ελλάδα είχε θετικό πλεονέκτημα όταν η ανατολική Λιβύη απέρριπτε κατηγορηματικά το τουρκικό μνημόνιο.

Το λάθος θα ήταν να πιστέψει ότι αυτή η κατάσταση θα παραμείνει για πάντα.

Το μεγάλο ελληνικό όπλο: Η οριοθέτηση με βάση το Διεθνές Δίκαιο

Η Αθήνα έχει πάντως ένα σημαντικό στρατηγικό χαρτί.

Δεν χρειάζεται να ανταγωνιστεί την Τουρκία μόνο με επιρροή.

Μπορεί να προσφέρει στη Λιβύη μία πραγματική διαπραγμάτευση για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, στηριγμένη στο Διεθνές Δίκαιο και στη γεωγραφία.

Η ίδια η ανατολική Λιβύη είχε προτείνει στα τέλη του 2025 συνομιλίες με Ελλάδα, Αίγυπτο και Τουρκία για τις θαλάσσιες ζώνες.

Η Αθήνα έχει συμφέρον να κρατήσει αυτή την πόρτα ανοιχτή.

Γιατί μία ελληνολιβυκή συμφωνία οριοθέτησης θα αποτελούσε το ισχυρότερο δυνατό πολιτικό και νομικό αντίβαρο στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η Κρήτη βρίσκεται στο κέντρο της μάχης

Το θέμα δεν είναι θεωρητικό.

Η περιοχή νοτίως της Κρήτης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη ενεργειακή σημασία.

Οι ελληνικές κινήσεις για έρευνες υδρογονανθράκων και η παρουσία διεθνών ενεργειακών εταιρειών αυξάνουν το διακύβευμα.

Παράλληλα, οι λιβυκές θέσεις που έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ περιλαμβάνουν διεκδικήσεις που η Αθήνα απορρίπτει, ιδιαίτερα επειδή περιορίζουν δραστικά την επήρεια της Κρήτης και άλλων ελληνικών νησιών.

Άρα η μάχη για τη Βεγγάζη είναι στην πραγματικότητα και μάχη για τον θαλάσσιο χάρτη νοτίως της Κρήτης.

Η ανάλυση του Directus.gr: Ο Φιντάν επιχειρεί μια γεωπολιτική «κλοπή»

Το μεγάλο επίτευγμα της τουρκικής διπλωματίας, εάν ολοκληρωθεί, θα είναι απλό αλλά εντυπωσιακό:

να πάρει έναν αντίπαλο που πολέμησε στρατιωτικά και να τον μετατρέψει σε εταίρο χωρίς να εγκαταλείψει τίποτα από τα δικά της συμφέροντα.

Η Τουρκία δεν ακύρωσε το μνημόνιο για να προσεγγίσει τον Χαφτάρ.

Δεν εγκατέλειψε την Τρίπολη.

Δεν απέσυρε τις φιλοδοξίες της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντίθετα:

κρατά την Τρίπολη και ανοίγει τη Βεγγάζη.

Αυτό είναι η πραγματική στρατηγική επιτυχία που επιδιώκει.

Η Αθήνα δεν μπορεί να βασίζεται στους εχθρούς της Τουρκίας

Υπάρχει και ένα ευρύτερο δίδαγμα.

Για χρόνια, μέρος της ελληνικής στρατηγικής στηρίχθηκε στο γεγονός ότι η Τουρκία είχε συγκρούσεις με:

Αίγυπτο,

ΗΑΕ,

Σαουδική Αραβία,

Ισραήλ,

Χαφτάρ.

Η Άγκυρα όμως απέδειξε ότι μπορεί να αποκαθιστά σχέσεις ταχύτατα όταν αλλάζουν τα συμφέροντά της.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει την ασφάλειά της στην υπόθεση ότι οι αντίπαλοι της Τουρκίας θα παραμείνουν αντίπαλοί της για πάντα.

Πρέπει να οικοδομεί δικές της, θετικές σχέσεις.

Αν ο Χαφτάρ αποδεχθεί το μνημόνιο, αλλάζει η μάχη – Όχι το Διεθνές Δίκαιο

Αυτό πρέπει να είναι και το βασικό συμπέρασμα.

Αν η ανατολική Λιβύη επικυρώσει κάποια στιγμή το τουρκολιβυκό μνημόνιο:

η ελληνική νομική θέση δεν εξαφανίζεται.

Η Κρήτη δεν παύει να υπάρχει.

Τα ελληνικά νησιά δεν χάνουν αυτομάτως δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες.

Και μία διμερής τουρκολιβυκή συμφωνία δεν δεσμεύει την Ελλάδα.

Όμως η πολιτική μάχη θα γίνει πολύ δυσκολότερη.

Η Τουρκία θα υποστηρίξει ότι έχει πλέον απέναντί της μία ενιαία λιβυκή θέση.

Και αυτό θα επιχειρήσει να το μετατρέψει σε διπλωματικό τετελεσμένο.

Από τη μάχη της Τρίπολης στη χειραψία της Βεγγάζης

Η εικόνα συνοψίζει ίσως ολόκληρη την τουρκική εξωτερική πολιτική.

Το 2020:

Τουρκικά drones χτυπούσαν τις δυνάμεις του Χαφτάρ.

Το 2026:

ο Χακάν Φιντάν πηγαίνει στη Βεγγάζη για να συνομιλήσει με το στρατόπεδο Χαφτάρ.

Δεν είναι αλλαγή ιδεολογίας.

Είναι καθαρός γεωπολιτικός πραγματισμός.

Και ο στόχος είναι τεράστιος:

μια Τουρκία που θα έχει λόγο και στη δυτική και στην ανατολική Λιβύη.

Το τελικό μήνυμα προς την Ελλάδα

Η συνάντηση Φιντάν–Χαφτάρ δεν πρέπει να προκαλέσει πανικό στην Αθήνα.

Πρέπει όμως να προκαλέσει άμεση κινητοποίηση.

Γιατί η Τουρκία επιχειρεί να κλείσει το μεγαλύτερο κενό της λιβυκής στρατηγικής της:

την ανατολή.

Εάν το πετύχει, θα έχει:

ισχυρή θέση στην Τρίπολη,

πρόσβαση στη Βεγγάζη,

στρατιωτικές και οικονομικές σχέσεις και με τις δύο πλευρές,

και πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να υπερασπιστεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο απέναντι σε οποιαδήποτε μελλοντική πολιτική αλλαγή.

Για την Ελλάδα, λοιπόν, η πραγματική μάχη δεν είναι μόνο να καταγγέλλει το μνημόνιο.

Είναι να αποτρέψει την πολιτική ενοποίηση της Λιβύης πίσω από τις τουρκικές θαλάσσιες θέσεις.

Και γι’ αυτό η Βεγγάζη αποκτά ξανά τεράστια σημασία.

Γιατί η επόμενη μεγάλη ελληνοτουρκική σύγκρουση συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να μη ξεκινήσει στο Αιγαίο – αλλά από μία χειραψία στην ανατολική Λιβύη.

Επίσκεψη Φιντάν στην Αίγυπτο

• Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν θα πραγματοποιήσειήμερη επίσκεψη στην Αίγυπτο, με βασικά θέματα την κατάσταση στο Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ, τη Γάζα, τη Συρία, τη Λιβύη και την ανατολική Μεσόγειο.

• Ο Φιντάν θα συζητήσει την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας των 15 σημείων για τη Γάζα και τους κινδύνους για την περιφερειακή σταθερότητα από τις ισραηλινές επιθέσεις στην Παλαιστίνη, τον Λίβανο και τη Συρία.

• Αναμένεται να εκφράσει υποστήριξη στις διπλωματικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και την επανέναρξη της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ.

• Η Σαουδική Αραβία αντιτάχθηκε στην ένταξη της Αιγύπτου στην αμυντική συμφωνία της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, λόγω της έλλειψης υποστήριξης του Καΐρου προς το Ριάντ στον πόλεμο κατά των Χούθι.

• Παρότι η Αίγυπτος παρείχε αεράμυνα και μαχητικά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν έκανε αντίστοιχες κινήσεις προς τη Σαουδική Αραβία, γεγονός που επηρέασε την άρνηση ένταξής της στη συμφωνία.

https://directus.gr